Elektronik ve Bilgisayar İthalatı Rehberi: CE, RoHS, EEE ve BTK Kaydı

Türkiye, elektronik ve bilgisayar ürünlerinin neredeyse tamamını ithal eden bir ülke. Cep telefonu, dizüstü bilgisayar, monitör, küçük ev aleti ve adaptör kalemleri TÜİK Dış Ticaret İstatistikleri'ne göre Türkiye toplam ithalatının her yıl en büyük dilimlerinden birini oluşturur. Üstelik bu sektör, Türkiye'de CE + RoHS + EEE + BTK + TRT gibi birden fazla mevzuat katmanına tabi olduğu için, doğru bilgisi olmayan ithalatçının konteynerinin gümrükte takılması en sık karşılaşılan sahnelerden biri. Bu rehber, KOBİ toptancılar ve elektronik perakendecilerinin GTİP, vergi yükü, CE/RoHS uyumu, BTK kaydı ve TRT bandrolünü tek bakışta anlaması için hazırlandı.

Mevzuat referansı: Bu rehberdeki tüm vergi, KDV ve mevzuat referansları 4458 sayılı Gümrük Kanunu, 3065 sayılı KDV Kanunu, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu, EEE Yönetmeliği (Resmi Gazete 22.05.2012/28300), AB direktifleri LVD 2014/35/AB, EMC 2014/30/AB, RED 2014/53/AB ve RoHS 2011/65/AB çerçevesinde Mayıs 2026 itibarıyla geçerlidir. KDV genel oranı %20, USD/TRY referansı 45,20 olarak alınmıştır. Vergi oranları, ÖTV listeleri ve direktifler değişebilir; ithalattan önce güncel tebliğleri ve BTK duyurularını kontrol edin.

1. Elektronik ve bilgisayar için kritik GTİP kodları

Elektronik sektöründe GTİP, sadece vergi değil aynı zamanda BTK kaydı, TRT bandrolü ve EEE bildirimi gerekip gerekmediğini de belirler. Aşağıda en sık ithal edilen 11 elektronik GTİP grubu yer alıyor:

Pratik kural: Bilgisayar ve bilgisayar çevre birimlerinin büyük çoğunluğunda gümrük vergisi %0'dır (Bilgi Teknolojileri Anlaşması — ITA). Ama KDV %20 her zaman vardır. Cep telefonunda asıl yük ÖTV'dir: ithal ederken yaklaşık %50 ÖTV (IV sayılı liste) ödenir; bu yüzden cep telefonu ithalatında "vergi yükü %85'in üstüne çıkıyor" denir.

Dikkat: Cep telefonu (8517.13) ithalatında IMEI bazında BTK kaydı + bandrol + ÖTV + KDV üst üste biner. Yetkisiz ithal edilen IMEI'ler BTK tarafından kara listeye alınır ve cihaz Türkiye'de hat çekemez. Cep telefonu ithalatına başlamadan önce mutlaka yetkili distribütör veya BTK kayıtlı ithalatçı statüsü kurun.

2. Sektöre özel mevzuat haritası

Elektronik ithalatı, dünyada CE direktifleri ile, Türkiye'de ise bunların yansıdığı yönetmelikler + EEE + BTK + TRT ile düzenlenir. Beş ana katman vardır:

2.1. Düşük Gerilim Direktifi (LVD) 2014/35/AB

LVD 2014/35/AB, 50–1000 V AC veya 75–1500 V DC aralığında çalışan tüm elektrikli ekipmanı kapsar. Adaptör, küçük ev aleti, kombi, klima, monitör, bilgisayar — hepsi LVD kapsamında CE işareti taşımak zorundadır. Türkiye'deki yansıması Belirli Gerilim Sınırları İçin Tasarlanan Elektrikli Ekipmanlar ile İlgili Yönetmelik (Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı).

2.2. Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) 2014/30/AB

EMC 2014/30/AB, elektronik cihazların hem çevreye yaymadığı parazit hem de çevreden gelen parazite dayanıklılığını düzenler. Türkiye'de TSE-EMC test raporu zorunludur.

2.3. Telsiz Ekipmanları Direktifi (RED) 2014/53/AB

RED 2014/53/AB, Wi-Fi, Bluetooth, GSM, RFID vb. telsiz iletişim yapan tüm cihazları kapsar. Türkiye'de bu cihazlar için BTK kaydı + tip onayı zorunludur. Wi-Fi router, akıllı saat, kablosuz kulaklık, IoT sensör — hepsi BTK kapsamında.

2.4. RoHS Direktifi 2011/65/AB

RoHS 2011/65/AB, elektronik ürünlerde kurşun, cıva, kadmiyum, hexavalent krom, PBB, PBDE ve dört ftalat maddesinin sınır değerlerini belirler. Türkiye'de buna karşılık gelen düzenleme Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından uygulanır.

2.5. EEE Yönetmeliği (RG 22.05.2012/28300)

Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği, elektronik ithalatçısını AEEE üreticisi sayar ve şu yükümlülükleri getirir:

• AEEE bildirimi (ithalat yapılan ürünlerin tonaj olarak bildirimi)
• AEEE toplama-geri kazanım hedeflerine katkı (yetkilendirilmiş kuruluşa katılım)
• Ürün üzerinde çarpı işaretli çöp kutusu sembolü

2.6. TRT bandrolü

TRT bandrolü, 3093 sayılı TRT Gelirleri Kanunu kapsamında radyo, TV alıcısı ve telsiz iletişim cihazlarında zorunludur. Cep telefonları, akıllı saatler, navigasyon cihazları, araç multimedyaları, televizyonlar, radyolar — hepsi bandrole tabi. Yürürlükteki yüzdesel oranlar (ticari ithalatta CIF + GV + İGV + ÖTV matrahı üzerinden):

• Televizyon, video kamera, radyo: %16
• Cep telefonu: %12
• Bilgisayar ve tablet: %4

Yurt dışından yolcu beraberi (kişisel) getirilen cihazlarda 2026 maktu ücretler ayrı belirlenmiştir (TV 8-80 €, cep telefonu 20 €, bilgisayar 10 €) — bunlar ticari ithalat için geçerli değildir.

3. Vergi yükü tablosu (örnek dizüstü bilgisayar — GTİP 8471.30)

Tedarikçi: Çin Halk Cumhuriyeti CIF değer: 500,00 USD/adet Beyanname tarihi: Mayıs 2026 Ödeme: peşin havale (KKDF yok)

Karşılaştırma — akıllı cep telefonu (GTİP 8517.13, CIF 400 USD/adet ≈ 18.080 TL):

ÖTV cep telefonunda kademeli yapı uygulanır (matrahı 4.500 TL altı %25 / 4.500-9.000 TL %40 / 9.000 TL üstü %50) ve 2026 yılı asgari maktu vergi tutarı cihaz başına 456 TL'dir. CIF 18.080 TL > 9.000 TL olduğundan %50 oran uygulanır.

Pratik kural: Bilgisayar ve çevre biriminde vergi yükü CIF × %22-25 civarındadır. Ama cep telefonunda CIF × %95-110'a kadar çıkar. Cep telefonu ithalatına yeni başlayan firmaların projeksiyonlarını ÖTV + bandrol kalemini görmeden hazırlaması, "olmayan kâr"a yatırım yapmasının ana sebebidir.

İlave Gümrük Vergisi (İGV) Uyarısı: ITA (Information Technology Agreement) kapsamına giren ana ürünler (8471 dizüstü/masaüstü, 8517 cep telefonu, 8528 monitör, 8443 yazıcı vb.) gümrük vergisi %0 olarak gelir; ancak ITA dışı kalan elektronik aksesuarlar — kablo, adaptör, hoparlör, kulaklık, oyun konsolu çevre birimleri, küçük ev elektroniği (85. fasılın bazı alt kalemleri) — Çin menşeli ise İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar (3351 sayılı) ve 7709 sy. CB Kararı kapsamında CIF üzerinden ek %2-30 arasında değişen İGV doğurabilir. Sipariş öncesi GTİP'inizin 12 hane düzeyinde TGTC sorgulanması ve müşavirden teyit alınması zorunludur. Vadeli ithalatta ek olarak %6 KKDF (88/12944 sy. BKK) hesaplanır; peşin havalede KKDF %0'dır.

4. Sektöre özel belge listesi

Elektronik ithalatında klasik gümrük belgelerinin yanında şunlar da istenir:

• Ticari fatura, çeki listesi, konşimento
• Menşe şahadetnamesi (FORM A) veya A.TR Dolaşım Belgesi (AB menşeli için)
• CE Uygunluk Beyanı (DoC) — üretici imzalı, hangi direktiflere göre uygunluk verildiği yazılı
• Test raporu — LVD, EMC, RED uyum raporları (akredite laboratuvardan)
• RoHS Uygunluk Beyanı + analiz raporu
• TSE-EMC raporu (Türkiye için)
• Enerji etiketi (beyaz eşya, klima, monitör için)
• BTK Tip Onayı/Kayıt belgesi (telsiz cihazlar)
• TRT bandrol ödeme makbuzu (TV, radyo, cep telefonu)
• AEEE bildirimi (ithalat sonrası bakanlığa)
• IMEI listesi (cep telefonu için BTK'ya)

Dikkat: AB Yetkili Temsilci'si yoksa CE Uygunluk Beyanı AB üreticinin kendi imzasıyla olmalıdır. Çinli üreticinin "self-declared CE" beyanı PGD denetiminde AİTM (Atık İhmal ve Taklit Markalı) kapsamında değerlendirilebilir; sahte CE'li ürün toplatılır + idari para cezası uygulanır.

5. Sık yapılan 7 hata

1. "CE = piyasaya girer" sanmak. CE sadece AB pazarı içindir. Türkiye'de EEE bildirimi + BTK kaydı + TRT bandrolü + Türkçe kullanım kılavuzu ayrıca gerekir.
2. Çin "CE" markasını gerçek CE sanmak. Çinli üretici bazen "China Export" anlamına gelen sahte CE markası basar — harflerin arasındaki boşluk farklıdır. PGD denetiminde AİTM kapsamında konteyner toplatılır.
3. Wi-Fi'lı cihazı BTK kaydı yapmadan ithal etmek. Wi-Fi modülü olan akıllı saat, IoT sensörü, drone — hepsi BTK kapsamında. Kayıtsız konteyner gümrükten geçmez.
4. TRT bandrolünü unutmak. TV, cep telefonu, araç multimedyası bandrolsüz çıkmaz. Tedarikçi ile fiyat pazarlığını bandrolsüz fiyat üzerinden yaparsanız Türkiye'de cihaz başına %10-12 ek yük çıkar.
5. ÖTV listesini cep telefonu için unutmak. %50 ÖTV ithalatın en büyük tek yükü. CIF üzerinden değil CIF + GV üzerinden matrah hesaplanır.
6. EEE bildirimi yapmamak. İthalattan sonra 30 gün içinde AEEE bildirimi yapılmazsa idari para cezası kesilir.
7. Türkçe kullanım kılavuzu olmadan piyasaya sürmek. 7223 sayılı Kanun gereği ürün Türkçe kullanım kılavuzu ile piyasaya çıkar — eksikse ithalatçıya idari para cezası.

6. Maliyet örneği: 1 × 40' HC konteyner dizüstü bilgisayar (Şenzhen → İstanbul)

Senaryo:

• 800 adet dizüstü bilgisayar (GTİP 8471.30.00.00.00)
• Birim FOB fiyat: 480 USD/adet
• FOB toplam: 384.000 USD
• Navlun (40' HC, Şenzhen → Ambarlı): 3.000 USD
• Sigorta (CIF üzerinden %0,3): ~1.160 USD
• CIF değer: 388.160 USD
• USD/TRY: 45,20

Pratik kural: Standart bir bilgisayar/monitör konteynerinde Türkiye depo maliyeti = FOB × 1,22-1,25 civarındadır. Cep telefonunda bu çarpan 2,0-2,2'ye fırlar (ÖTV + bandrol + KDV birikmesi). Cep telefonu ile bilgisayar maliyetlemesini aynı tabloyla yapmak en sık projeksiyon hatasıdır.

Maliyet Hesaplayıcı ile kendi konteynerinizin tam maliyetini saniyeler içinde çıkarabilirsiniz.

7. Sahte CE ve AİTM riski: gümrükte takılan ürünler

Türkiye gümrüğünün son yıllarda en sık yakaladığı ihlallerden biri sahte CE markalı elektronik ürünlerdir. Çinli üretici, ihracat fiyatı gerçek CE testinden geçmiş üründen düşük tutmak için cihaza "China Export" anlamına gelen yanıltıcı bir CE markası basabilir. Görüntü olarak iki C harfi gerçek CE'ye benzer ama harflerin arası, fontu ve oranları farklıdır.

7223 sayılı Ürün Güvenliği Kanunu gereği bu tür sahte markalı ürün AİTM (Atık İhmal ve Taklit Markalı) kapsamında değerlendirilir; cihaz toplatılır, idari para cezası kesilir ve ithalatçının kaydına işlenir. Tekrarlayan ihlallerde gümrük müşaviri ile birlikte ithalatçı sicili de etkilenir.

Pratik kural: Tedarikçinizden CE Uygunluk Beyanı (DoC) + akredite laboratuvar test raporu gelmeden konteyner sevk emrini onaylamayın. AB üreticisinin imzasız "self-declared" CE'si Türkiye PGD denetiminde kabul edilmez.

8. BTK kaydı süreci ve telsiz ekipmanlar

Wi-Fi, Bluetooth, GSM, LoRa veya RFID gibi telsiz iletişim modülü içeren her cihaz BTK kaydına tabidir. Süreç ana hatlarıyla şöyledir:

1. Tip onayı/Uygunluk değerlendirmesi — RED 2014/53/AB kapsamında akredite labda test
2. BTK başvurusu — cihazın teknik dosyası + test raporu + DoC + foto + GTİP
3. BTK karar — onay/reddetme (tipik süre 4-8 hafta)
4. Onay sonrası — cihaz kullanım kılavuzunda ve etikette BTK işareti

Dikkat: BTK onayı olmayan Wi-Fi router veya akıllı saat gümrükten geçmez. Geçse bile PGD denetiminde toplatılır. Bu yüzden BTK kaydı gümrük beyanı öncesi tamamlanmış olmalıdır.

9. Cep telefonu ithalatında IMEI ve bandrol

Cep telefonu (8517.13) ithalatı, Türkiye'de en sıkı denetlenen elektronik kalemidir. Üst üste binen yükümlülükler:

• IMEI bazında BTK kaydı — her cihazın IMEI numarası BTK sistemine işlenir
• TRT bandrolü — CIF + GV + İGV + ÖTV matrahının %12'si
• ÖTV — IV sayılı listede kademeli yapı: ÖTV matrahı 4.500 TL altı %25, 4.500-9.000 TL %40, 9.000 TL üstü %50; 2026 yılı asgari maktu tutarı cihaz başına 456 TL (oran ne olursa olsun bunun altına inilemez)
• KDV — %20

IMEI kaydı yapılmamış cihaz Türkiye'de 30 gün sonra hat çekemez, kullanıcının elinde tuğlaya döner. Bu yüzden cep telefonu ithalatı genelde yetkili distribütör + BTK kayıtlı ithalatçı modeliyle yapılır; KOBİ ölçeğinde "tek başına ithal edip perakende sat" modeli fiilen mümkün değildir.

10. Tedarikçi seçimi ve garanti yönetimi

Elektronik ithalatçısının asıl sınavı garanti dönemidir. Tüketicinin koruma altındaki yasal garanti süresi (TKHK gereği 2 yıl) boyunca arızalı çıkan cihazlar için ya değişim ya tamir ya iade yapmak zorundasınız. Tedarikçi seçimini sadece fiyat üzerinden yaparsanız:

• Çinli üretici "garantiyi kabul etmiyorum" diyebilir
• Yedek parça tedariki haftalar sürebilir
• Ürün firmware güncellemesi gerektirebilir; üretici desteği yoksa cihaz "tuğla" olur

Pratik kural: İlk siparişten önce tedarikçiyle garanti şartları, yedek parça stoğu, RMA (return merchandise authorization) süreci ve firmware güncelleme politikası yazılı olarak (sözleşmede) netleştirilmeli. "Sözlü anlaştık" elektronikte iflas hızlandırıcısıdır.

11. Türkçe kullanım kılavuzu ve garanti belgesi

7223 sayılı Kanun gereği elektronik ürün Türkçe kullanım kılavuzu ile satılır. Kılavuzda şu bilgiler bulunmalıdır:

• Cihazın çalışma prensibi ve güvenli kullanım talimatı
• Üretici/ithalatçı bilgisi (Türkçe + iletişim)
• Garanti süresi (tüketici cihazlarda en az 2 yıl)
• Yetkili servis listesi
• Enerji tüketimi (uygun olduğunda)

Dikkat: Çince/İngilizce-only kılavuzla satılan cihaz için Tüketici Hakem Heyeti'ne başvuru yapan müşteri %100 kazanır. Türkçe kılavuz olmadan piyasaya sürülen ürün — kanunen "ayıplı"dır, ithalatçı her durumda iade veya değişimi yapmak zorunda kalır.

12. Sonuç ve uzman değerlendirmesi

Elektronik ve bilgisayar ithalatı, Türkiye'de en fazla mevzuat katmanına sahip sektörlerden biridir. CE direktifleri + RoHS + EEE + BTK + TRT zinciri tek başına yönetilmesi zor bir matristir; üstüne bir de ÖTV ve bandrol gibi ek yükler eklenince yanlış GTİP veya eksik belge konteyner başına yüzbinlerce TL'lik kayba yol açabilir.

Bilgisayar ve çevre birimi ithalatı genelde düşük vergi yüklü ve hızlı dönen bir iştir; ama cep telefonu, TV ve telsiz cihazlarda yetkilendirilmiş ithalatçı modeli olmadan karlılık çıkarmak son derece zordur. Hangi GTİP grubuna girdiğinize göre stratejinizi farklılaştırın.

İlk konteynerinizi açmadan önce GTİP, CE/RoHS dokümantasyonu, BTK/TRT yükümlülükleri ve maliyet projeksiyonunu deneyimli bir gümrük müşaviri ve teknik uygunluk danışmanı ile birlikte gözden geçirin.

Ücretsiz uzman değerlendirmesi alın: Elektronik veya bilgisayar ithalatı planınız varsa, GTİP doğrulaması, CE/RoHS dosya kontrolü, BTK/TRT yükümlülük taraması ve maliyet projeksiyonu için İthalat Akademi uzman ekibimizle iletişime geçin. Ön değerlendirme ücretsizdir.

İlgili rehberler:

• İthalat maliyeti nasıl hesaplanır?
• CE belgesi ve TSE-EN 71 uygunluk
• Anti-damping vergisi nedir?
• A.TR ve EUR.1 menşe belgeleri
• Çin tedarikçi seçimi: 7 kırmızı bayrak