2027'de Sona Erecek Damping Önlemleri: Tebliğ 2026/28

Ticaret Bakanlığı, her yıl belirli dönemlerde, süresi dolmak üzere olan damping ve sübvansiyon önlemlerinin listesini Resmî Gazete'de duyurur. Sessiz sedasız geçen bir prosedür maddesi gibi görünse de, hem yerli üretici hem de ithalatçı için doğrudan mali sonucu olan bir gündem maddesidir: önlem kalkarsa ithalat maliyeti düşer, önlem yenilenirse aynı GTİP'te vergi yükü sürer. 14 Ağustos 2026 tarihli ve 33340 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ (No: 2026/28), tam olarak bu duyurulardan biri.

Bu yazıda tebliğin ne anlama geldiğini, hangi ürün gruplarını ilgilendirdiğini, yerli üreticinin önlemi korumak için ne yapması gerektiğini ve ithalatçının bu süreçte neyi takip etmesi gerektiğini adım adım açıklıyoruz.

Tebliğ 2026/28 ne diyor?

Tebliğ, motor, bisiklet ve motosikletlerde kullanılan kauçuktan iç ve dış lastikler ile tekerlekler ve bunların aksam parçaları, emniyet camları, cam kapak/tencere/tava/çaydanlık kapakları ve komple soğutma tesisleri gibi eşya gruplarına uygulanan damping ve sübvansiyona karşı önlemlerin, nihai gözden geçirme soruşturması (NGGS) açılmaması hâlinde 2027 yılının ilk yarısında süresinin dolacağını duyuruyor.

Bu, önlemin bugün kalktığı anlamına gelmiyor — tam tersine, tebliğ bir "uyarı çanı" işlevi görüyor. Amaç, önlemden yararlanan yerli üreticiye süresinin dolmasından önce hazırlanma ve gerekirse gözden geçirme başvurusu yapma fırsatı tanımak; ithalatçıya da önümüzdeki dönemde vergi ortamının değişebileceğini önceden görme imkânı vermek.

Her ürün grubunun hangi ülke menşeli eşyayı, hangi eski tebliğ/karar numarasıyla ve hangi oranda kapsadığı ayrıntısı tebliğin kendi metninde yer alıyor. İthalatçının kendi GTİP'i için önlemin devam edip etmeyeceğini netleştirmesi için Resmî Gazete'deki tam metni veya Ticaret Bakanlığı'nın damping ve sübvansiyon sayfasındaki güncel önlem listesini kontrol etmesi gerekiyor; bu yazı genel çerçeveyi ve prosedürü anlatıyor, ürün-ülke eşleştirmesinin yerine geçmiyor.

Bu tebliğ neden şimdi gündemde — 2026'nın daha geniş damping tablosu

Tebliğ 2026/28, tek başına gelen izole bir düzenleme değil. 2026 boyunca Ticaret Bakanlığı, anti-damping cephesinde sık aralıklarla yeni soruşturma açılışı, geçici/kesin önlem kararı ve — bu tebliğde olduğu gibi — süre dolumu duyurusu yayımladı. Yıl içinde onlarca "İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesine İlişkin Tebliğ" numarası (2026/1'den başlayıp 2026/28'e kadar) çıkmış olması, bu mekanizmanın Türkiye'nin ticaret politikası savunma araçları içinde ne kadar aktif kullanıldığını gösteriyor.

İthalatçı açısından pratik sonuç şu: tek bir GTİP'i "bir kere kontrol ettim, önlem yok" diye kapatmak yeterli değil. Aynı GTİP, bir sonraki yıl yeni bir tebliğle yeniden gündeme gelebilir ya da mevcut önlem NGGS ile uzatılabilir. Düzenli ithalat yapılan kalemlerde, Ticaret Bakanlığı'nın damping ve sübvansiyon sayfasını periyodik olarak takip etmek, sürpriz bir vergi artışıyla karşılaşmamanın en pratik yolu.

Nihai Gözden Geçirme Soruşturması (NGGS) nedir?

Türk damping mevzuatında bir önlem sonsuza kadar yürürlükte kalmaz. İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik'in 35. maddesi, önlemlerin süreli olduğunu ve süre dolmadan önce yerli üreticinin başvurusu üzerine "nihai gözden geçirme soruşturması" açılabileceğini düzenler. Kural olarak damping ve sübvansiyona karşı önlemler, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir; bu süre içinde NGGS açılmazsa önlem kendiliğinden ortadan kalkar.

NGGS'nin mantığı basit: yerli üretici, "önlem kalkarsa dampingli ithalat ve zarar yeniden başlar" iddiasını delillerle Bakanlığa sunar. Soruşturma açılırsa, mevcut önlem soruşturma sonuçlanana kadar yürürlükte kalmaya devam eder — yani başvurunun kendisi önlemi "dondurur", otomatik iptali engeller. Soruşturma sürecinin kendisi tipik olarak bir yılı bulabilen, ithalatçı-ihracatçı-yerli üretici üçlü katılımına açık bir idari süreçtir.

Başvuru kim, ne zaman, nasıl yapar?

Tebliğ 2026/28 kapsamındaki önlemlerden yararlanan yerli üretici (veya üretici adına hareket eden dernek/birlik), süresinin dolmasından en geç 3 ay önce başvurusunu yapmak zorunda. Başvurunun kabul edilebilir sayılması için:

• Yeterli delil sunulmalı: dampingli/sübvansiyonlu ithalatın devam edeceğine veya yeniden başlayacağına, bunun sonucunda yerli üretim dalına zarar geleceğine ilişkin somut üretim, satış, fiyat ve pazar payı verisi.
• Başvuru, başvuru sahibinin kendi Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresinden Ticaret Bakanlığı'na iletilmeli — fiziki dilekçe veya sıradan e-posta ile yapılan başvurular usul açısından risk taşır.
• Başvuru formu ve soru formları Ticaret Bakanlığı'nın damping ve sübvansiyon sayfasında yayınlanan güncel şablonlar üzerinden hazırlanmalı; eski format veya eksik doldurulmuş formlar usulden reddedilme riski taşır.
• Başvuru sahibinin, temsil ettiği yerli üretim dalının payını (üretim/kapasite oranı gibi) gösteren belgelerle "yeterli temsil" şartını karşılaması gerekir.

Bu üç aylık pencereyi kaçıran yerli üretici için önlem, ek bir işlem yapılmaksızın süre sonunda kendiliğinden sona erer — sonradan "aslında başvuracaktık" demenin mevzuatta bir karşılığı yok.

İthalatçı için pratik sonuç ne?

İthalatçı açısından tebliğ, "bu GTİP'te 2027'de ne olacağını bilmiyoruz" belirsizliğini gündeme taşıyor. Üç senaryo mümkün:

Bu üç senaryonun hangisinin gerçekleşeceği, tebliğin yayım tarihinden itibaren aylar içinde netleşir. İlgili GTİP'te düzenli ithalat yapan firmaların, Ticaret Bakanlığı'nın damping ve sübvansiyon duyuru sayfasını NGGS başvurusu açılıp açılmadığını görmek için takip etmesi, fiyatlandırma ve stok planlamasında somut fayda sağlar. Özellikle sözleşme veya fiyat teklifi süresi 2027'ye sarkan ithalatçıların, tedarik sözleşmelerine "vergi rejimi değişikliği" kaydı düşmesi makul bir önlem.

Bu tür belirsizlik dönemlerinde bazı ithalatçılar, alternatif tedarik ülkesi arayışına da giriyor; ancak GTİP değişmeden yalnızca menşe ülke değiştirmek, önlemin kapsamındaki eşyanın niteliğine göre yine de riskli olabilir — kapsam dışı sayılan bir ülkeden tedarik dahi, mevcut soruşturmanın "etkisiz kılınma" (circumvention) incelemesine konu olabilir. Bu konudaki etkisiz kılma soruşturması rehberimiz alternatif tedarik kararı öncesi okunmaya değer.

Sektörel etki: lastik, cam ve soğutma ekipmanı tarafında ne değişebilir?

Kapsamdaki üç ürün grubu farklı sektörleri ilgilendiriyor ve her birinin dinamiği farklı:

• Kauçuk lastik ve tekerlek (motor/bisiklet/motosiklet): Bu segment, hem OEM (orijinal ekipman) hem de yedek parça/aftermarket kanalını besliyor. Önlemin kalkması hâlinde, düşük maliyetli ithal lastiğin yedek parça pazarında fiyat baskısı yaratması beklenir; devam etmesi hâlinde yerli/yerleşik tedarikçi fiyat avantajını korur.
• Emniyet camı ve cam mutfak eşyası (kapak, tencere, tava, çaydanlık kapağı): Beyaz eşya ve ev eşyası ithalatçıları için doğrudan girdi maliyeti kalemi. Bu ürünlerde önlemin akıbeti, hem tüketici fiyatlarına hem de yerli cam sanayiinin rekabet pozisyonuna yansır.
• Komple soğutma tesisleri: Daha çok sanayi/proje bazlı ithalat kalemi; birim fiyatların yüksek olması nedeniyle önlemin devam/kalkma kararı, büyük ölçekli yatırım projelerinin bütçelemesinde doğrudan etkili olabilir.

Her üç sektörde de ortak nokta aynı: karar netleşene kadar orta/uzun vadeli fiyatlandırma taahhüdü vermek risklidir.

Yerli üretici için aksiyon listesi

• Tebliğ 2026/28'in tam metnini indirip, kendi ürününüzün kapsamda olup olmadığını, hangi ülke/firma için hangi oranın uygulandığını netleştirin.
• Süresi dolacak önlemin tam bitiş tarihini belirleyin ve 3 aylık başvuru penceresini takvime işleyin.
• NGGS başvurusu için gereken zarar ve devam/yeniden başlama olasılığı delillerini (üretim, satış, pazar payı, fiyat verisi) şimdiden toplamaya başlayın — 3 ay kısa bir süre.
• Başvuru öncesi kurumsal KEP adresinizin aktif ve doğru tanımlı olduğunu doğrulayın.
• Gerekirse Ticaret Bakanlığı'nın başvuru ve soru formları sayfasındaki güncel şablonları kullanın; eski format başvurular usul yönünden reddedilebilir.
• Temsil şartını (yerli üretim dalındaki payınızı) gösteren güncel üretim/kapasite belgelerini hazır bulundurun.

Sıkça Sorulan Sorular

NGGS açılmazsa önlem otomatik mi kalkar, yoksa ayrı bir işlem mi gerekir? Otomatik kalkar. Yönetmelik'in 35. maddesi uyarınca süresi içinde başvuru yapılmazsa önlem, ek bir idari işleme gerek kalmadan süre sonunda kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Başvuruyu yalnızca üretici mi yapabilir, sektör derneği başvurabilir mi? Mevzuat, yerli üretim dalını temsil eden dernek/birlik gibi kuruluşların üretici adına başvuru yapmasına da imkân tanır; önemli olan başvurunun yerli üretim dalını yeterince temsil ettiğinin gösterilmesidir.

NGGS süreci başladığında ithalatçının yapabileceği bir şey var mı? Evet — soruşturma sürecinde ithalatçılar ve ihracatçılar da soru formu doldurarak kendi verileriyle savunma yapabilir. Süreç tek taraflı işlemez; taraf olabilmek için Bakanlığın ilan ettiği süre içinde başvuru/kayıt yaptırmak gerekir.

Tebliğ 2026/28 kapsamındaki önlemler hangi tarihte yürürlüğe girmişti? Tebliğ, önlemlerin 2027'nin ilk yarısında süresinin dolacağını duyuruyor; her önlemin ilk yürürlük tarihi ve dolayısıyla kesin bitiş tarihi, ilgili eşyanın kendi eski tebliğ/karar metninde yer alır — tek tek kontrol edilmesi gerekir.

Bu süreç yalnızca damping önlemleri için mi geçerli, sübvansiyon önlemleri için de aynı mı işliyor? Aynı prosedür işliyor. Yönetmelik, damping ve sübvansiyona karşı önlemleri NGGS bakımından aynı 35. madde çerçevesinde ve aynı süre kurallarıyla düzenliyor.

İthalatçı, önlemin akıbetini öğrenmek için ne zaman tekrar kontrol yapmalı? Başvuru penceresi kapandıktan (yani önlemin bitiş tarihine 3 ay kala) sonraki dönemde Ticaret Bakanlığı'nın ilan sayfası kontrol edilerek NGGS açılıp açılmadığı görülebilir; açılmışsa soruşturmanın ilerleyişi de aynı kanaldan izlenebilir.

Sorumluluk Reddi

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; belirli bir GTİP'in, ülkenin veya firmanın hangi önlem kapsamında olduğu, önlemin kesin bitiş tarihi ve NGGS başvurusunun somut şartları yalnızca Resmî Gazete'deki tam tebliğ metni ve Ticaret Bakanlığı'nın güncel duyuruları esas alınarak belirlenebilir. Damping/sübvansiyon önlemleri veya nihai gözden geçirme başvurusu ile ilgili karar almadan önce yetkili bir gümrük müşaviri veya bu alanda uzman bir danışmanla teyit alınması önerilir.