İthalat Maliyeti Nasıl Hesaplanır? Adım Adım Formül + Örnek Hesap

İthalatçının kâr/zarar farkını belirleyen tek bir sayı vardır: kapı teslim toplam maliyet. Tedarikçi fiyatına bakıp "ucuz" demek tipik girişimci hatasıdır; FOB fiyatın üzerine eklenen 6-7 kalem, son maliyetin %40-60'ını oluşturabilir. Bu rehberde, otuz yıllık tecrübenin damıtılmış formülünü adım adım veriyoruz; sonunda gerçek bir 40' HC konteyner örneği ile rakamlandırıyoruz.

Mevzuat referansı: Hesaplamalar 4458 sy. Gümrük Kanunu (matrah hükümleri), 3065 sy. KDV Kanunu (oranlar), 4760 sy. ÖTV Kanunu (özel ürünler) çerçevesinde yapılmıştır. Mayıs 2026 itibarıyla yürürlükteki oranlardır.

Maliyet kalemleri — 7 katman

İthalat maliyeti, birbirinin üzerine biriken 7 katmandır:

1. FOB                         → Tedarikçi fiyatı (yüklemeye kadar)
2. + Uluslararası navlun       → Limana taşıma
3. + Uluslararası sigorta      → Riski transfer
4. = CIF                       → Vergi matrahı
5. + Gümrük vergisi            → CIF × % oran (GTİP'e göre)
6. + İGV / Anti-damping (varsa)→ Ek vergiler
7. + KDV                       → (CIF + Gümrük + İGV) × % oran
8. + ÖTV (varsa)               → 4760 sy. Kanun'a göre
9. + Liman + tahliye + müşavir → Türkiye operasyonel
10. + İç nakliye                → Liman → depo
= Kapı Teslim Toplam Maliyet

Adım 1 — FOB

FOB (Free On Board) = tedarikçi malı yüklediği gemiye kadar ödediği bedel.

Tipik bir 40' HC konteyner FOB Şangay (genel tüketim ürünü, mayıs 2026): $8.000 – $25.000 aralığı.

Adım 2 — Navlun (uluslararası taşıma)

Navlun, konteyner başına veya m³ başına (LCL için) belirlenir.

Mayıs 2026 tipik spot oran aralıkları (Drewry WCI ve SCFI haftalık yayınlarına göre indikatif; haftalık dalgalanır):

Pazar hızlı dalgalanır; acentenizden son hafta spot oranını isteyin ve Drewry WCI son yayınıyla karşılaştırın. Yıllık sözleşmeli (FAK) firmalarda %15-25 indirim mümkün.

Adım 3 — Sigorta

CIF değerinin %110'u üzerinden poliçe yapılır. Prim oranları:

• Düşük risk (tekstil, ayakkabı, mobilya): %0,3 – %0,5
• Orta risk (elektronik, beyaz eşya): %0,5 – %0,8
• Yüksek risk (kırılgan, ısıya hassas, hassas elektronik): %0,8 – %1,2

Neden CIF×%110? Mal değerine ek olarak %10 kâr/giderler hayalî kayıp oluşmasın diye kapsanır.

Adım 4 — CIF (vergi matrahı)

CIF = FOB + Navlun + Sigorta

Bu sayı gümrükte ana hesaplama tabanıdır. Tüm vergi katmanları CIF üzerine bina edilir.

Adım 5 — Gümrük Vergisi

GTİP'e göre değişir; %0 ile %30 arası tipiktir. Bazı ürünlerde %0 (yarı mamul/teknik), bazılarında %20-30 (giyim, ayakkabı).

Gümrük Vergisi (TRY) = CIF (TRY) × Gümrük Oranı

Çin'den ithalatta ATR/EUR.1 belgesi YOKTUR; menşe tercihli vergi indirimi de uygulanmaz. AB'den ithalatta ATR ile %0 mümkün.

Adım 6 — İGV ve Anti-damping (varsa)

İlave Gümrük Vergisi (İGV), belirli ürünlerde Cumhurbaşkanlığı kararıyla eklenen ek bir vergidir. Anti-damping ise dampingli ithalata karşı koruma vergisidir.

Listeler dinamiktir; her yıl güncellenen Resmi Gazete duyurularını takip etmek gerekir. Müşaviriniz mutlaka kontrol etmelidir.

İGV = CIF × İGV Oranı     (% — yıllık değişen liste)
Anti-damping = CIF × Oran (% veya $/kg, bazen)

Adım 7 — KDV

Genel KDV oranı %20'dir (3065 sy. KDV Kanunu md. 28; %20'ye yükseltilmesi 7456 sayılı Kanun ile, RG: 14.07.2023).

KDV Matrahı = CIF + Gümrük Vergisi + İGV + Anti-damping + ÖTV
KDV         = KDV Matrahı × %20

Bazı ürünlerde %10 indirimli veya %1 (temel gıda) oran geçerlidir; ürünün KDV oranını GTİP üzerinden müşaviriniz teyit eder. Mensucat/giyim/ayakkabı/çanta/halı gibi tekstil mamulleri II sayılı listede %10'dur.

Adım 7b — KKDF (Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu) — vadeli ithalatta

KKDF (88/12944 sayılı BKK), vadeli ithalatlarda ithal bedeli üzerinden alınan ek bir mali yüktür. Peşin ithalatta KKDF YOKTUR; ödeme şekli mal bedeli fiilen Türkiye'ye gümrük tescili öncesi ödenmişse peşin sayılır.

KKDF Oranı (genel mal): %6  (vadeli ithalat — kabul kredili, vadeli akreditif, mal mukabili)
KKDF Oranı (peşin):     %0

Pratik kural: Akreditifli alımlarda vadeli (usance) L/C kullanıyorsanız KKDF %6 doğrudan maliyetinize biner; ödemeyi yükleme ve gümrük tescili öncesi yapan sight L/C veya peşin T/T çoğu zaman KKDF'yi sıfırlar. KKDF matrahı genel kural olarak ithal bedelidir; teyit için müşaviriniz ödeme şeklini doğrulasın.

Adım 8 — ÖTV (varsa)

4760 sy. ÖTV Kanunu ekli listelerde sayılan ürünler için: akaryakıt, motorlu araç, alkol, tütün, lüks tüketim. Genel tüketim ürünlerinde ÖTV YOKTUR.

Adım 9 — Liman, Müşavir, Tahliye

Türkiye limanı ve müşavirin masraf kalemleri:

Adım 10 — İç Nakliye

Limandan deponuza/fabrikanıza taşıma. Mayıs 2026 yaklaşık (İstanbul-İzmir-Ankara üçgeni içi): ₺ 15.000 – 35.000 (40' konteyner).

Tam formül — kapı teslim toplam maliyet

CIF (TRY)            = (FOB + Navlun + Sigorta) × USD/TRY kuru
Gümrük Vergisi        = CIF × Gümrük Oranı
İGV / AD (varsa)      = CIF × Oran
ÖTV (varsa)           = Ürüne özel formül
KKDF (vadeli ise)     = İthal bedeli × %6
KDV Matrahı           = CIF + Gümrük Vergisi + İGV + ÖTV + KKDF
KDV                   = KDV Matrahı × %20 (genel)
Liman + Müşavir       = Operasyonel TRY tutar
İç nakliye            = TRY tutar
─────────────────────────────────────────────
KAPI TESLİM TOPLAM    = CIF + Gümrük + İGV + ÖTV + KKDF + KDV + Liman + Müşavir + İç Nakliye

Gerçek örnek hesap — 40' HC, genel tüketim ürünü

Senaryo: Şangay'dan İstanbul Ambarlı, 40' HC konteyner. FOB değer $10.000, gümrük vergisi %5, KDV %20, ÖTV yok, USD/TRY = 45,20 (TCMB referans kur, 5 Mayıs 2026).

1. FOB                                            =  $10.000
2. Navlun (40' HC)                                =  $ 2.800
3. Sigorta (CIF×%110×%0,4)                        =  $    55
─────────────────────────────────────────────────────────────
4. CIF (USD)                                      =  $12.855
5. CIF (TRY) — kur 45,20                          =  ₺ 581.046

6. Gümrük Vergisi   = ₺581.046 × %5               =  ₺ 29.052
7. KDV Matrahı      = ₺581.046 + ₺29.052          =  ₺ 610.098
8. KDV              = ₺610.098 × %20              =  ₺ 122.020

9. Acente (THC + BL)  = $400 × 45,20              =  ₺ 18.080
10. Müşavir + tescil  =                           =  ₺ 12.000
11. Liman ardiye + muayene =                      =  ₺  8.000
12. İç nakliye        =                           =  ₺ 25.000
─────────────────────────────────────────────────────────────
   KAPI TESLİM TOPLAM (TRY)                       =  ₺ 795.198
   Birim FOB karşılığı (₺/USD)                    =  ~₺79,5
   FOB üzerinden marj (%)                         =  +%76

Önemli okuma: FOB $10.000 olan mal, kapı teslim ~₺795.000'e mal oluyor. Bu da FOB üzerine yaklaşık %76 ek maliyet demek. Sıfırdan başlayan bir KOBİ için karar: satış fiyatı bu maliyetin en az %25-30 üzerinde olmazsa kâr çıkmaz. Kur dalgalı olduğu için bu hesabı her sevkiyatta yenileyin — TCMB kurunu hesabınıza dahil etmek artık vazgeçilmez bir disiplindir.

Maliyeti aşağı çekmenin 6 pratik yolu

1. GTİP'i optimize edin — yanlış sınıflandırmada %5 vergi yerine %20 ödüyor olabilirsiniz (GTİP rehberi)
2. Yıllık navlun sözleşmesi — düzenli ithalat varsa %15-25 indirim
3. Konsolidasyon — tek tedarikçiden 20' yerine 40'HC alın
4. AB ülkesi tedarikçisi — ATR ile gümrük vergisi %0 (ATR/EUR.1 rehberi)
5. Dahilde işleme rejimi — tekrar ihraç edilecek mallar için vergi muafiyeti
6. YYS (Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü) / AEO — Gümrük Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca basitleştirilmiş usul, yeşil hat öncelikli, götürü teminat, yerinde gümrükleme. Yıllık 5+ konteyner getiren firmalar için demuraj/ardiye masraflarını %30-50 düşürür, beyan süresini kısaltır. Sertifika alma süreci 6-9 ay; başvuru Gümrükler Genel Müdürlüğü.

Sıkça karıştırılan ne hesabı

• FOB ≠ EXW. EXW (Ex Works) tedarikçi fabrikasında teslim, lokal gümrük + Çin liman masrafı sizin. FOB'da Çin gümrüğü tedarikçide.
• Net FOB ≠ ürün maliyeti. Tedarikçi FOB'a Çin liman masrafı, palet, fumigasyon ekleyebilir; sözleşmede netleştirin.
• Sigorta primi ≠ poliçe bedeli. Prim küçük (%0,4 gibi), poliçe bedeli sigortalanan değer (CIF×%110).

Bir sonraki adım

İthalat maliyetinizi gerçek rakamlarla hesaplamak için ücretsiz İthalat Maliyet Hesaplayıcı aracımızı kullanın. GTİP'iniz net değilse GTİP Rehberi'ne göz atın.

Karmaşık vakanız mı var? Ücretsiz uzman değerlendirmesi — 1 iş günü içinde dönüş yaparız.

Bu Konu Ailesi

Bu pillar altındaki tüm rehberler:

• Anti-Damping Vergisi Nedir? Listeyi Nasıl Kontrol Edersiniz?
• Mücevher EMY → İGV Dönüşümü: 1 Şubat 2026 Sonrası Türk Kuyumcu İthalatçısı İçin Ne Değişti?
• CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) — AB'ye İhracatta Yeni Karbon Vergisi