Sodyum Glukonata Yüzde 32,96'ya Varan Damping (2026/31)

14 Ekim 2026 Çarşamba günü yayımlanan 33400 sayılı Resmî Gazete, kimyasal hammadde ithalatçılarını ilgilendiren bir tebliğ taşıdı. Ticaret Bakanlığı, Çin Halk Cumhuriyeti menşeli sodyum glukonat ithalatına 2026/31 sayılı Tebliğ ile kesin damping vergisi getirdi. Oranlar firmaya göre yüzde 22,56 ile yüzde 32,96 arasında değişiyor ve tebliğ yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.

Soruşturma yeni değil. Süreç, 25 Mayıs 2025 tarihli ve 32910 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2025/9 sayılı Tebliğ ile açılmıştı. Yaklaşık 17 aylık incelemenin sonunda Bakanlık, soruşturma konusu ürün ithalatının dampingli olduğunu ve yerli üretim dalında maddi zarara neden olduğunu tespit etti. Bu yazıda tebliğin kapsamını, oranları ve ithalatçının bugün yapması gerekenleri ele alıyoruz.

Tebliğ ne getiriyor?

Önlem, serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamındaki ithalatta gümrük idarelerince tahsil edilir. Yani eşyanın Türkiye'de serbest dolaşıma girdiği beyannamede, gümrük vergisine ek olarak damping vergisi de hesaplanır. Serbest dolaşıma giriş rejiminin mantığı için serbest dolaşıma giriş rejimi rehberimize bakabilirsiniz.

Oranlar firma bazında nasıl dağılıyor?

Burada kritik nokta şu: düşük oran yalnızca adı tabloda geçen iki üreticiye ait. Başka bir Çinli firmadan alınan sodyum glukonat yüzde 32,96 ile karşılaşır. Dolayısıyla tedarikçi seçimi doğrudan maliyet kalemine dönüşüyor. Tedarikçinin tabloda yazan unvanla birebir aynı firma olup olmadığı, fatura ve menşe belgelerinde doğru yansıdığı beyanname öncesinde kontrol edilmelidir.

Basit bir maliyet hesabı

Aşağıdaki örnek yalnızca oranın etkisini göstermek içindir, gerçek bir ithalatı temsil etmez. CIF bedeli 10.000 ABD doları olan bir sevkiyatta damping vergisi şöyle hesaplanır:

Aynı mal için tedarikçiye göre vergi farkı 1.000 doları aşabiliyor. Gümrük vergisi, KDV ve diğer kalemler bu tabloya dahil değildir. Tüm kalemleri bir arada görmek için ithalat maliyeti nasıl hesaplanır yazımıza göz atın. Damping marjının nasıl bulunduğunu merak edenler için de damping marjı nasıl hesaplanır rehberi var.

Önlem ne kadar sürecek?

Tebliğe göre önlemler yürürlük tarihinden itibaren 5 yıl sonra yürürlükten kalkar (Yönetmelik md. 35). Ancak süre dolmadan önce bir nihai gözden geçirme soruşturması başlatılırsa, önlemler soruşturma sonuçlanıncaya kadar yürürlükte kalmaya devam eder. Pratikte bu, ithalatçının 5 yıllık bir planlama ufku olduğu, ama sürenin uzayabileceği anlamına gelir. Benzer bir mekanizmanın işleyişini damping önlemlerinin nihai gözden geçirmesi yazımızda görebilirsiniz.

GTİP konusunda dikkat edilecek nokta

Tebliğin 5 inci maddesi, uygulamaya esas olanın yürürlükteki Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki GTİP ve tebliğdeki eşya tanımı olduğunu, Bilgilendirme Raporundaki açıklamaların ise genel içerikli kaldığını belirtiyor. Ayrıca tarife pozisyonunda veya tanımında sonradan yapılacak değişiklikler tebliğin uygulanmasına engel olmuyor. Bu nedenle ürünün hangi pozisyona girdiği şüpheliyse sınıflandırmayı beyanname öncesinde netleştirmek gerekir. Ayrıntı için GTİP kodu nasıl bulunur rehberine bakın.

Kimleri etkiler?

Sodyum glukonat, genel olarak kimya, gıda katkı maddesi ve yapı kimyasalları gibi alanlarda hammadde olarak kullanılan bir üründür. Tebliğ metni kullanım alanlarını saymaz; bu yüzden etkilenecek sektörleri tahmin etmek yerine ürünü kendi reçetesinde veya ticaretinde kullanan her ithalatçının kendi durumunu gözden geçirmesi gerekir. Doğrudan etkilenenler Çin'den sodyum glukonat getiren ithalatçılar ve bu hammaddeyi Çin kaynaklı satın alan üreticilerdir. Kimyasal ithalatındaki genel yükümlülükler için kimyasal hammadde ithalatı rehberi faydalı olacaktır.

Sürece daha geniş bakmak isterseniz, aynı mekanizma yakın zamanda güneş paneli bağlantı kutuları için de işletilmişti.

Ne yapmalı? Aksiyon listesi

1. Portföyü tarayın: Alım yaptığınız ürünün GTİP 2918.16.00.00.13 kapsamına girip girmediğini ve menşeinin Çin olup olmadığını doğrulayın.
2. Tedarikçiyi eşleştirin: Fatura ve menşe belgesindeki üretici unvanını tebliğdeki tabloyla karşılaştırın. Düşük orandan yararlanabilmek için üreticinin tabloda adıyla yer alması gerekir.
3. Maliyeti yeniden hesaplayın: Açık siparişleriniz ve fiyat tekliflerinizde damping vergisini maliyete ekleyin.
4. Yolda olan sevkiyatları gözden geçirin: Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girdiği için, 14 Ekim 2026'dan sonra serbest dolaşıma girecek mallarda önlemin uygulanıp uygulanmayacağını gümrük müşavirinizle netleştirin.
5. Alternatif kaynakları değerlendirin: Çin dışı menşeli tedarik seçeneklerini, menşe ispatı şartıyla fiyat karşılaştırmasına katın.
6. İtiraz ve dava hakkınızı bilin: Tahakkuka karşı süreçler için anti-damping vergisine itiraz rehberine göz atın. Karmaşık durumlarda danışmanlık hizmetimizden destek alabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Sodyum glukonat damping vergisi ne kadar? Tebliğe göre CIF bedelin yüzdesi olarak Shandong Fuyang Bio-Tech için 24,43, Weifang Jianbao Biotechnology için 22,56, diğer tüm Çinli firmalar için 32,96.

Hangi GTİP kapsamda? 2918.16.00.00.13 numaralı sodyum glukonat pozisyonu.

Çin dışından alım yaparsam önlem uygulanır mı? Tebliğ yalnızca Çin Halk Cumhuriyeti menşeli eşyayı kapsar. Menşe, ticari belgelere değil menşe mevzuatına göre belirlenir; şüphe varsa gümrük müşavirinize danışın.

Tebliğ ne zaman yürürlüğe girdi? Yayımı tarihi olan 14 Ekim 2026'da.

Önlem kaç yıl sürecek? 5 yıl. Süre dolmadan nihai gözden geçirme soruşturması açılırsa soruşturma sonuçlanana kadar uzar.

Damping vergisi gümrük vergisinin yerine mi geçer? Hayır. Tebliğ, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla ek olarak tahsil edilecek bir önlem getirir. Damping vergisinin ne olduğunu anti-damping vergisi nedir yazımızda anlattık.

Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Tebliğin tam metni, firma listesi ve GTİP eşleşmesi Resmî Gazete'nin 14 Ekim 2026 tarihli nüshasından birebir doğrulanmalıdır. İşleme geçmeden önce yetkili gümrük müşaviri ve gerektiğinde mali müşavir teyidi alınması esastır. Mevzuat değişebilir; güncel Resmî Gazete metni ve ilgili tebliğler daima esas alınmalıdır.