Tarım ve Orman Bakanlığı İthalat Denetiminde Değişiklik: Tebliğ 2026/42 Ne Getirdi?

Mevzuat gündeminde büyük başlıklar kadar, ithalatçının gümrükte fiilen karşılaştığı liste değişiklikleri de önemlidir. 28 Temmuz 2026 tarihli ve 33323 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan bir tebliğ, tam olarak bu türden bir değişiklik yapıyor: Tarım ve Orman Bakanlığının kontrolüne tabi ürünlerin ithalat denetim listesine iki GTİP kodu ekliyor, bir kodu listeden çıkarıyor.

Değişiklik kısa ve teknik görünse de, etkilediği GTİP kodları altında ithalat yapan firmalar için doğrudan sonuç doğuruyor: bu ürünler artık Tarım ve Orman Bakanlığı ithalat denetimine ve muhtemelen TAREKS üzerinden risk bazlı kontrole tabi. Bu yazıda tebliğin tam kapsamını, hangi ürünleri etkilediğini ve ithalatçının bugünden itibaren neye dikkat etmesi gerektiğini birincil kaynaktan doğrulanmış haliyle ele alıyoruz.

28 Temmuz 2026 tebliği ne değiştiriyor?

Tebliğin resmi adı: "Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/42)". Uzun başlık, aslında tek bir işlemi anlatıyor: ana tebliğin Ek-2 listesindeki GTİP satırlarının güncellenmesi.

Ek-2'ye eklenen ve çıkarılan kodlar şöyle:

Değişikliğin kendisi kısa: yeni satırlar Ek-2'ye giriyor, eski satır listeden çıkıyor, tebliğ yayım tarihinde yürürlüğe giriyor. Ancak pratik etkisi, bu iki GTİP altında beyanname açan her ithalatçı için doğrudan işlemseldir.

Hangi ürünler kapsama giriyor?

İki eklenen kod, farklı ürün gruplarını temsil ediyor:

GTİP 3902.30.00.00.09 — Gümrük Tarife Cetveli'nde 3902.30 pozisyonu propilen kopolimerlerini kapsar; ".00.00.09" alt kırılımı ise "Diğerleri" kalemidir. Tebliğin Ek-2 açıklama sütunu bu kodu daraltarak, yalnızca gıda üretiminde girdi olarak kullanılan katkı maddesi, aroma/tat verici, işleme yardımcısı ve sakız bazı niteliğindeki ürünlerle sınırlandırıyor. Yani aynı GTİP altında beyan edilen, gıda üretimiyle ilgisi olmayan propilen kopolimeri türevleri bu satırın kapsamı dışında kalabilir — kapsam tayini GTİP'in Ek-2'deki açıklama metniyle birlikte değerlendirilmelidir.

GTİP 3926.90.97.90.23 — 3926.90.97 pozisyonu "diğer plastik mamuller" grubunun geniş "Diğerleri" alt kalemidir; ".90.23" kırılımı özel olarak contalar (plastik sızdırmazlık elemanları) için ayrılmış. Gıda üretim hatlarında ve ambalajlama ekipmanında kullanılan plastik contalar bu kapsama giriyor.

GTİP 3902.30.00.00.11 — Listeden çıkarılan kod. Tebliğ metninde bu satırın çıkarılma gerekçesi ayrıca açıklanmıyor; uygulamada bu, söz konusu alt kalemin artık Ek-2 kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı denetimine tabi olmadığı, dolayısıyla bu spesifik GTİP altında beyan açan ithalatçılar için denetim yükünün kalktığı anlamına geliyor.

Kendi ürününüzün hangi GTİP altında sınıflandığından emin değilseniz, tarife sınıflandırmasını doğru GTİP üzerinden yapmak kapsam tayininin ilk adımıdır; yöntemi GTİP kodu nasıl bulunur yazımızda bulabilirsiniz.

Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5 tebliği ve Ek-2 nasıl işliyor?

Değişikliğin bağlamını anlamak için ana tebliğe bakmak gerekiyor. Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5 sayılı tebliğ, 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (4. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlandı ve Tarım ve Orman Bakanlığının kontrolüne tabi ürünlerin — insan sağlığı, gıda güvenliği ile hayvan ve bitki sağlığı açısından — ithalat denetiminin usul ve esaslarını belirliyor.

Bu tür Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) tebliğleri her yıl yeniden yayımlanır ve yıl içinde birçok kez ek-değişiklik tebliğiyle güncellenir; 2026/42 bu güncellemelerden biri. Ek-2 listesi, tebliğ kapsamına giren GTİP kodlarını ve her kod için varsa kapsamı daraltan açıklama notlarını içeriyor. Bir GTİP kodunun Ek-2'de yer alması, o kod altında ithal edilen ürünün gümrük beyannamesi aşamasında TAREKS üzerinden bir kontrol belgesi/uygunluk yazısı sürecine tabi olabileceği anlamına gelir. TAREKS'in genel işleyişi ve ürün güvenliği denetim süreci için TAREKS ürün güvenliği denetimi rehberi yazımız kapsamlı bir çerçeve sunuyor.

Gıda üretiminde kullanılan katkı maddesi, aroma verici ve işleme yardımcısı gibi girdilerin ithalatındaki genel denetim mantığı için gıda ithalatı rehberi yazımıza, plastik esaslı kimyasal hammaddelerin sınıflandırma ve ithalat süreci için kimyasal hammadde ithalatı rehberi yazımıza bakabilirsiniz.

Kimler etkileniyor?

Değişiklik dar kapsamlı olsa da, iki farklı sektörü doğrudan ilgilendiriyor:

• Gıda katkı maddesi, aroma/tat verici, işleme yardımcısı ve sakız bazı ithalatçıları — özellikle GTİP 3902.30.00.00.09 altında propilen kopolimeri esaslı gıda girdisi ithal eden firmalar; bu ürünler artık Ek-2 kapsamında.
• Gıda üretim ve ambalajlama ekipmanı ithalatçıları / distribütörleri — GTİP 3926.90.97.90.23 altında plastik conta ithal eden firmalar; sızdırmazlık elemanları gıda temas yüzeyinde kullanıldığından denetim kapsamına alınmış olabilir.
• GTİP 3902.30.00.00.11 altında beyanname açan firmalar — bu kod Ek-2'den çıkarıldığı için, önceki denetim yükümlülüğünün bu spesifik alt kalem için sona erip ermediğini kendi dosyaları üzerinden teyit etmeleri gerekiyor.

Her iki eklenen kod için de asıl belirleyici, GTİP'in kendisi kadar Ek-2'deki açıklama sütunudur. GTİP 3902.30.00.00.09 örneğinde olduğu gibi, aynı tarife pozisyonu altında beyan edilen ama gıda üretimiyle ilgisi olmayan bir ürün, açıklama metninin dışında kalabilir. Bu nedenle kapsam tayinini yalnızca GTİP numarasına bakarak değil, tebliğin Ek-2 tam metnindeki açıklama ifadesiyle birlikte yapmak gerekiyor.

İthalatçı ne yapmalı?

Bu tür Ek-listesi güncellemeleri, genellikle gümrük beyannamesi aşamasında sürpriz bir "ek belge isteniyor" bildirimiyle fark edilir. Değişikliği önceden bilmek, tedarik zinciri planlamasında zaman kazandırır:

• GTİP eşleşmesini doğrulayın: İthal ettiğiniz ürünün tarife sınıflandırmasının GTİP 3902.30.00.00.09, 3926.90.97.90.23 veya (artık listeden çıkan) 3902.30.00.00.11 ile birebir örtüşüp örtüşmediğini kontrol edin.
• Açıklama metnini okuyun: GTİP 3902.30.00.00.09 için Ek-2'deki açıklama sütunu ürünün "yalnızca gıda imalatında kullanım" şartına uyup uymadığını netleştiriyor; ürününüzün nihai kullanım amacını buna göre belgeleyin.
• TAREKS kaydını planlayın: Ek-2 kapsamına yeni giren bir GTİP altında ithalat yapıyorsanız, beyanname öncesi TAREKS üzerinden ilgili kontrol/uygunluk sürecini işletmeniz gerekebilir; bu süreç ek zaman gerektirebilir.
• Tedarikçi belgelerini güncelleyin: Gıda ile ilişkili girdi ve plastik conta tedarikçilerinizden, ürünün gıda üretiminde/temasında kullanıma uygunluğuna dair belge talep edin.
• Gümrük müşavirinize danışın: GTİP eşleşmesi ve Ek-2 kapsamı dosya bazında değişebileceğinden, sevkiyat öncesi yetkili gümrük müşavirinizden yazılı teyit alın.

Sıkça Sorulan Sorular

28 Temmuz 2026 tarihli tebliğ hangi ana tebliği değiştiriyor? 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı (4. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan Tarım ve Orman Bakanlığının Kontrolüne Tabi Ürünlerin İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/5)'i değiştiriyor.

Değişiklik tam olarak neyi kapsıyor? Ana tebliğin Ek-2 GTİP listesine iki kod ekliyor (3902.30.00.00.09 ve 3926.90.97.90.23) ve bir kodu listeden çıkarıyor (3902.30.00.00.11).

GTİP 3902.30.00.00.09 hangi ürünleri kapsıyor? Ek-2'deki açıklama sütununa göre yalnızca gıda imalatında kullanılan katkı maddesi, aroma/tat verici, işleme yardımcısı ve sakız bazı niteliğindeki ürünlerle sınırlı; aynı GTİP altındaki gıda dışı kullanım amaçlı ürünler bu satırın kapsamı dışında değerlendirilebilir.

GTİP 3926.90.97.90.23 neyi ifade ediyor? Contalar — plastik sızdırmazlık elemanları. Gıda üretim ve ambalajlama ekipmanında kullanılan plastik contalar bu kapsamda değerlendiriliyor.

GTİP 3902.30.00.00.11 kodunun listeden çıkarılması ne anlama geliyor? Bu kod artık Ek-2'de yer almıyor; tebliğ metninde ayrı bir gerekçe açıklanmamakla birlikte, bu spesifik alt kalem için Ek-2 kapsamındaki denetim yükümlülüğünün sona erdiği anlaşılıyor. Kendi dosyanız için gümrük müşavirinizden teyit alın.

Tebliğ ne zaman yürürlüğe girdi? Yayım tarihinde, yani 28 Temmuz 2026'da yürürlüğe girdi. Resmi Gazete sayısı 33323'tür.

Bu değişiklik yeni bir vergi getiriyor mu? Hayır. Değişiklik bir vergi veya harç düzenlemesi değil, ithalat denetimi kapsamına giren GTİP listesinin güncellenmesidir. Etkisi vergisel değil, denetim/prosedür bazlıdır.

Ek-2 kapsamına giren bir üründe ne tür bir süreç işler? Ek-2'de yer alan GTİP kodları, Tarım ve Orman Bakanlığının kontrolüne tabi olup genellikle TAREKS üzerinden risk bazlı kontrol/uygunluk sürecine yönlendirilir. Sürecin genel işleyişi için TAREKS rehberimize bakabilirsiniz.

Aksiyon Listesi

• GTİP teyidi: İthal ürününüzün GTİP kodunun 3902.30.00.00.09, 3926.90.97.90.23 veya 3902.30.00.00.11 ile örtüşüp örtüşmediğini gümrük müşavirinizle birlikte doğrulayın.
• Açıklama metnini uygulayın: GTİP 3902.30.00.00.09 için "yalnızca gıda imalatında kullanım" şartını ürün özellikleri ve kullanım amacı belgeleriyle destekleyin.
• TAREKS sürecini planlayın: Ek-2 kapsamına yeni giren kodlar için sevkiyat öncesi TAREKS kaydı ve olası kontrol/uygunluk sürecini zaman planınıza dahil edin.
• Tedarikçi belgelerini yenileyin: Gıda katkı maddesi ve plastik conta tedarikçilerinizden güncel uygunluk/analiz belgesi talep edin.
• Devam eden sevkiyatları gözden geçirin: Yolda olan veya sipariş aşamasındaki sevkiyatlarınızda bu GTİP kodları varsa, varış öncesi denetim gereksinimini netleştirin.
• Uzman teyidi: Kapsam tayini ve TAREKS süreci için yetkili gümrük müşavirinizden dosya bazlı yazılı görüş alın.

Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Tebliğin Ek-2 tam metni, GTİP açıklama sütunları ve TAREKS uygulaması zaman içinde güncellenebilir; işleme geçmeden önce yetkili gümrük müşaviri ve gerektiğinde mali müşavir teyidi alınması esastır. Mevzuat değişebilir; güncel Resmi Gazete metni ve ilgili tebliğler daima esas alınmalıdır.