Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri İthalatı Rehberi: GTİP, TİTCK Bildirimi, Etiket ve Vergi

Türkiye kozmetik ve kişisel bakım pazarı, yıllık ciroyla dünya genelinde ilk 20 içine girmiş, hızla büyüyen bir sektör. Ticaret Bakanlığı dış ticaret istatistiklerine göre 33. fasıl (uçucu yağlar, parfümeri, kozmetik) ithalatı son yıllarda yıllık 2 milyar USD bandının üzerinde seyrediyor; ithalatın büyük kısmı Fransa, Almanya, İtalya, ABD ve Güney Kore kaynaklı. Markalı parfüm ve makyaj ürünlerinin yanına son 5 yılda K-Beauty (Kore), J-Beauty (Japonya) ve Çin menşeli özel etiket (private label) ürünleri de güçlü bir akım olarak eklendi. Sektör KOBİ ve toptancılar için yüksek marjlı görünse de, TİTCK bildirimi yapılmadan tek bir adet ürün bile yasal olarak satılamaz — ve bu kuralı bilmeden ithalat yapan firmaların önemli bir kısmı malını gümrükten çekemiyor ya da piyasa denetiminde geri çağırıyor.

Bu rehberde 30 yıllık gümrük müşavirliği tecrübesi ile kozmetik ithalatının GTİP haritasını, TİTCK ÜTS sürecini, etiket zorunluluklarını, vergi yükünü ve tipik hataları sade dilde, mevzuat referanslarıyla anlatıyoruz.

Mevzuat çerçevesi: Türkiye'de kozmetik ürünler 5324 sayılı Kozmetik Kanunu (RG 30.03.2005/25771) ve buna bağlı Kozmetik Yönetmeliği (RG 23.05.2005/25823) çerçevesinde Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) tarafından düzenlenir. Düzenleme büyük ölçüde AB 1223/2009 sayılı Kozmetik Tüzüğü ile uyumludur. Ürün güvenliği genel çerçevesi ise 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12.03.2020/31066) ile çizilir.

Kritik GTİP kodları — kozmetik faslı haritası

Kozmetik ürünler Tarife Cetvelinin 33. faslında (Uçucu yağlar, parfümeri ve kozmetik müstahzarlar) ve 34. faslında (sabunlar) yer alır. Aşağıdaki tablo en sık kullanılan GTİP kodlarının ana hatlarını verir; alt 12'li/16'lı pozisyon her ürünün ambalajına ve formülasyonuna göre değişir, bu yüzden kesin kodlama için yetkili gümrük müşaviri ile çalışın.

Pratik kural: 3301 ve 3302 hammadde (esas itibarıyla parfüm üreticileri için), 3303–3307 ise bitmiş ürün. Bu ayrım vergi yüküne etki ediyor — hammadde getirip Türkiye'de doldurma yapıyorsanız Dahilde İşleme Rejimi'nden faydalanabilir, vergi avantajı yakalayabilirsiniz. Bitmiş ürünlerde böyle bir avantaj yok.

Mevzuat haritası — kozmetik ithalatçısının uyması gereken kurallar

1. Kozmetik Kanunu ve Yönetmelik

5324 sayılı Kozmetik Kanunu, kozmetiği "insan vücudunun çeşitli dış kısımlarına... uygulanmak üzere hazırlanmış... maddeleri veya karışımları" olarak tanımlar (Md. 2). Kanunun 4. maddesi piyasaya arz öncesinde TİTCK'ya bildirim zorunluluğu getirir; 6. madde sorumlu kişi atanmasını şart koşar.

Kozmetik Yönetmeliği detaylı şekilde:

• Yasaklı ve kısıtlı maddeleri (Yönetmelik Ek-II, Ek-III)
• İzin verilen renklendiricileri (Ek-IV)
• Koruyucu maddeleri (Ek-V)
• UV filtrelerini (Ek-VI) düzenler. Bu listeler AB 1223/2009 ekleri ile büyük ölçüde aynıdır ve AB tarafında güncellendiğinde TİTCK paralel düzenleme yapar.

2. AB 1223/2009 — referans Tüzük

Ürününüz Avrupa menşeli ise zaten AB 1223/2009 Kozmetik Tüzüğü'ne uygun olarak üretilmiş ve CPNP (Cosmetic Products Notification Portal) sistemine kayıtlı olur. CPNP kaydı AB içinde geçerlidir, Türkiye'de geçerli değildir; Türkiye'ye getirirken TİTCK ÜTS bildirimi tekrar yapılmalıdır.

3. TİTCK ÜTS bildirimi — kozmetik ithalatının kalbi

TİTCK Ürün Takip Sistemi (ÜTS) üzerinden her bir kozmetik ürün için tekil bildirim yapılır. Bildirim sırasında istenen ana belgeler:

1. Ürün bilgi dosyası (PIF — Product Information File) — formülasyon, güvenlik değerlendirmesi, etiket, ambalaj görselleri
2. Güvenlik değerlendirme raporu (CPSR) — yetkili kimyager/eczacı/dermatolog imzalı
3. GMP belgesi — üretici tesisin İyi Üretim Uygulamaları belgesi (ISO 22716 kabul edilir)
4. Sorumlu kişi atama yazısı — Türkiye'de yerleşik gerçek/tüzel kişi
5. Sembolik tasarım ve etiket örneği — Türkçe etiket dahil
6. Marka tescil belgesi (varsa)

Bildirim onayı ortalama 5–20 iş günü içinde verilir. Bildirim yapılmadan ürün ithal edilmiş olsa bile piyasaya arz edilemez; gümrükte TAREKS doğrulaması bildirim numarası üzerinden yapılır.

4. Sorumlu kişi (Responsible Person) atama

Yönetmeliğin 5. maddesi gereği her ürün için Türkiye'de yerleşik bir sorumlu kişi atanır. Sorumlu kişi:

• Ürün bilgi dosyasını denetim sırasında ibraz etmek üzere muhafaza eder
• Yan etki bildirimlerini (cosmetovigilance) TİTCK'ya yapar
• Üretici ile TİTCK arasında köprü görevi görür

İthalatçı genellikle kendi şirketini sorumlu kişi olarak atar; alternatif olarak ruhsatlandırma danışmanlığı yapan firmaları sözleşmeli olarak görevlendirebilir.

5. Etiket zorunlulukları

Yönetmeliğin 10. maddesi gereği Türkçe etiket zorunlu bilgileri:

• Ürünün adı ve fonksiyonu (örn: "saç şampuanı")
• Üretici/ithalatçı/sorumlu kişi adı ve adresi
• Menşe ülke (AB dışı ise zorunlu)
• Net miktar (gram/ml)
• Son kullanma tarihi (30 ayı aşıyorsa "açıldıktan sonra X ay içinde kullanın" — PAO sembolü)
• Parti/seri numarası
• Kullanım uyarıları (Ek-III, Ek-IV, Ek-V, Ek-VI listelerine göre)
• INCI listesi (içindekiler — uluslararası standart adlandırma, azalan miktar sırasıyla; %1 altındakiler karışık sıralanabilir)
• Doğal ürünlerde alerjenler (parfümlerde 26 alerjenden hangisinin olduğu)

Dikkat: Etiket Türkçe olmak zorundadır; ancak INCI listesi uluslararası kimyasal isimlendirme kullanır ve çevrilmez. "Aqua" yazıyorsa "su" yazılmaz, çünkü INCI standardı budur.

Vergi yükü tablosu — kozmetik ithalatında gerçek maliyet

Aşağıdaki tablo Mayıs 2026 itibarıyla AB menşeli (A.TR'li, gümrük vergisi sıfır) bitmiş kozmetik ürün için tipik vergi yapısını gösterir. Üçüncü ülke menşeli (Çin, Kore, ABD vb.) ürünlerde gümrük vergisi (CIF üzerinden) eklenir.

ÖTV — KRİTİK BİLGİ: Kozmetik ürünlerin büyük kısmı (parfüm 3303, makyaj/cilt bakım 33.04, saç bakım 3305, deodorant/banyo/traş sonrası 33.07, manikür-pedikür setleri 8214.20) 4760 sayılı ÖTV Kanunu'nun IV sayılı listesinde yer alır ve %20 ÖTV'ye tabidir. Yalnızca traş köpüğü/sabunu (GTİP 3401.11 kapsamı) %6,7 indirimli orana sahiptir. Kolonya (3303.00.90.00.11) bazı dönemlerde istisna kapsamında değerlendirilmiştir; güncel durumu mutlaka tebliğ üzerinden teyit edin. Kaynak: 4760 sy. ÖTV Kanunu ve IV sy. liste güncel oranları.

Pratik kural: AB menşeli bitmiş kozmetik (örn. Fransız parfüm, İtalyan makyaj) için A.TR ile geldiğinde gümrük vergisi sıfırdır ama ÖTV %20 + KDV %20 = ~%44 birleşik vergi yükü (matrah ardışık olduğu için %20 + (%20 × 1,2) ≈ %44) yine geçerlidir. Çin menşeli üçüncü ülke ürünlerinde GV %5-10 + İGV %17-25 + ÖTV %20 + KDV %20 birleştiğinde toplam vergi yükü CIF üzerine yaklaşık %85-110 bandına çıkar. ÖTV ve İGV oranlarını mutlaka 12'li GTİP düzeyinde müşaviriniz tebliğ üzerinden teyit etmeli; aksi halde maliyet hesabınız ciddi şekilde bozulur. Tedarikçinizden mutlaka menşe belgesi (A.TR, EUR.1 veya menşe şahadetnamesi) isteyin — yoksa AB menşeli ürün bile gümrük vergisine tabi tutulur.

Belge ve sertifika listesi — gümrükte ve TİTCK'da gerekli evrak

İthalat dosyanızda eksiksiz bulunması gereken belgeler:

• Ticari fatura (Commercial Invoice) — orijinal, 3 nüsha
• Çeki listesi (Packing List)
• Konşimento (Bill of Lading / AWB)
• Menşe belgesi — A.TR (AB için), EUR.1 (PEM ülkeleri için), Form A / menşe şahadetnamesi (üçüncü ülke için)
• Sigorta poliçesi (CIF değilse FOB+navlun+sigorta hesabı)
• TİTCK ürün bildirim numarası — ÜTS çıktısı
• Ürün bilgi dosyası (PIF) — yetkili saklar
• CPSR (güvenlik değerlendirme raporu)
• GMP / ISO 22716 belgesi (üretici tesis)
• Sorumlu kişi atama yazısı
• Türkçe etiket örneği (basılı veya ürün üstü etiket)
• Analiz raporu (mikrobiyolojik ve ağır metal — kontrol amaçlı bazı parti ithalatlarda istenir)
• Marka kullanım yetki belgesi / distribütörlük sözleşmesi (markalı ürünlerde)

Sık yapılan hatalar — bu listeyi okumadan ithalat yapmayın

1. TİTCK bildirimi yapmadan ürün getirme. En sık hata. Mal gümrüğe gelir, TAREKS bildirim numarası ister, bulamaz, mal beklemeye düşer. Demuraj/ardiye ücretleri biner. Bildirim ortalama 5–20 iş günü sürer; siparişten önce başlayın.

2. AB CPNP kaydını TİTCK bildirimi sanmak. İthalatçıların yarısı "AB'de kayıtlı, oradan belge geldi" diyor. CPNP Türkiye'de geçerli değildir, ÜTS bildirimi ayrıca yapılmalıdır.

3. Etikette Türkçe olmaması ya da eksik bilgi. İngilizce etiketle gelen ürünlere TİTCK piyasa denetiminde geri çağırma uygular. Genelde ithalatçı, gümrük antreposunda Türkçe sticker yapıştırarak (overlabel) sorunu çözer; bu önceden planlanmalıdır.

4. GMP/ISO 22716 belgesini istememek. Çinli/Kore'li küçük üreticilerde GMP olmayabilir; bu durumda TİTCK bildirimi reddedilir.

5. Yasaklı maddeyi gözden kaçırmak. Hidrokinon, civa bileşikleri, bazı UV filtreleri (örn. 3-Benzylidene Camphor 2022'de AB'de kısıtlandı) ya da belirli parabenler yasak/kısıtlı listede. Tedarikçinin formülasyonunu Yönetmelik Ek-II ve Ek-III ile karşılaştırın.

6. Parfümde ÖTV var sanmak. Yok. Bazı müşaviri yanlış yönlendiriyor; ÖTV listelerinde 3303 yer almaz.

7. Hammadde (3301/3302) ve bitmiş ürün (3303) GTİP'lerini karıştırmak. Cezai durum yaratabilir; gümrük cezası (4458 sayılı Kanun Md. 234 — eksik tahakkuk üzerinden 3 katı kadar para cezası).

8. Kullanım süresi dolmaya yakın ürün getirmek. Kozmetiklerde minimum 18–24 ay raf ömrü kalmış olarak getirin; daha azı satış kanallarınca reddedilir.

9. Numune ile seri üretimin farklı olması. Tedarikçi numune olarak premium ürün gönderir; seri üretim farklı olur. Sözleşmede formülasyon eşliği şartı ve teslim öncesi laboratuvar analizi koyun.

10. Distribütörlük yetkisi olmadan markalı ürün getirmek. L'Oréal, Estée Lauder gibi büyük markaların paralel ithalatı marka sahibi tarafından engellenebilir; gümrükte tutulur.

Maliyet örneği — Fransız menşeli parfüm ithalatı

Aşağıdaki örnek Mayıs 2026 koşullarında, A.TR ile AB menşeli parfüm (GTİP 3303.00) ithalatını gösterir.

Senaryo: 1.000 adet 50 ml EDP parfüm, FOB Marsilya 12,00 EUR/adet (toplam 12.000 EUR), navlun 800 EUR, sigorta 180 EUR.

Kur varsayımı: 1 USD = 45,20 TRY (Mayıs 2026 ortalama TCMB döviz alış). EUR/USD ≈ 1,08 → 1 EUR ≈ 48,82 TRY.

Adet başı Türkiye maliyeti: ~927,71 TRY (FOB 585,84 + ÖTV+KDV+lojistik 341,87 TRY/adet)

Etiket basımı, depolama, pazarlama ve perakende marjı eklendiğinde raf fiyatı genellikle 1.800–3.000 TRY bandına oturur. AB menşeli bitmiş kozmetik için A.TR gümrük vergisini sıfırlasa da ÖTV %20 ve KDV %20 birleşik yükü ortalama %44 seviyesindedir. Aynı parfümün AB içi fiyatı ile karşılaştırma yaparak fiyatlama stratejisi kurun.

İlgili araç: Kendi ürününüzün maliyetini hesaplamak için İthalat Maliyet Hesaplayıcı aracımızı kullanabilir, GTİP doğrulaması için GTİP Rehberi'ne göz atabilirsiniz.

Üçüncü ülke (Çin, Kore) menşeli ürün — ek maliyet

Aynı senaryo Çin menşeli olsaydı (örnek; gerçek İGV oranı 12'li GTİP düzeyinde teyit edilmeli):

• Gümrük vergisi: CIF üzerinden %6,5 ≈ 41.190 TRY
• İGV %20 (örnek; 31.12.2025/33124 mük. RG ile 2026 listesi): CIF üzerinden ≈ 126.737 TRY
• KDV matrahı: 633.684 + 41.190 + 126.737 = 801.611 TRY → KDV %20 ≈ 160.322 TRY
• AB ile Çin arası ek maliyet farkı: yaklaşık 200.000 TRY'nin üzerinde

Pratik kural: Çin menşeli kozmetiklerde gümrük vergisi + İGV + KDV birleşik etkisi CIF üzerine yaklaşık %50–65 ek getirir; oranı mutlaka müşavirinize GTİP/menşe bazında doğrulattırın. Fiyat pazarlığında bunu daima hesaba katın.

Anti-damping, İGV ve ek mali yük örnekleri

Türkiye, kozmetik sektöründe Çin menşeli ürünler için İlave Gümrük Vergisi (İGV) uyguluyor; bu en yaygın ek vergi kalemidir. 33. ve 34. fasıllarda Çin menşeli pek çok alt pozisyon için %17-25 bandında İGV uygulanır; 31.12.2025 tarih ve 33124 mük. sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile 2026 İGV listesi yenilendi. Anti-damping kozmetikte yaygın değil, ancak gözetim uygulaması (asgari kıymet beyanı) zaman zaman karşımıza çıkar:

• Kıymet kuşkusu: Çin menşeli düşük FOB beyanlı parfümlerde gümrük, Gözetim Tebliğleri referansı ile asgari kıymet uygulayabilir; beyan ettiğinizden daha yüksek bir CIF üzerinden vergi tahakkuk eder.
• Bandrol veya banderol kozmetiklerde uygulanmaz (yalnızca tütün, alkol, ilaç gibi kategorilerdedir).
• TAREKS risk skoru: Daha önce uyumsuz parti getirmiş ithalatçılar TAREKS sisteminde "yüksek risk" olarak işaretlenir, her parti fiziki muayeneye alınır; süreç günler sürebilir.

Pratik kural: İthalat öncesi mutlaka Yıllık İthalat Tebliğleri listesinde GTİP+menşe ülke kombinasyonu için ek mali yük olup olmadığını gümrük müşavirinize yazılı sordurun.

TİTCK piyasa denetimi — gerçek vakalar

TİTCK her yıl yüzlerce kozmetik ürünü piyasadan toplatma kararı veriyor. TİTCK kozmetik duyurularında yayımlanan tipik geri çağırma sebepleri:

• Bildirimsiz piyasaya arz
• Yasaklı madde tespiti (özellikle cilt beyazlatıcılarda hidrokinon ve civa)
• Mikrobiyolojik kirlenme (özellikle göz makyajı ürünlerinde)
• Etiket eksikliği (Türkçe olmaması, son kullanma tarihi olmaması)
• Üreticinin GMP belgesinin sahte olduğunun anlaşılması

Geri çağırma kararı sonrası ithalatçı: ürünleri toplar, imha eder, idari para cezasıyla karşılaşır ve bir sonraki başvurusunda detaylı denetime alınır. Marka itibarı kaybı ise telafi edilemez.

Hammadde ithalatı (GTİP 3301/3302) — farklı bir oyun

Parfüm üreticisiyseniz veya butik kozmetik markası kuruyorsanız, esans (3301) veya parfüm bazı (3302) ithal edip Türkiye'de dolum yapabilirsiniz. Avantajları:

• Bitmiş ürün TİTCK bildirimi sizin adınıza yapılır — markanız Türkiye'ye ait
• Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ile vergi muafiyeti veya ertelemesi (geri ihraç şartlı) — DİR rehberimiz
• Maliyet kalemi olarak ambalaj, dolum ve etiket Türkiye ekonomisinde kalır

Dezavantaj: TİTCK için Türkiye'de ISO 22716 sertifikalı dolum tesisi gerekir.

Etiket tasarımı — INCI listesi nasıl yazılır

INCI (International Nomenclature of Cosmetic Ingredients), tüm dünyada ortak olan kozmetik içerik adlandırma sistemidir. Etiketin arkasında veya yan yüzünde aşağıdaki kurallarla yer alır:

• Azalan miktar sırası: En çok bulunan içerikten en aza doğru
• %1 altındaki içerikler karışık sıralanabilir
• Su daima "Aqua" ya da "Aqua / Water / Eau" şeklinde yazılır (Türkçeye çevrilmez)
• Renklendiriciler Colour Index (CI) numarası ile gösterilir: "CI 19140", "CI 77891"
• Parfümler "Parfum" veya "Fragrance" olarak; içinde 26 alerjen listesinden biri varsa ayrıca belirtilir (örn. "Limonene", "Linalool", "Citronellol")
• Nano malzemeler "[nano]" eki ile belirtilir (örn. "Titanium Dioxide [nano]")

Yaygın INCI hatası

Türk üreticilerde sık görülen hata: "Hint yağı" yazıp INCI'de "Castor Oil" yerine "Ricinus Communis Seed Oil" yazmamak. INCI standart adı kullanılmazsa etiket geçersiz sayılabilir.

Hammadde ile bitmiş ürün vergi farkı

Pratik kural: Bitmiş ürün getirmek pratik ama kâr marjını dış üreticiyle paylaşırsınız. Hammadde getirip Türkiye'de ISO 22716 sertifikalı dolum tesisinde ürettirirseniz hem KDV nakit akışınızı kontrol eder, hem de marka sahibi olarak çalışırsınız. Bu yapı için Dahilde İşleme Rejimi rehberimiz faydalı olacaktır.

Pratik checklist — kozmetik ithalatına başlamadan

• Ürünün GTİP'ini doğrulattım, müşavirimden yazılı görüş aldım
• Tedarikçimin GMP / ISO 22716 belgesi geçerli
• Sorumlu kişi atama belgemi hazırladım (kendim veya danışmanım)
• Ürün bilgi dosyası (PIF) ve CPSR raporlarını topladım
• TİTCK ÜTS sistemine başvurumu yaptım, ürün bildirim numarasını aldım
• Türkçe etiket tasarımını onaylattım
• AB menşeli ise A.TR, üçüncü ülke ise menşe şahadetnamesi tedarik ettim
• Etiket Türkiye'de yapılacaksa antrepoda overlabel planını yaptım
• Maliyet hesabını yaptım, satış fiyatım sürdürülebilir
• Sigortayı yaptırdım (kozmetik kırılgan + bozulabilir)

Ücretsiz uzman değerlendirmesi alın

Kozmetik ithalatı, GTİP, TİTCK bildirimi, etiket hazırlığı ve vergi planlaması doğru kurgulandığında sorunsuz işler; bir adım atlandığında mal gümrükte kalır, demuraj birikir, marka itibarı zedelenir. 30 yıllık gümrük müşavirliği ekibimiz ürün portföyünüzü ve hedef tedarikçinizi inceleyip size özel yol haritası çıkarır.

İletişim sayfamızdan ücretsiz uzman değerlendirmesi talep edin — ilk görüşme hiçbir taahhüt içermez, sadece sizi yıllarca sürebilecek hatalardan korur.