Sektör Rehberleri
Kimyasal Hammadde İthalatı: KKDIK, CLP, ADR ve Güvenlik Yönetimi
Organik, inorganik kimyasal, boya-pigment ve çeşitli kim. müstahzar ithalatında KKDIK kaydı, CLP sınıflandırması, GBF/SDS, ADR-IMDG ve SEVESO yükümlülükleri — KOBİ üretici ve toptancılar için müşavir denetimli rehber.
Türkiye dış ticaretinde kimyasal madde fasılları (28, 29, 32, 38), petrol ürünleri ve elektroniğin hemen ardından gelen en büyük ithalat kalemlerindendir. Ticaret Bakanlığı dış ticaret istatistiklerine göre 28. ve 29. fasıllar (inorganik ve organik kimyasallar) tek başına yıllık 15 milyar USD üzerinde ithalat hacmine sahiptir; boya/pigment (32) ve çeşitli kimyasal müstahzarlar (38) ile birlikte toplam yük 25-30 milyar USD bandına ulaşır. Tedarik tarafında Çin, Almanya, Hindistan, Güney Kore, Belçika ve Hollanda öne çıkar. Kimyasal hammadde tekstil, plastik, boya, deterjan, ilaç, gübre, kâğıt, gıda ve metal işleme dahil onlarca sektörün altyapısını besler.
Ancak kimyasal ithalatı, "fatura kes-bekle-çek" düzeniyle yürütülen sıradan bir süreç değildir. KKDIK kaydı, CLP sınıflandırması, Türkçe Güvenlik Bilgi Formu (SDS) ve tehlikeli sınıfta ADR/IMDG sertifikasyonları olmadan tek bir variliniz bile hukuki olarak piyasaya sürülemez. Üstelik bu kuralların büyük kısmı son 5-10 yılda AB ile uyumlandırma kapsamında devreye girdi; alanda yıllardır çalışan bazı ithalatçılar bile değişimi tam takip edemedi.
Bu rehberde 30 yıllık gümrük müşavirliği tecrübesi ile kimyasal hammadde ithalatının GTİP haritasını, KKDIK-CLP-SDS üçlüsünü, tehlikeli madde taşıma kurallarını, vergi yükünü ve sık yapılan hataları sade dilde, mevzuat referanslarıyla anlatıyoruz.
Mevzuat çerçevesi: Türkiye'de kimyasalların yönetimi KKDIK Yönetmeliği (RG 23.06.2017/30105) ile düzenlenir; bu metin AB'nin REACH Tüzüğü (1907/2006) muadilidir. Sınıflandırma ve etiketlemede CLP Yönetmeliği (RG 11.12.2013/28848), Güvenlik Bilgi Formu Yönetmeliği (RG 13.12.2014/29204), tehlikeli madde taşımacılığında ADR Yönetmeliği (RG 24.10.2013/28801) ve büyük endüstriyel kazaların önlenmesinde SEVESO Yönetmeliği (RG 02.03.2019/30702) çerçevesi geçerlidir.
Kritik GTİP kodları — kimyasal madde fasıl haritası
Kimyasal hammaddeler Tarife Cetvelinin V. Bölümü içinde 28-31 fasıllarında, boya/pigmentler 32. fasılda ve çeşitli müstahzarlar 38. fasılda yer alır. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşılan GTİP gruplarını verir; alt 12'li/16'lı pozisyon her ürünün saflığına ve formuna göre değişir, kesin kodlama için yetkili gümrük müşaviri ile çalışın.
| GTİP | Ürün Grubu | Tipik Örnek |
|---|---|---|
| 2801–2811 | Halojenler, kükürt, asitler (inorganik) | Klor, sülfürik asit, hidroklorik asit, nitrik asit, fosforik asit |
| 2815 | Sodyum/potasyum hidroksit (kostik) | Sud kostik (NaOH), potas kostik (KOH) |
| 2818 | Alüminyum oksit, alümina | Calcined alümina, beyaz korund |
| 2825 | Hidrazin, hidroksilamin, metal oksitleri | Titanyum dioksit (TiO2), çinko oksit, demir oksit |
| 2828 | Hipoklorit, klorat, perklorat | Sodyum hipoklorit (çamaşır suyu hammaddesi), kalsiyum hipoklorit |
| 2833 | Sülfatlar | Bakır sülfat, demir sülfat, magnezyum sülfat |
| 2847 | Hidrojen peroksit | %35-50 H2O2 (tekstil ağartma, kâğıt) |
| 2901–2902 | Asiklik/siklik hidrokarbonlar | Etilen, propilen, benzen, toluen, ksilen |
| 2905 | Asiklik alkoller | Metanol, etanol (denatüre), gliserol, etilen glikol |
| 2909 | Eter ve eter alkolleri | Mono-etilen glikol monoeter (MEG eter), diglim |
| 2914 | Ketonlar | Aseton, MEK (metil etil keton), MIBK |
| 2915 | Doymuş asiklik karboksilik asitler | Asetik asit, propiyonik asit, stearik asit |
| 2917 | Polikarboksilik asitler ve esterleri | Adipik asit, ftalik anhidrit, ftalat plastifiyanlar (DEHP, DINP) |
| 2929 | Azotlu fonksiyonlu bileşikler | İzosiyanatlar (TDI, MDI — poliüretan hammaddesi) |
| 2933 | Heterosiklik bileşikler — azotlu | Melamin, kafein, vitamin hammadeleri |
| 2942 | Diğer organik bileşikler | Tanımlanmamış spesifik organikler |
| 3105 | Karışık mineral ve kimyasal gübreler | NPK gübre, üre+amonyum nitrat |
| 3204 | Sentetik organik boyar maddeler | Tekstil reaktif boyaları, dispers boyalar, asit boyalar |
| 3206 | İnorganik pigmentler | Demir oksit pigment, krom sarısı, ultramarin mavi |
| 3208–3209 | Boya ve verniğe esas teşkil eden çözeltiler | Akrilik reçine, alkid reçine, polyester reçine çözelti |
| 3215 | Mürekkepler (matbaa, yazı) | Ofset mürekkep, flekso mürekkep, inkjet mürekkep |
| 3801 | Yapay grafit, kolloid grafit | Pil ve elektrot hammaddesi |
| 3802 | Aktif karbon | Su filtresi, hava filtresi, ilaç sektörü |
| 3811 | Antinok ürünleri, oksidasyon önleyici, viskozite arttırıcı | Yağ katkıları, antifriz katkı paketleri |
| 3814 | Karışık organik çözücüler | Tiner, boya inceltici, temizleme çözücüsü karışımı |
| 3819 | Hidrolik fren sıvıları | DOT 3, DOT 4, DOT 5 fren sıvıları |
| 3820 | Antifriz müstahzarları | MEG/PG bazlı antifriz, soğutucu sıvı |
| 3823 | Sınai monokarboksilik yağ asitleri | Stearik asit teknik, oleik asit teknik (deterjan/sabun ham) |
| 3824 | Diğer kimyasal müstahzarlar | Beton katkıları, kaplama kimyasalları, döküm kimyasalları |
| 3826 | Biyodizel ve karışımları | Yağlı tohum bazlı biyodizel, B100/B20 karışımları |
Pratik kural: Saf madde mi karışım mı önemli — saf bir kimyasal 28-29. fasıllar içindedir, birden fazla maddenin formüle edilmiş hali (örn. boya katkı paketi, antifriz, beton kimyasalı) 38. fasla kayar. Vergi oranı, KKDIK kayıt yükü ve etiketleme yükümlülüğü farklılaşır. Tedarikçinizden CAS numarası listesi ve içerik oranları isteyin; GTİP'i ona göre belirleyin.
Mevzuat haritası — kimyasal ithalatçısının uyması gereken kurallar
1. KKDIK Yönetmeliği — REACH'in Türkiye versiyonu
KKDIK (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması) Yönetmeliği, AB'nin REACH Tüzüğü ile uyumlu olarak 23.06.2017'de yürürlüğe girdi. Temel ilkeler:
- No data, no market — verisi olmayan kimyasal piyasaya sürülemez.
- Yıllık 1 ton üzeri Türkiye'ye imal/ithal edilen her madde için kayıt zorunludur.
- Kayıt başvurusu ÇŞB Kimyasallar Kayıt Sistemi (KKS) üzerinden yapılır.
- Son kayıt tarihi 31.12.2023 idi; bu tarihten sonra getirmek istediğiniz yeni bir madde için önce kayıt, sonra ithalat prensibi geçerlidir.
- Kayıt için teknik dosya (kimyasal güvenlik raporu, fizikokimyasal özellikler, toksikoloji, ekotoksikoloji) gerekir; veriler genellikle yurt dışı üreticiden satın alınır (Letter of Access — LoA).
Dikkat: "AB'de REACH'e kayıtlı, oradan dosya geldi" yeterli değildir. AB REACH dosyası Türkiye KKDIK için referans alınabilir ancak Türkiye'de yerleşik Tek Temsilci (OR) üzerinden tekrar bildirilmelidir. AB üreticisi LoA verir, Türkiye'deki temsilci KKS'ye girer.
2. CLP Yönetmeliği — sınıflandırma + etiket + ambalaj
CLP (Classification, Labelling and Packaging), Birleşmiş Milletler GHS (Globally Harmonized System) sistemiyle uyumludur. Her kimyasalın:
- Tehlike sınıfı (örn. yanıcı sıvı kategori 2, akut toksik kategori 3, kanserojen 1B)
- Tehlike piktogramı (kırmızı çerçeveli baklava, GHS01-GHS09)
- İşaret kelimesi (Tehlike / Uyarı)
- H ifadeleri (Hazard — örn. H225 "Yüksek oranda alev alabilir sıvı ve buhar")
- P ifadeleri (Precaution — örn. P210 "Isıdan, sıcak yüzeylerden... uzak tutun")
bilgileri etikette ve SDS'te uyumlu olmak zorundadır. CLP etiketi ürünle birlikte Türkçe olarak gümrükten geçer; tedarikçi yalnız İngilizce etiket hazırladıysa Türkiye'de overlabel uygulanır.
3. Güvenlik Bilgi Formu (SDS / GBF) — Türkçe ve 16 bölüm zorunlu
Güvenlik Bilgi Formu Hazırlanması Hakkında Yönetmelik (RG 13.12.2014/29204) gereği her kimyasal için 16 bölümlü, Türkçe Güvenlik Bilgi Formu olmalıdır. Bölümler:
- Madde/karışım ve şirket tanımı
- Zararlılık tanımlaması
- Bileşim/içindekiler hakkında bilgi
- İlk yardım önlemleri
- Yangınla mücadele önlemleri
- Kaza sonucu yayılmaya karşı önlemler
- Elleçleme ve depolama
- Maruziyet kontrolleri / kişisel korunma
- Fiziksel ve kimyasal özellikler
- Kararlılık ve tepkime
- Toksikolojik bilgiler
- Ekolojik bilgiler
- Bertaraf etme bilgileri
- Taşımacılık bilgileri (UN no, ADR sınıfı vb.)
- Mevzuat bilgileri
- Diğer bilgiler
SDS'i akredite SDS hazırlayıcısı (sertifikalı kişi) imzalar; her kullanıcıya ürün ile birlikte ücretsiz verilir. İngilizce SDS Türkçesi olmadan kullanılamaz.
4. ADR — Tehlikeli Madde Karayolu Taşımacılığı
Tehlikeli sınıftaki kimyasalların (asitler, yanıcı solventler, peroksit, izosiyanat vb.) Türkiye içinde taşınması ADR Yönetmeliğine tabidir:
- Kara taşıyıcı ADR sertifikalı araç + sürücü olmalı
- UN numarası araç üzerinde turuncu plakada görünür (örn. UN 1789 Hidroklorik asit)
- Tehlike etiketi (kart) sınıfa göre 1-9 numara arasında
- Yükleyici, dolduran, taşıyan, alıcı her birinin ayrı yükümlülüğü vardır
- Her kuruluşta Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) zorunludur (sınıfa ve hacme göre muafiyet olabilir)
İthalatta Türkiye limanına gelen tehlikeli yük, gümrükten kara taşıyıcısına devredildiği anda ADR devreye girer. ADR uyumsuz taşıma 2918 sayılı KTK çerçevesinde idari para cezası ve taşıma yasağına yol açar.
5. IMDG — Deniz Tehlikeli Madde Kodu
Konteyner ile gelen tehlikeli kimyasallar IMDG Code (International Maritime Dangerous Goods) sınıflandırmasına tabidir. Konşimentoda:
- UN numarası, sınıf, ambalaj grubu (PG I-II-III)
- Proper Shipping Name (resmi sevkiyat adı)
- Flash point (parlama noktası), tehlike işaretleri
bilgileri yer almalıdır. DG (Dangerous Goods) sürcharge navluna eklenir; armatör gemiye yüklemeyi kabul etmeden önce Shipper's Declaration ister.
6. SEVESO Yönetmeliği — büyük endüstriyel kaza önleme
İthalat sonrası kimyasalı depolayan tesisler, miktar eşiklerini aştığında alt seviye veya üst seviye SEVESO kapsamına girer. Yükümlülükler:
- Bildirim, büyük kaza önleme politika belgesi
- Üst seviyede güvenlik raporu ve dahili acil durum planı
- ÇŞB ve İl Müdürlüğü denetimleri
Pratik kural: İthalatçı tarafsanız ve kimyasalı 1-2 hafta içinde tüketiciye/üreticiye dağıtıyorsanız genellikle SEVESO eşiklerini aşmazsınız; ancak yüksek hacimde antrepo işletiyorsanız SEVESO bildirimi yapın.
Vergi yükü tablosu — kimyasal ithalatında gerçek maliyet
Aşağıdaki tablo Mayıs 2026 itibarıyla, AB menşeli (A.TR'li) ve üçüncü ülke (Çin/ABD/Hindistan) menşeli kimyasal ithalatı için tipik vergi yapısını gösterir. Kimyasalın spesifik GTİP'ine göre rakamlar değişir; örnek olarak GTİP 2933 (heterosiklik bileşikler) ve GTİP 3204 (sentetik boya) kullanılmıştır.
| Vergi/Fon Kalemi | AB Menşeli (A.TR ile) | Üçüncü Ülke Menşeli |
|---|---|---|
| Gümrük Vergisi | %0 (A.TR ile) | %0–6,5 (GTİP'e göre, organik kim. çoğunlukla %0–5,5) |
| KDV | %20 | %20 |
| ÖTV | Yok* | Yok* |
| Anti-damping (varsa) | – | Polyester elyaf, PVC, ftalat gibi seçili kalemlerde uygulanır |
| TRT Bandrol | Yok | Yok |
| Damga Vergisi | – | – |
| Liman özel ardiye (DG kategori) | Standartın 2-3 katı | Standartın 2-3 katı |
*ÖTV: Çoğu kimyasal hammadde ÖTV listesinde değildir. İstisnalar: 3811 yağ katkıları (bazı alt pozisyonlar ÖTV-I'de yer alabilir), 3814 organik solvent karışımları ÖTV listesinde yer alanlar. Doğrulama için: 4760 sayılı ÖTV Kanunu ekli listeler.
Pratik kural: Hammadde organiksek (29. fasıl) gümrük vergisi çoğunlukla %0–5,5, inorganik bazı asitlerde %0, boya/pigment 32. fasılda %5–6,5 görülür. KDV her durumda %20'dir. Tehlikeli sınıf liman ardiyesi 1-2 günü geçtiğinde maliyetin %5-10'u kolayca demuraj/depolama olarak gelir; çekiş süresi planlamanızı sıkı yapın.
İlave Gümrük Vergisi (İGV) Uyarısı: Çin, Hindistan, İran ve diğer üçüncü ülke menşeli pek çok kimyasal — özellikle boyar maddeler (32. fasıl), plastik hammadde (39. fasıl: 3901-3915), kauçuk (40), bazı organik kimyasallar (29) ve inorganik tuzlar (28) — İthalatta İlave Gümrük Vergisi Uygulanmasına İlişkin Karar (3351 sayılı) ve 7709 sy. CB Kararı kapsamında CIF üzerinden ek %3-25 bandında İGV doğurabilir. Anti-damping (PVC, PET, fitalik anhidrit, soda külü, melamin, akrilik elyaf, vb. bazı GTİP'lerde) ek yük getirir. Vadeli ithalatta %6 KKDF (88/12944 sy. BKK) ayrıca eklenir. AB menşeli ürünlerde A.TR ile gümrük %0 ve İGV muafiyeti vardır. Sipariş öncesi mutlaka GTİP-12 düzeyinde TGTC sorgulaması yapın ve müşavirinizden İGV + anti-damping + ek mali yük taraması isteyin.
Belge ve sertifika listesi — gümrükte gerekli evrak
İthalat dosyanızda eksiksiz bulunması gereken belgeler:
- Ticari fatura (Commercial Invoice) — orijinal, 3 nüsha
- Çeki listesi (Packing List) — UN no, sınıf, ambalaj grubu mutlaka belirtilsin
- Konşimento (Bill of Lading / AWB) — IMDG Class işaretli
- Menşe belgesi — A.TR (AB için), EUR.1 (PEM ülkeleri için), menşe şahadetnamesi (üçüncü ülke için)
- Sigorta poliçesi — kimyasal kategori için ek prim genelde devreye girer
- Türkçe Güvenlik Bilgi Formu (SDS / GBF) — 16 bölümlü, akredite imzalı
- CLP uyumlu Türkçe etiket — piktogram, H/P ifadesi, işaret kelimesi
- KKDIK kayıt numarası veya muafiyet beyanı (yıllık 1 tonun altı vb.)
- Üretici Analiz Sertifikası (CoA) — saflık, içerik oranları
- DG Declaration / Shipper's Declaration — gemi/uçak yüklemesi için
- TMGD beyanı (taşıma için sözleşmeli danışman)
- Kontrol belgesi (gerekli kalemlerde — örn. uyuşturucu öncül kimyasal, tek kullanımlık öncül listede yer alanlar)
- Çevre uygunluk yazısı / İl ÇŞB onayı (büyük hacimli depo işletiyorsanız)
Sık yapılan hatalar — bu listeyi okumadan ithalat yapmayın
-
KKDIK kaydı olmadan ithalat denemesi. En kritik hata. Yıllık 1 ton üzeri her madde için KKDIK kaydı / muafiyet beyanı olmadan gümrük TAREKS bildiriminden geçmez. Kayıt süreci aylar alır; siparişten önce başlayın, Tek Temsilci sözleşmesini imzalayın.
-
AB REACH dosyasını doğrudan KKDIK sanmak. AB üreticinizden gelen REACH dosyası referans veridir; Türkiye'de KKS sistemine ayrıca giriş yapılmadan geçerli değildir. AB üreticisinden LoA (Letter of Access) isteyin.
-
SDS'i İngilizce bırakmak. "Tedarikçim İngilizce SDS gönderdi, yeterli" diyemezsiniz. Türkçeye çevrilmiş, akredite SDS hazırlayıcısı imzalı form zorunludur. Çeviri ücretsiz değildir; başlangıç maliyetinde madde başı 1.500–4.000 TRY öngörün.
-
CLP etiketi GHS yerine eski R/S kodlarıyla yazmak. Avrupa'da R-S kodları 2017 itibarıyla tamamen kaldırıldı; Türkiye'de de CLP/GHS sistemine geçildi. Eski format etiketle gelen ürün piyasa denetiminde geri çağrılır.
-
ADR'yi gümrükte düşünmek. Tehlikeli yük geldiğinde liman ile fabrikanız arasındaki taşımayı son anda ayarlamak hem pahalı hem riskli. Sözleşmeli ADR taşıyıcı ile çalışın, TMGD danışmanlığını sürekli kılın.
-
Liman ardiye süresini hafife almak. Konteyner içinde tehlikeli madde varsa liman size 48-72 saatten daha kısa free time verir; aşımda günlük 200-500 USD demuraj devreye girer. Belgeleriniz hazır değilse mal limanda eriyebilir. Demuraj rehberimiz bu konuda derinlemesine bilgi verir.
-
Anti-damping uygulanan kalemde yazılı görüş almamak. Çin menşeli polyester elyaf, PVC, bazı ftalat türevleri ve bazı boyar maddeler anti-damping listesindedir. Müşavirinizden GTİP+menşe için yazılı tarama isteyin; aksi halde KDV matrahı şişer.
-
Yasaklı/kısıtlı madde ithal etmek. KKDIK Ek-XIV (izinli liste) ve Ek-XVII (kısıtlı liste) tüm AB REACH eklerini taklit eder. Fitalat, kurşunlu pigmentler, asbest, bazı flor karbonlar yasaklı veya ciddi kısıtlamadadır.
-
Uyuşturucu öncül kimyasalları farkında olmadan ithal etmek. Asetik anhidrit, potasyum permanganat, fenil aseton gibi 50'den fazla madde uluslararası kontrole tabi öncül listesindedir. Türkiye Gümrük İdaresi her sevkiyatta kontrol belgesi ister; süreç emniyet birimleri ile koordineli yürür.
-
Numune ile seri partinin farklı olması. Çinli üreticiler bazen numune olarak yüksek saflıkta gönderir, seri parti %95 saflıkta gelir. Sözleşmeye CoA bağlayıcılığı ve giriş limanında third party laboratory check koyun.
Maliyet örneği — Çin menşeli organik solvent ithalatı (20' tank konteyner)
Aşağıdaki örnek Mayıs 2026 koşullarında, Çin menşeli organik solvent (GTİP 2914 — Aseton) ithalatını gösterir.
Senaryo: 20.000 kg aseton, 20' ISO tank konteyner, FOB Şanghay 1,05 USD/kg (toplam 21.000 USD), navlun 2.800 USD (DG sürşaj dahil), sigorta 250 USD.
Kur varsayımı: 1 USD = 45,20 TRY (Mayıs 2026 ortalama TCMB döviz alış).
| Kalem | USD | TRY |
|---|---|---|
| FOB değer | 21.000 | 949.200 |
| Navlun (DG sürşajlı) | 2.800 | 126.560 |
| Sigorta | 250 | 11.300 |
| CIF değer | 24.050 | 1.087.060 |
| Gümrük vergisi (2914 — %5,5, 3. ülke) | 1.323 | 59.788 |
| KDV matrahı (CIF + GV) | 25.373 | 1.146.848 |
| KDV %20 | 5.075 | 229.370 |
| Liman ardiye + DG ardiye (5 gün) | 850 | 38.420 |
| Müşavirlik + ordino | 200 | 9.040 |
| TMGD danışmanlığı (parti başı) | – | ~5.000 |
| Türkçe SDS güncelleme (yıllık) | – | ~3.000/12 ≈ 250 |
| TOPLAM KAPI TESLİM | ~31.548 | ~1.475.766 |
| Kg başı maliyet | ~1,58 USD | ~73,79 TRY |
FOB'daki 1,05 USD/kg Türkiye'ye 1,58 USD/kg olarak iniyor — yani CIF üzerine yaklaşık %50 ek vergi+lojistik yükü. Bu solventi tekstil dolum tesisi olarak kullanıyorsanız, üretim ihracata gidiyorsa Dahilde İşleme Rejimi (DİR) ile gümrük + KDV tamamen ertelenebilir; DİR rehberimiz bu mekanizmayı detaylı anlatır.
İlgili araç: Kendi kimyasalınızın maliyetini hesaplamak için İthalat Maliyet Hesaplayıcı aracımızı kullanabilir, GTİP doğrulaması için GTİP Rehberi'ne göz atabilirsiniz.
AB menşeli aynı solvent — karşılaştırma
Aynı 20.000 kg aseton Almanya menşeli olsaydı (A.TR ile):
- Gümrük vergisi: %0
- KDV matrahı: 1.087.060 TRY → KDV %20 ≈ 217.412 TRY
- Toplam vergi avantajı: ~71.700 TRY (kg başı ≈ 0,08 USD daha ucuz)
Ancak AB menşeli aseton genellikle FOB üzerinde 0,15-0,25 USD/kg daha pahalıdır; pratikte iki kaynağın kapı teslim maliyeti yakındır. Tedarik güvenliği, lead time ve KKDIK dosyası kalitesi karar kriterlerinizdir.
Anti-damping ve ek mali yük — kimyasal sektöründe yaygın kalemler
Türkiye İthalat Genel Müdürlüğü, sektörde rekabeti bozucu bulduğu menşelerden gelen seçili kimyasallar için anti-damping veya ek mali yük (gözetim) uygular. Yıllık İthalat Tebliğleri listesinde sıkça görülen örnekler:
- Çin menşeli polyester sentetik elyaf (5503) — anti-damping vergisi %X (ürüne göre)
- Çin menşeli PVC (3904) — anti-damping
- Çin menşeli bazı ftalat türevleri (2917) — gözetim
- Çin/Hindistan menşeli bazı boyar maddeler (3204) — anti-damping geçmiş dönem
- Çin menşeli melamin (2933) — anti-damping geçmiş dönem
- Vietnam/Endonezya bazı plastik hammaddeleri — gözetim
Pratik kural: Sipariş öncesi mutlaka müşavirinize GTİP + menşe ülke kombinasyonunu yazılı olarak verin, "anti-damping ve ek mali yük taraması" yaptırın. Anti-damping payları CIF üzerine %5–%50 aralığında değişebilir, fizibilitenizi tamamen değiştirir.
Patlayıcı/parlayıcı sınıf — ek izinler ve liman prosedürü
Aşağıdaki kategorilerde standart ithalat sürecine ek izin ve denetim girer:
- IMDG Class 1 (Patlayıcılar) — Türkiye'de fiili ithalat çok sınırlıdır, MKE ve MSB izni gerekir
- IMDG Class 2.1 (Yanıcı gazlar — örn. propan, LPG, asetilen) — basınçlı ambalaj, EPDK izni gerekebilir
- IMDG Class 3 (Yanıcı sıvılar — aseton, etanol, toluen) — DG sürşaj, tank konteyner sınıfı, alev geri tepme valfi
- IMDG Class 5.1-5.2 (Oksitleyiciler ve organik peroksitler — H2O2, peroksit) — ısı kontrollü ambalaj, sınırlı raf ömrü
- IMDG Class 6.1 (Akut toksik — TDI, MDI, izosiyanatlar) — kapalı kontrollü taşıma
- IMDG Class 8 (Aşındırıcı — sülfürik asit, NaOH, HCl) — paslanmaz çelik tank, asit etiketi
- IMDG Class 9 (Çeşitli tehlikeli) — UN no'ya göre özel hüküm
Dikkat: EPDK izni gerektiren akaryakıt karakterli ürünler (örn. solvent karışımı 3814) ek lisans ister; lisanssız ithalat yasak ve cezalı. Kimyasalın katma değer vergisi açısından "akaryakıt mı solvent mi" tartışması gümrükte çıkar; CAS no + saflık raporu ile solvent statüsünü kanıtlayın.
Karantine ve veteriner kontrolü — bazı kimyasallarda
Tüm kimyasallar değil ama biyolojik kökenli, gıda dışı hayvansal yağ asidi (3823), organik fermantasyon ürünleri Tarım Bakanlığı karantine kontrolüne alınabilir. Aynı şekilde, yeme kullanılan organik asitler (propiyonik asit gıda kalitesi) veteriner sınır kontrol noktasından geçer. Ek belgeler:
- Veteriner sağlık sertifikası (kaynaktan)
- TARSİM/HARSİS sistemine bildirim
- Karantine kontrol ücreti (parti başı)
DİR (Dahilde İşleme Rejimi) — ihracatçı için kritik avantaj
Tekstil boyası, deterjan hammaddesi, ilaç hammaddesi, plastik katkısı gibi pek çok kimyasal ihraç edilen ürünün üretiminde kullanılıyorsa, Dahilde İşleme Rejimi ile:
- Gümrük vergisi (3. ülke menşeliyse) muaftır
- KDV ertelenir, ihracatla mahsup edilir
- Anti-damping vergisi alınmaz (DİR belgesinde belirtilmişse)
Şartlar: DİR belgesi alınmış olmalı, ithalat-ihracat oranı belge ekinde belirtilen kapsamda olmalı, 24 ay süre içinde ihraç zorunluluğu var. Detaylı işleyiş için Dahilde İşleme Rejimi rehberimiz faydalı olacaktır.
Gümrük tarife uygulamasında saflık ve form ayrımı
Aynı kimyasal farklı saflıkta veya farklı formda geldiğinde GTİP değişebilir:
| Form / Saflık | Tipik GTİP Etkisi |
|---|---|
| Saflık %99+ analitik | 28 veya 29. fasıl saf madde pozisyonu |
| %95-99 endüstriyel | Aynı pozisyon ama açıklama farklı |
| Sulu çözelti %50 | 28-29. fasıl ama "çözelti halinde" alt pozisyonu |
| Karışım/formülasyon | 38. fasıl (örn. 3824 diğer kimyasal müstahzarlar) |
| Belirli amaca yönelik (boya, fren sıvısı) | 32. veya 38. fasıl spesifik pozisyon |
Pratik kural: Tedarikçinizden CAS numarası, içerik oranları ve teknik veri formu (TDS) isteyin; gümrük müşavirinize bunlarla başvurun. Yanlış GTİP beyan edip sonradan gümrük denetiminde yakalanmak, eksik tahakkuk üzerinden 3 katına kadar para cezası demektir (4458 sayılı Gümrük Kanunu Md. 234).
Pratik checklist — kimyasal ithalatına başlamadan
- Tedarikçimden CAS no, TDS, CoA aldım, GTİP'i müşavirime yazdırdım
- KKDIK kayıt durumunu kontrol ettim (var/yok/muafiyet)
- Tek Temsilci (OR) sözleşmesini imzaladım veya kendim KKS girişi yaptım
- Türkçe SDS'i akredite hazırlayıcıya hazırlattım
- CLP uyumlu Türkçe etiketi onaylattım (piktogram, H/P ifadesi)
- Anti-damping/gözetim taramasını GTİP+menşe için yaptırdım
- Tehlikeli sınıfsa ADR taşıyıcı ve TMGD anlaşmamı kurdum
- DG navlun sürşajını fiyat hesabıma kattım
- Liman free time + ardiye senaryolarını hesapladım
- İhracata gidecekse DİR belgesi başvurumu açtım
- Sigortayı kimyasal kategori için yaptırdım
Ücretsiz uzman değerlendirmesi alın
Kimyasal hammadde ithalatı, GTİP, KKDIK, CLP, SDS, ADR ve DİR halkalarının her biri eksiksiz işlediğinde sorunsuz yürür; tek halka kopuk olduğunda mal liman antreposunda kalır, demuraj birikir, üretim hattı durur. 30 yıllık gümrük müşavirliği ekibimiz kimyasal portföyünüzü ve hedef tedarikçinizi inceleyip size özel yol haritası çıkarır.
İletişim sayfamızdan ücretsiz uzman değerlendirmesi talep edin — ilk görüşme hiçbir taahhüt içermez, sadece sizi yıllarca sürebilecek hatalardan korur.
📚 Kaynaklar ve referanslar
- KKDIK Yönetmeliği (RG 23.06.2017/30105)
- CLP — Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik (RG 11.12.2013/28848)
- Güvenlik Bilgi Formu Hazırlanması Hakkında Yönetmelik (RG 13.12.2014/29204)
- Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (ADR — RG 24.10.2013/28801)
- Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik (SEVESO — RG 02.03.2019/30702)
- 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12.03.2020/31066)
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Kimyasallar Yönetimi
- GTİP — Tarife Cetveli (Ticaret Bakanlığı)
Bu konuda uzman görüşü mü lazım?
Yetkili gümrük müşavirliği iş ortağımız 1 iş günü içinde net bir değerlendirme yapsın — ücretsiz.
Ücretsiz Danışma AlBu rehberi okuyan ayrıca okudu
Aynı konuda devamı niteliğinde önerilen içerikler:

Sektör Rehberleri
Sektör Rehberleri — 14 Sektör İçin İthalat Operasyon Kılavuzu
Tekstilden kimyasala, beyaz eşyadan mobilyaya 14 sektör için: temel GTİP fasılları, izin/uygunluk belgeleri, anti-damping riskleri ve sektöre özel maliyet sürpriz kalemleri. Pillar hub.
6 dk · 12.05.2026

Vergi & Maliyet
İthalat Maliyeti Nasıl Hesaplanır? Adım Adım Formül + Örnek Hesap
FOB fiyattan kapı teslim toplam maliyete: navlun, sigorta, gümrük vergisi, KDV, liman ve iç nakliye. Otuz yıllık müşavir tecrübesiyle, gerçek 2026 oranlarıyla, formülle ve örnekle.
9 dk · 05.05.2026

GTİP
GTİP Kodu Nasıl Bulunur? 5 Yöntem ve 5 Sık Yapılan Hata
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) doğru bulma yöntemleri, BTB başvurusu, sınıflandırmada en sık yapılan hatalar ve yaptırımları — kıdemli müşavir denetimli rehber.
11 dk · 05.05.2026
Konu Hub'ı
Sektör Rehberleri Hub'ı
14 sektör için operasyonel ithalat kılavuzu — GTIP, vergi, belge ve tedarik özetleri tek sayfada.
Tüm hub'ı görİlgili İçerikler
Bu konuda devamı niteliğinde okumalar
- →CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) — AB'ye İhracatta Yeni Karbon VergisiAB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM) Ocak 2026 itibarıyla mali yükümlülük dönemine geçti. Türk çelik, alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ve elektrik ihracatçısı için kapsam, hesaplama, sertifika satın alma süreci ve aksiyon listesi — KOBİ ihracatçılar için müşavir denetimli rehber.
- →Dahilde İşleme Rejimi (DİR): KOBİ İçin Vergi Avantajı + Kullanım Şartlarıİhraç edilecek malın hammadde ithalatında gümrük ve KDV ödemesinden muafiyet — Dahilde İşleme Rejimi tam rehberi: kim faydalanır, başvuru, taahhüt, kapatma. Müşavir denetimli.
- →Anti-Damping Vergisi Nedir? Listeyi Nasıl Kontrol Edersiniz?Anti-damping vergisi nedir, hangi ürünleri etkiler, listeyi nasıl kontrol edersiniz? Maliyet etkisi, sık yapılan 5 hata ve yasal kaçınma yolları — kıdemli müşavir denetimli rehber.
