Sektör Rehberleri

Gıda İthalatı Rehberi 2026: GTİP, Tarım Bakanlığı Kontrolü, VSKN ve Maliyet

Gıda ithalatı için kapsamlı rehber: et, süt, sebze-meyve, tahıl, baharat ve içecek GTİP kodları; Tarım Bakanlığı VSKN kontrolü, Türk Gıda Kodeksi, helal sertifikası, etiket yönetmeliği ve gerçek maliyet örneği.

📅 Son güncelleme: 06.05.202614 dk okuma✍️ İthalat Akademi Yayın Kurulu — Yetkili Gümrük Müşaviri Denetimi

Giriş: Türkiye Gıda İthalatı Pazarının Boyutu

Türkiye, tarımsal üretim potansiyeli yüksek bir ülke olmasına rağmen; tropik meyve, kahve, kakao, balık-deniz ürünleri, et, yağlı tohum, baharat ve katma değerli işlenmiş gıdada düzenli bir ithalatçıdır. TÜİK Dış Ticaret İstatistiklerine göre tarım ve gıda ürünleri ithalatı, Türkiye toplam ithalatının önemli ve istikrarlı bir kalemini oluşturur; özellikle ham yağ, soya, mısır, buğday, canlı hayvan ve süt tozu gibi stratejik kalemler her yıl milyar dolar düzeyinde işlem görür.

KOBİ tarafında ise; hazır kahve ve çay, çikolata-bisküvi-şekerleme, baharat, kuruyemiş, peynir, balık konservesi, organik gıda, takviye edici gıdalar ve özel beslenme ürünleri (vegan, glutensiz) ithalatı hızla büyüyen bir alandır. Bu rehber; bir KOBİ ithalatçının sipariş öncesi GTİP, mevzuat, sertifikasyon ve maliyet zincirinde bilmesi gerekenleri sıralar.

Notlandırma: Bu rehberdeki tüm vergi oranları, mevzuat referansları ve fiyat örnekleri Mayıs 2026 tarihi itibarıyla geçerlidir. USD/TRY paritesi 45,20 TL alınmıştır. KDV oranları ürüne göre farklılaşır (%1, %10, %20). Sipariş öncesinde mutlaka Ticaret Bakanlığı İthalat Rejimi listesini ve Tarım ve Orman Bakanlığı — Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü duyurularını kontrol ediniz. Mevzuat referansları zaman içinde güncellenir; nihai karar için yetkili gümrük müşaviri ve gıda mühendisi/danışmanı görüşü alınız.


1. Kritik GTİP Fasılları ve Tipik Vergi Yapısı

Gıda ithalatında GTİP fasılı (ilk 2 hane) ürün ailesini, alt pozisyonlar ise tarım payı, sezon kotası ve KDV oranını belirler. Aşağıdaki tabloda en sık ithal edilen ürün gruplarının fasıl haritası ve tipik vergi yapısı yer alır. Kesin gümrük vergisi oranı, ürünün 12 haneli GTİP'ine ve menşe ülkesine göre değişir; rakamlar tipik aralık olarak verilmiştir.

Fasıl / PozisyonÜrün TanımıGümrük Vergisi (3. Ülke)KDVÖTV / Diğer
02Et ve sakatat (sığır, koyun, kanatlı)Ürüne göre %0-145 (kota ve alt pozisyona bağlı)%10 (genel et), bazı kalemlerde %20Tarım payı olabilir
03Balık, kabuklu, yumuşakça, deniz ürünleri%0-30 aralığında%10 (taze/dondurulmuş), işlenmişlerde %20
04Süt, peynir, tereyağı, yumurta, bal%0-150 aralığında (kota ve menşe etkili)%10 (süt-peynir), bal %20
07-08Taze/dondurulmuş sebze-meyve, kuruyemiş%0-145 aralığında (mevsim/kota etkili)Temel gıdada %1, kuruyemişte %10-20
09Kahve, çay, baharat, mate%0-45 aralığında%10 veya %20 (alt pozisyona göre)
10-11Buğday, mısır, pirinç, un, irmik%0-130 aralığında (TMO kotası önemli)%1 (temel gıda)
15Bitkisel/hayvansal yağ ve katı yağlar%0-50 aralığında%10 veya %20
17Şeker, melas, şekerli mamul%0-135 aralığında%20
18Kakao ve mamulleri (çikolata)%0-30 aralığında%20
19Hububat mamulleri (bisküvi, makarna, kahvaltılık gevrek)%0-45 aralığında%10 veya %20
20-21Sebze-meyve hazır gıda, sos, çorba, kahve özütü%0-30 aralığında%20 (bazı kalemlerde %10)
22İçecekler (su, soda, alkolsüz/alkollü içecek)%0-50 aralığında%20Alkollü içecek 4760 sayılı Kanun ekli IV sayılı liste: ÖTV'ye tabi
23Hayvan yemi, yem katkı, küspe%0-45 aralığında%10 veya %20

Pratik kural: Gıda fasıllarında alt pozisyon vergiyi ciddi şekilde değiştirir. Aynı süt tozu (0402.10 yağsız vs 0402.21 yarım yağlı) farklı kota/oran rejimine girer. Doğru oran için Türkiye Gümrük Tarife Cetveli (TARIC-TR) üzerinden 12 hane düzeyinde sorgulama ve yetkili gümrük müşaviri kontrolü zorunludur.

Pratik kural: "Gıda KDV'si %1'dir" yanılgısı yaygındır. Türk Gıda Kodeksi'nde temel gıda olarak listelenen ürünlerde %1, çoğu işlenmiş gıdada %10, şekerlemede ve içecekte %20 KDV uygulanır. Ürününüzün doğru KDV oranını sipariş öncesi netleştirin; yanlış oran, sonradan KDV tarhiyatı ve gecikme zammı doğurur.


2. Mevzuat Haritası: 5996, Türk Gıda Kodeksi ve VSKN

Gıda ithalatı, Türkiye'de "halk sağlığını ilgilendiren" en sıkı denetlenen kategorilerden biridir. Üç katmanlı bir denetim çerçevesi vardır: yasa düzeyinde 5996 sayılı Kanun, ikincil mevzuat düzeyinde Türk Gıda Kodeksi yönetmelikleri, idari uygulama düzeyinde Tarım ve Orman Bakanlığı.

2.1 5996 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu

5996 sayılı Kanun, Türkiye'de gıda zincirinin tamamını (üretici, ithalatçı, perakendeci, lokanta) "tarladan/denizden çatala" yaklaşımıyla düzenler. Kanun, ithalatçıyı gıda işletmecisi olarak tanımlar ve şu yükümlülükleri getirir:

  • Faaliyet öncesi işletme kayıt veya onay belgesi alınması
  • Hijyen ve gıda güvenliği yönetim sisteminin (HACCP esaslı) kurulması
  • Etiketleme, izlenebilirlik ve raporlama yükümlülükleri
  • Sağlığa zararlı ürünlerin geri çağrılması (recall) zorunluluğu
  • Hatalı bildirim, sahte etiket veya tağşişte ağır idari para cezaları + Türk Ceza Kanunu hükümleri

2.2 Türk Gıda Kodeksi (TGK)

Türk Gıda Kodeksi; hijyen, mikrobiyolojik kriterler, pestisit kalıntıları, ağır metaller, mikotoksinler, gıda katkı maddeleri, etiketleme, tağşiş yasağı, özel gıdalar ve takviye edici gıdalar gibi konularda ürün spesifik yönetmeliklerden oluşur. İthal gıda, Türkiye iç piyasası için üretilmiş gıda ile aynı kodeks limitlerine tabidir; menşe ülkenin AB veya üçüncü ülke olması fark etmez.

KOBİ ithalatçının özellikle dikkat etmesi gereken kodeks başlıkları:

  • Türk Gıda Kodeksi Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — tüm zorunlu bilgiler (ad, içindekiler, alerjen, net miktar, son tüketim tarihi, parti, üretici/ithalatçı, menşe, besin değeri tablosu) Türkçe olarak ürün ambalajında bulunmak zorunda
  • Türk Gıda Kodeksi Pestisit Kalıntıları Yönetmeliği — sebze-meyve, baharat, çay, hububatta kalıntı limitleri
  • Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği — ağır metal (kurşun, kadmiyum, cıva, arsenik), mikotoksin (aflatoksin, okratoksin), 3-MCPD, glisidil ester, akrilamit limitleri
  • Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği — Listeria, Salmonella, E. coli, küf-maya limitleri
  • Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği — onaylı E-kod listesi ve maksimum kullanım miktarları
  • Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği — vitamin/mineral takviyeleri için onay rejimi

2.3 VSKN — Veteriner Sınır Kontrol Noktası ve Bitki Sağlığı Kontrolü

Hayvansal ürün (et, süt, balık, yumurta, bal) ithalatı, sadece resmî olarak yetkilendirilmiş giriş limanlarında yapılabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından belirlenen Veteriner Sınır Kontrol Noktaları'na (VSKN) varan parti, Bakanlık veteriner hekimi tarafından:

  1. Belge kontrolü — sağlık sertifikası, menşe, üretim tesisi onay numarası, soğuk zincir kayıtları
  2. Kimlik kontrolü — beyan ile fiili eşyanın uyumu
  3. Fiziki kontrol — duyusal muayene + risk bazlı laboratuvar numune alımı

aşamalarından geçer ve uygunluk yazısı / Veteriner Giriş Belgesi düzenlenmeden gümrük çıkışı yapılamaz. Bitkisel ürünlerde (taze meyve-sebze, kuruyemiş, baharat, hububat) eşdeğer kontrol; bitki sağlığı kontrolü ve fitosaniter sertifika üzerinden işler.

Dikkat: Hayvansal ürünü, hayvansal ürün için yetkilendirilmemiş bir limana sevk etmek partinin başka limana yönlendirilmesi veya iadesi ile sonuçlanır. Akreditif ve sigorta, yanlış liman seçimini "ithalatçı kusuru" olarak değerlendirir; navlun + ardiye + iade masrafı tamamen ithalatçıya kalır.

2.4 İthalatta Ürün Güvenliği Denetimi (Tarım Tebliği)

Ticaret Bakanlığı tarafından her yıl Resmî Gazete'de yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimi Tebliği (Gıda, Tarım ve Hayvancılık), hangi GTİP'lerin gümrük aşamasında TAREKS / fiziki kontrole tabi tutulacağını listeler. İthalatçı, TAREKS sistemi üzerinden başvurarak referans numarasını gümrük beyannamesine eklemek zorundadır.

2.5 Helal Sertifikası — HAK Rejimi

Türkiye'de helal sertifikası rejimi Helal Akreditasyon Kurumu (HAK) ile yürütülür. Helal sertifikası zorunlu değildir, ancak:

  • Et ve et ürünleri ithalatında uygulamada HAK akreditasyonlu bir kuruluşun helal sertifikası talep edilir
  • "Helal" ibaresinin etikette/pazarlamada kullanılabilmesi için HAK sistemine uygun bir sertifika gerekir
  • Kamu ihalesi, ordu, yurt, hastane gibi alıcılar için helal sertifikası fiilen şarttır

Pratik kural: Yurtdışı tedarikçinizin "helal sertifikamız var" demesi yeterli değildir. Sertifikayı veren kurumun HAK eşdeğer akreditasyon listesinde olup olmadığını HAK'ın resmî web sitesinden kontrol edin. Aksi halde Türkiye'de "helal" pazarlamasında etiket ihlali oluşur.


3. Vergi Yükü Tablosu (3. Ülkeden Hazır Gıda Konteyneri Örneği)

Aşağıda, 3. ülkeden 50.000 USD CIF değerli hazır gıda (örn. çikolata, bisküvi, sos) konteynerinin tipik vergi yükü hesaplanmıştır. Gerçek oranlar GTİP'e göre değişir; tablo örnek niteliğindedir.

KalemOran / TutarTL Karşılığı (1 USD = 45,20 TL)
CIF Değeri50.000 USD2.260.000 TL
Gümrük Vergisi (örn. %20)%20452.000 TL
Damga Vergisisabit1.150 TL
KDV MatrahıCIF + Vergi + Damga2.713.150 TL
KDV (%20)%20542.630 TL
Toplam Vergi Yükü995.780 TL (~%44)

Temel gıda (KDV %1) veya AB menşeli + A.TR (gümrük %0) varsa toplam yük %5-15'e kadar düşebilir. Tarım payına tabi süt/et/şeker gibi ürünlerde ise tek başına gümrük %50-145 bandına çıkabilir. Doğru oran sipariş öncesi netleştirilmelidir.

Pratik kural: AB menşeli gıdada A.TR yerine genellikle EUR.1 kullanılır; çünkü gümrük birliği tarım ürünlerini (bazı işlenmiş tarım dışında) kapsam dışı tutar. AB-Türkiye Tarım Anlaşması ve ikili tercihli rejimleri tedarikçiyle baştan netleştirin.


4. Belge ve Sertifika Listesi

Gıda ithalatında gümrük + Bakanlık aşamasında istenen tipik belgeler:

  1. Ticari fatura, çeki listesi, konşimento (B/L) / CMR / AWB
  2. Menşe şahadetnamesi — AB için EUR.1, diğer ülkelerden CO
  3. Sağlık sertifikası (Health Certificate) — hayvansal üründe menşe ülke yetkili otoritesi imzalı; Türkiye'nin onaylı tesis listesinde olan üreticiden
  4. Fitosaniter sertifika (Phytosanitary Certificate) — bitkisel ürünler için
  5. Üretim tesisi onay numarası — hayvansal ürünlerde menşe ülke yetkili kurumunun verdiği ve Türkiye tarafından tanınan numara
  6. Analiz raporu (Certificate of Analysis — CoA) — pestisit, ağır metal, mikotoksin, mikrobiyolojik
  7. Soğuk zincir kayıtları — dondurulmuş/soğuk taşımada data logger çıktısı
  8. Helal sertifikası — HAK akreditasyonlu kuruluştan (gerekiyorsa)
  9. Kontrol Belgesi / Uygunluk Yazısı — Tarım Bakanlığı'ndan ön izin gerektiren ürünler için
  10. TAREKS başvurusu ve referans numarası
  11. Veteriner Giriş Belgesi — VSKN kontrolü sonrası
  12. Türkçe etiket örneği — İthalatçı tarafından hazırlanmış, üzerinde tüm zorunlu bilgiler bulunan etiket
  13. MSDS / Spesifikasyon formu — gıda katkı maddesi, takviye edici gıda için

Pratik kural: Tedarikçinizden sağlık sertifikasını gönderim öncesi taslak olarak isteyin; Bakanlık formatına uymayan, tarih/imza/mühür eksik veya Türkiye'ye uygun ifade içermeyen sertifikalar VSKN'de reddedilir. Gemi yolda ise düzeltme imkânı çoğu zaman olmaz.


5. Sık Yapılan 7 Hata

  1. Yanlış GTİP — KDV oranı yanılgısı: "Gıdaya %1 KDV" varsayımı tehlikelidir. Şekerleme, çikolata, hazır kahve, içecek, sos gibi pek çok kalem %20 KDV'ye tabidir. Yanlış beyan, sonradan KDV tarhiyatı + gecikme zammı + cezai işlem doğurur.
  2. Yetkilendirilmemiş üretici tesisinden ithalat: Hayvansal ürünlerde menşe ülkenin Türkiye onaylı tesis listesinde olmayan üreticiden ürün alınması, gümrükten geçmez. Tedarikçinizin onay numarasını sipariş öncesi mutlaka Tarım Bakanlığı Onaylı Tesis Listesi üzerinden teyit edin.
  3. Türkçe etiket eksikliği: "Türkçe etiketi gümrükten sonra yapıştırırız" stratejisi, gümrük muhafaza muayenesinde tespit edilirse partinin alıkonulmasına yol açar. Ürün etiketinin menşe ülkede üretim aşamasında Türkçe basılı olması ya da gümrük antreposunda iz bırakmayan resmi etiketleme süreciyle yapılması gerekir.
  4. Pestisit / mikotoksin sınır aşımı: Çay, baharat, kuruyemiş, hububat ve bebek gıdalarında özellikle yüksek risk. Tedarikçinizden Türk Gıda Kodeksi limitlerine göre düzenlenmiş analiz raporu isteyin; AB MRL değerleri Türkiye limitlerinden farklı olabilir.
  5. Anti-damping listesini atlamak: Çin menşeli sarımsak (0703.20) gibi belirli gıda kalemlerinde yürürlükteki anti-damping yükü vardır. Resmi Gazete arşivi üzerinden "ithalatta haksız rekabetin önlenmesi" + ürün adı ile arama yapın.
  6. Soğuk zincir kırılması: Dondurulmuş et, balık, dondurma gibi ürünlerde transit sırasında sıcaklık logger'ı limit dışına çıkmış ise VSKN partiyi reddeder. Konteyner reefer ayar onayını yüklemeden önce tedarikçiyle yazılı belgeye bağlayın.
  7. Raf ömrü bitmiş veya kısa kalmış parti: Gümrük + Bakanlık + perakende zinciri toplam 6-12 hafta süre ister. Üretim tarihinden itibaren raf ömrünün en az 2/3'ü kalmamış ürün, perakendeci tarafından kabul edilmez. Sipariş tarihiyle üretim tarihini sözleşmeye yazın.

6. Maliyet Örneği — 1 Konteyner Hazır Gıda (Karışık Bisküvi-Çikolata)

Senaryo: AB üyesi bir ülkeden (örn. Polonya) İstanbul Ambarlı'ya 40' HC konteyner içinde karışık bisküvi-çikolata; FOB 60.000 EUR.

KalemEURTL (1 EUR = 49,80 TL)
FOB ürün bedeli60.0002.988.000
Kara nakliye (Polonya → Ambarlı)4.500224.100
Sigorta (%0,3)1949.652
CIF Değer64.6943.221.752
Gümrük vergisi (EUR.1 ile %0; A.TR kapsam dışı bazı işlenmiş tarım ürünlerinde tarım payı çıkabilir)0
Damga vergisi1.150
KDV (%20, matraha)644.580
Liman, ardiye, ELY28.000
Gümrük müşavirliği17.500
Türkçe etiketleme operasyonu (antrepo veya ithalatçı deposu)24.000
Bakanlık TAREKS + analiz numune ücreti8.500
İç nakliye14.000
Toplam Maliyet3.959.482
FOB üzerine maliyet artışı (KDV hariç)+%11,1

KDV indirilebilir olduğu için satış fiyatlamasında KDV hariç maliyet (yaklaşık 3.314.902 TL) baz alınır. Aynı sevkiyat 3. ülkeden geliyor ve gümrük %20-30 + tarım payı bandında ise toplam yük FOB üzerine %35-55 bandına çıkar; AB tedariki çoğu işlenmiş gıda kaleminde landed cost avantajı yaratır.

Pratik kural: Gıda ithalatında raf ömrü kısa olduğundan finansman maliyetini ihmal etmeyin. Ortalama 75-105 günlük stok devir hızı + akreditif/vesaik faizi, FOB üzerine %3-6 ek yük getirir; satış fiyatlamasını bu yüzden kâr marjını eritmeyecek şekilde kurun.


7. Anti-Damping, İGV ve Tarım Payı: Gıda İthalatında Aktif Uygulamalar

Mayıs 2026 itibarıyla gıda kalemlerinde dikkat edilmesi gereken bazı yapılar:

  • Çin menşeli sarımsak (0703.20): 3577 sayılı Kanun kapsamında uzun süredir yürürlükte olan dampinge karşı önlem nihai gözden geçirme soruşturmalarıyla periyodik olarak yenilenmektedir; birim başına USD bazlı vergi uygulanır. Güncel oran ve süre için yürürlükteki tebliği Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü sayfasından teyit ediniz
  • İlave Gümrük Vergisi (İGV): 31.12.2025 tarih ve 33124 mük. sayılı Resmi Gazete ile 2026 İGV listesi yenilendi; işlenmiş gıda (özellikle 17, 18, 19, 20, 21 fasılları) ve hazır içecek (22) gibi gruplarda Çin ve diğer üçüncü ülke menşeli pek çok kalemde İGV uygulanıyor. AB/EFTA/STA muafiyeti var; oranı 12'li GTİP düzeyinde müşavirinize tebliğ üzerinden teyit ettirin
  • Tarım payı (mass component): İşlenmiş tarım ürünlerinde (1806 çikolata, 1905 bisküvi, 2105 dondurma vb.) ürün içindeki süt yağı, sakaroz, nişasta, süt proteini içeriğine göre EA (Ad valorem) ya da EUR/100kg cinsinden ek tarım payı çıkar; bu yük A.TR ile sıfırlanmaz, EUR.1 ile menşe rejimine bağlıdır
  • TMO kotaları: Buğday, mısır, pirinç, ayçiçeği gibi stratejik üründe Toprak Mahsulleri Ofisi yıllık kota ve gümrük indirim rejimi ilan edebilir; KOBİ ithalatçı bu duyuruları takip etmelidir
  • AB tarım kotaları: Bazı süt ürünleri ve etlerde AB ile karşılıklı tercihli kota işler; kota dışı miktarlarda yüksek MFN oranı uygulanır

Dikkat: "Aynı ürünü 5 yıl önce de ithal etmiştim, oran şuydu" yaklaşımı gıda fasıllarında en sık görülen hatadır. Tarım kotaları, anti-damping uzatma kararları ve KDV oran değişiklikleri yıl içinde dahi yenilenir. Her sipariş öncesi güncel oran teyit edilmelidir.


8. Etiketleme — Gümrükten Daha Sıkı Olabilen Aşama

Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'ne göre ithal gıdanın ürün etiketinde Türkçe olarak yer alması gereken zorunlu bilgiler:

  1. Ürün adı — gerçek niteliği yansıtmalı, "fanteziadı" tek başına yetmez
  2. İçindekiler listesi — azalan miktar sırasında, alerjenler vurgulu (kalın yazı, altı çizili veya farklı renk)
  3. Net miktar — ml, g, kg, l cinsinden
  4. Son tüketim tarihi (STT) veya tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) — net biçimde
  5. Saklama koşulları — gerekirse
  6. Üretici firma adı, adresi
  7. İthalatçı firma adı, adresi, vergi numarası
  8. Menşe ülke
  9. Parti / lot numarası
  10. Net besin değeri tablosu (100 g/100 ml üzerinden enerji + 6 temel makro)
  11. Alerjen uyarısı — 14 zorunlu alerjen (gluten, süt, yumurta, soya, fıstık, sert kabuklu yemiş, susam, hardal, kereviz, balık, kabuklu deniz ürünü, yumuşakça, lupin, sülfit) için ayrı ifade

Pratik kural: Etiketleme uyumsuzluğu, mikrobiyolojik uyumsuzluktan daha sık parti reddine yol açar. Tedarikçinizden Türkçe etiket örneğini sipariş aşamasında onaylatın; mümkünse Türkçe etiket menşe ülke ambalajında basılı olsun. Türkçe etiket olmaması, "etiketsiz gıda piyasaya arz" sayılır ve idari para cezası + toplatma doğurur.


9. Takviye Edici Gıdalar (TEG) — Özel Rejim

Takviye edici gıdalar (vitamin/mineral, bitkisel ekstre, amino asit, probiyotik vb.) Türkiye'de Türk Gıda Kodeksi Takviye Edici Gıdalar Tebliği kapsamında ön onay rejimine tabidir. İthalatçı:

  1. Bildirim / onay başvurusu yapar (Tarım ve Orman Bakanlığı)
  2. Ürün formülasyonu, izin verilen bileşen listesinde olmalı
  3. Maksimum günlük doz limitlerine uymalı
  4. Etikette "Takviye edici gıdadır, normal beslenmenin yerine geçemez" ibaresi bulunmalı
  5. Sağlık beyanı (health claim) yasak; ürünün hastalık tedavi/önleme gibi iddiaları kesinlikle yasak

Onaysız bir TEG ürününü ithal edip piyasaya sürmek; toplatma + idari para cezası + sağlık beyanı varsa Türk Ceza Kanunu kapsamında soruşturma doğurabilir.


10. Organik, Vegan, Glutensiz: Niş Pazar Etiket Kuralları

Niş gıda pazarında ithalatçıların özel dikkat etmesi gereken etiket çerçeveleri:

  • Organik: Türkiye'de "organik" ibaresi Organik Tarım Kanunu ve Organik Tarım Yönetmeliği kapsamında akredite kuruluşun sertifikasıyla kullanılabilir. AB organik logosu tek başına Türkiye'de yeterli değildir; eşdeğerlik kabulü için tedarikçi sertifikası HAK eşdeğer veya Bakanlık yetkili kuruluş tarafından geçerli olmalı
  • Glutensiz: Türk Gıda Kodeksi Glutensiz Gıda Tebliği — gluten ≤ 20 mg/kg (glutensiz), 21-100 mg/kg (çok düşük gluten); analiz raporu zorunlu
  • Vegan / Vejetaryen: Bu iki ifade için Türkiye'de zorunlu bir tebliğ yok; ancak yanlış kullanımı tüketiciyi yanıltma kapsamına girer ve Reklam Kurulu ya da Tarım Bakanlığı yaptırımına konu olabilir
  • Bal — coğrafi işaret: "Anzer balı", "Kars balı" gibi coğrafi işaretler ithal balda kullanılamaz; tağşiş suçlaması olur

11. Tedarikçi Seçimi — Gıda İthalatında Kırmızı Bayraklar

  • Üretim tesisi onay numarası vermek istemeyen tedarikçi (hayvansal üründe)
  • Analiz raporu yerine "kalite garantili" deklarasyon öneren satıcı
  • Etikette Türkçe + alerjen + besin değeri tablosu yapamayız diyen üretici
  • Sipariş öncesi numune göndermek istemeyen tedarikçi
  • Sertifikası HAK eşdeğer listesinde olmayan helal kuruluşundan belge sunan satıcı
  • AB organik sertifikası ile Türkiye'ye organik satabileceğini iddia eden tedarikçi (eşdeğerlik şartı atlanıyor)

İlk siparişten önce üçüncü taraf laboratuvar testi (SGS, Bureau Veritas, TÜV, Eurofins) parametrelerini netleştirmek; KOBİ için 600-1.500 USD arasında bir maliyettir ama sevkiyat reddi/imha riskine kıyasla ihmal edilebilir.


12. Lojistik — Soğuk Zincir, Reefer ve Demuraj

Gıda konteynerlerinde lojistik dikkati:

  • Reefer (frigorifik) konteyner: Dondurulmuş ve soğuk zincir ürünler için zorunlu; sıcaklık ayar belgesi (set temperature record) ve transit data logger kayıtları VSKN tarafından kontrol edilir
  • Ambient (kuru) konteyner: Konserve, kuru gıda, hububat için; nem ve haşere kontrolü
  • Demuraj/Detensiyon: Hayvansal ürünlerde VSKN sürecinin uzaması (ortalama 3-7 iş günü) demuraj riskini artırır; armatörle baştan free demurrage day sayısını sözleşmeye bağlayın
  • Liman seçimi: Hayvansal üründe sadece yetkilendirilmiş VSKN; bitkisel üründe bitki sağlığı kontrolü olan giriş gümrükleri; bu listeler Tarım Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı duyurularıyla güncellenir

Dikkat: "Karayolu ile getireyim daha hızlı" stratejisi, hayvansal üründe yetkilendirilmemiş kara sınır kapısı seçilmesi durumunda partinin geri çevrilmesine neden olur. Sınır kapısının VSKN/bitki sağlığı yetkisi mutlaka önceden teyit edilmelidir.


Sonuç ve Sonraki Adım

Gıda ithalatı, Türkiye'de en çok katmanlı denetim altındaki sektördür. Doğru GTİP + Türk Gıda Kodeksi uyumu + Tarım Bakanlığı onaylı tedarikçi + Türkçe etiket dörtgenini sipariş aşamasında kuran ithalatçı için yüksek katma değerli ve sürdürülebilir bir alandır. İlk konteyner öncesi mutlaka:

  1. GTİP'i 12 hane düzeyinde doğrulayın ve KDV oranını netleştirin
  2. Hayvansal üründe Türkiye onaylı tesis listesini kontrol edin
  3. VSKN / bitki sağlığı kontrolü olan giriş limanını seçin
  4. Türkçe etiket örneğini sipariş aşamasında onaylatın
  5. Türk Gıda Kodeksi limitlerine göre düzenlenmiş analiz raporu talep edin
  6. Helal, organik, glutensiz gibi etiket iddialarını HAK / akredite kuruluş sertifikası ile destekleyin
  7. Anti-damping ve tarım payı listelerini güncel tarayın

Detaylı maliyet simülasyonu, GTİP doğrulaması, etiket uyum incelemesi ya da takviye edici gıda onay başvuru desteği için ekibimize ulaşın → İletişim sayfasına git.

İlgili araçlar: İthalat Maliyet Hesaplayıcı | GTİP Rehberi | Ürün Uygunluk Kontrolü.

📚 Kaynaklar ve referanslar

Bu rehberi paylaş

✍️ İthalat Akademi Yayın KuruluYetkili Gümrük Müşaviri Denetimi·Süreç & denetim detayı →

Bu konuda uzman görüşü mü lazım?

Yetkili gümrük müşavirliği iş ortağımız 1 iş günü içinde net bir değerlendirme yapsın — ücretsiz.

Ücretsiz Danışma Al

Bu rehberi okuyan ayrıca okudu

Aynı konuda devamı niteliğinde önerilen içerikler:

Bülten

Yeni rehberlerden ilk siz haberdar olun

Mevzuat değişiklikleri, aylık piyasa değerlendirmeleri ve yeni rehberler — doğrudan gelen kutunuza. Yetkili müşavir denetimli, kaynaklı.

Aydınlatma ve açık rıza, KVKK 18.02.2026 t. 2026/347 sayılı İlke Kararı uyarınca ayrı düzenlenir.