Kuru Soğan ve Ayçiçeği Tohumu Gümrük Vergisi 2026 Takvimi

Gıda ve yağ sanayinin ham maddesi olan iki üründe gümrük vergisi takvimi yaz sonunda yeniden yazıldı. 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11644 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, İthalat Rejimi Kararı'nın ilgili dipnotlarını değiştirdi. Kuru soğanda indirimli oran 31 Ocak 2027'ye uzadı, yağlık ayçiçeği tohumunda yüzde 12'lik dönem iki ay öne çekildi.

Karar iki madde ve bir yürürlük hükmünden oluşuyor. Kısa olması, sevkiyatı yolda olan ya da sözleşmesini yapan ithalatçı için etkisinin küçük olduğu anlamına gelmiyor. Aşağıda metnin ne dediğini, hangi GTİP'leri kapsadığını ve bugün itibarıyla hangi dönemde olduğumuzu sırayla açıyoruz.

Karar ne söylüyor?

11644 sayılı Karar, 31/12/2020 tarihli ve 3350 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan İthalat Rejimi Kararı'nın I sayılı listesindeki iki fasılda dipnot değişikliği yapıyor. Karar tarihi 26 Ağustos 2026, Resmî Gazete'de yayımı 27 Ağustos 2026.

Resmî Gazete metni oranın hangi tarihte önceki düzenlemeden ayrıldığını anlatmıyor, yalnızca yeni dipnotun içeriğini veriyor. Bu yüzden önceki dönemlerle kıyaslama yaparken Ticaret Bakanlığı duyurusunu ve konsolide İthalat Rejimi Kararı tablolarını birlikte okumak gerekiyor.

Kuru soğan: yüzde 5 oranı 31 Ocak 2027'ye uzadı

Kuru soğan GTİP 0703.10.19.00.11 altında izleniyor. Karar, bu pozisyon için yüzde 5 gümrük vergisinin 31 Ocak 2027 tarihine kadar sürmesini hükme bağladı. Oran düşük olsa da iki noktaya dikkat etmek gerekiyor.

Menşe istisnası. Dipnot açıkça "Bosna-Hersek, Singapur Cumhuriyeti ve Kosova hariç" diyor. Bu üç ülkenin menşeli malı yüzde 5 dipnotunun dışında kalıyor. Bu ülkelerden mal getiriyorsanız hangi oranın uygulanacağı, yürürlükteki serbest ticaret anlaşması ve tercihli rejimle birlikte ayrıca kontrol edilmelidir. Kararın metni bu üç ülke için ayrı bir oran vermiyor.

Süre. Bitiş tarihi bellidir ve gümrük beyannamesinin tescil tarihi esas alınır. Ocak sonuna yaklaşan sevkiyatlarda, mal limana ulaşmadan önce oranın değişme ihtimalini fiyatlamaya dahil etmek gerekir. Bugün 11 Kasım 2026 ve soğan dönemi için kalan süre yaklaşık 12 hafta.

Yağlık ayçiçeği tohumu: yüzde 12 dönemi 1 Ekim'de başladı

Yağlık ayçiçeği tohumu iki ayrı GTİP altında izleniyor. 1206.00.91.00.19 ve 1206.00.99.00.19 için karar, yüzde 12 gümrük vergisini iki takvim aralığına bağlıyor.

• 1 Ocak ile 15 Haziran arası (bu tarihler dahil)
• 1 Ekim ile 31 Aralık arası (bu tarihler dahil)

Ticaret Bakanlığı'nın 27 Ağustos 2026 tarihli duyurusu değişikliğin gerekçesini veriyor. Duyuruya göre ham ayçiçeği tohumunda hasat döneminde yüzde 20 oran uygulanıyor, 30 Kasım ile 15 Haziran arasında ise yüzde 12 uygulanıyordu. Karadeniz'deki gelişmeler ve Avrupa'daki kuraklık nedeniyle Bakanlık, Tarım ve Orman Bakanlığı ile mutabık kalarak yüzde 12 oranını 30 Kasım yerine 1 Ekim 2026'dan başlatmaya karar verdi. Amaç, yağ sanayicisinin tohumu uygun fiyatla ve zamanında temin etmesi ve perakende ayçiçek yağı fiyatlarına yansımayı sınırlamak.

Bu yüzden bugün, yani 11 Kasım 2026'da, yağlık ayçiçeği tohumu ithalatı yüzde 12 oranlı dönemin içinde. Dönem 31 Aralık'ta bitiyor ve karar metnine göre 1 Ocak'ta yeniden başlıyor. Yani yıl sonu ile yeni yıl arasında bir kesinti oluşmuyor. Kararın metni 16 Haziran ile 30 Eylül arasındaki dönem için bir oran vermiyor. Bu aralıkta hangi oranın geçerli olduğunu konsolide İthalat Rejimi Kararı tablosundan ve Bakanlık duyurusundan teyit etmeniz gerekir.

Ham madde alıcısı için ne değişiyor?

Karar iki farklı ithalatçı grubunu etkiliyor.

Yağ ve yem sanayicileri. Yüzde 12 oran iki ay erken başladığı için 1 Ekim ile 30 Kasım arasındaki ithalatın vergi yükü, eski takvime göre daha düşük kalıyor. Satın alma planını 30 Kasım'a göre yapan işletmeler vergi avantajından 1 Ekim'den itibaren yararlanabildi. Bu avantajın ne kadarının ürün fiyatına yansıdığı sözleşme ve piyasa koşuluna bağlıdır.

Soğan ithalatçıları ve toptancılar. Yüzde 5 oranın Ocak sonuna kadar sürmesi, kış dönemi tedarikini planlamak için net bir zemin veriyor. Ancak son tarihten sonra oran değişebileceği için şubat teslimli sözleşmelerde vergi riskinin kimde kaldığı açıkça yazılmalıdır.

Basit bir hesap fikir verir. Aşağıdaki rakamlar yalnızca örnektir ve gerçek bir sevkiyata ait değildir.

Gerçek maliyet navlun, sigorta, KDV ve varsa diğer yükümlülüklerle birlikte hesaplanmalıdır. Genel çerçeve için ithalat maliyeti nasıl hesaplanır yazımıza bakabilirsiniz.

Gümrük vergisi indirimi tek başına yetmez

Düşük vergi oranı, ithalatın serbest olduğu anlamına gelmez. Tarım ürünlerinde vergi hesabının yanında kontrol ve belge tarafı ayrıca yürür. Gıda ve tarım ürünü ithalatında Tarım ve Orman Bakanlığı denetimi, kontrol belgesi ve uygunluk adımlarını Tarım ve Orman denetim tebliği yazımızda ele almıştık. Genel çerçeve için gıda ithalatı rehberi de başvuru kaynağıdır. Hububat tarafında benzer bir takip için pirinç ithalatı ve gözetim kayıt belgesi yazısı yardımcı olur.

Bir başka nokta, GTİP seçimidir. Ayçiçeği tohumu için karar iki ayrı kod sayıyor. Sevkiyatınızın hangi koda girdiği, ürünün tohumluk mu yoksa yağlık mı olduğuna ve ambalaj ya da işleme durumuna göre değişir. Yanlış GTİP beyanı hem oran hem ceza açısından risk doğurur. GTİP tespiti ve oran teyidi gibi işlerde yetkili bir gümrük müşavirinden destek almak ve gerekirse danışmanlık sayfamızdan süreç desteği istemek mantıklıdır.

Aksiyon listesi

• Tescil tarihini planlayın. Vergi oranı, gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihe göre belirlenir. Sevkiyatın limana varış tarihi ile tescil tarihi arasındaki farkı hesaba katın.
• GTİP'inizi doğrulayın. Soğan için 0703.10.19.00.11, ayçiçeği tohumu için 1206.00.91.00.19 ve 1206.00.99.00.19 kodlarını beyannamenizdeki kodla satır satır karşılaştırın.
• Menşeinizi kontrol edin. Bosna-Hersek, Singapur veya Kosova menşeli soğan alıyorsanız yüzde 5 dipnotunun sizi kapsamadığını unutmayın ve uygulanacak oranı müşavirinizle netleştirin.
• Soğan sözleşmelerinde tarih riskini yazın. 31 Ocak 2027 sonrası teslimlerde vergi artışı riskinin kime ait olduğunu sözleşmeye ekleyin.
• Ayçiçeği takvimini bütçeye yansıtın. Yüzde 12 dönemi 31 Aralık'ta bitip 1 Ocak'ta yeniden başlıyor. 16 Haziran ile 30 Eylül arasını ayrıca teyit edin.
• Kontrol belgelerini unutmayın. Vergi indirimi, Tarım ve Orman Bakanlığı denetim ve belge yükümlülüklerini kaldırmaz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kuru soğan ithalatında gümrük vergisi şu an yüzde kaç? 11644 sayılı Karar, 0703.10.19.00.11 GTİP'li kuru soğan için 31 Ocak 2027 tarihine kadar yüzde 5 uygulanacağını belirtiyor. Bosna-Hersek, Singapur Cumhuriyeti ve Kosova bu hükmün dışındadır.

11644 sayılı Karar ne zaman yürürlüğe girdi? Kararın 3. maddesi yayımı tarihinde yürürlüğe girmesini hükme bağlıyor. Karar 27 Ağustos 2026 tarihli ve 33353 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

Yağlık ayçiçeği tohumunda yüzde 12 hangi dönemlerde uygulanıyor? 1 Ocak ile 15 Haziran arasında ve 1 Ekim ile 31 Aralık arasında, her iki aralığın başlangıç ve bitiş tarihleri dahil.

Yüzde 12 dönemi neden öne çekildi? Ticaret Bakanlığı, Karadeniz'deki gelişmeleri ve Avrupa'daki kuraklığı gerekçe gösterdi. Duyuruya göre amaç, sanayicinin tohuma uygun fiyatla ulaşması ve ayçiçek yağı fiyatlarına yansımayı sınırlamak.

Hangi GTİP'ler kapsanıyor? Kuru soğan için 0703.10.19.00.11, yağlık ayçiçeği tohumu için 1206.00.91.00.19 ve 1206.00.99.00.19.

Gümrük vergisi düşünce ithalat belgeleri de kalkar mı? Hayır. Kontrol belgesi, uygunluk ve diğer tarım denetimi yükümlülükleri vergi oranından bağımsız olarak sürer.

Oranı nereden doğrularım? Resmî Gazete'nin 27 Ağustos 2026 sayısındaki 11644 sayılı Karar metninden ve Ticaret Bakanlığı'nın konsolide İthalat Rejimi Kararı tablolarından.

Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki veya mali danışmanlık niteliği taşımaz. Oranlar, GTİP eşleşmesi, menşe istisnaları ve dönem tarihleri Resmî Gazete'nin tam metninden ve konsolide İthalat Rejimi Kararı'ndan okunmalıdır. Örnek hesaplar varsayımsaldır. İşleme geçmeden önce yetkili gümrük müşaviri ve gerektiğinde mali müşavir teyidi alınması esastır. Mevzuat değişebilir, güncel metin daima esas alınmalıdır.