Tarife Kontenjanı Temmuz 2026: Karar 11487 ve Tebliğ 2026/9 Ne Getirdi?

Tarife kontenjanı, dış ticaret mevzuatının en az konuşulan ama maliyet tarafında en sert etki yaratan araçlarından biri. Aynı GTİP'te, aynı menşeden, aynı ayda yapılan iki ithalattan biri normal Rejim vergisini öderken diğeri sıfır vergiyle giriş yapabiliyor. Aradaki tek fark, bir belgeye — ithal lisansına — sahip olup olmamak.

1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete, bu alanda tek seferde dört Cumhurbaşkanı Kararı ve üç tebliğ yayımlandığı yoğun bir gün oldu. Aşağıda paketin ne getirdiğini, hangi ürünlerin sıfır vergiye açıldığını ve başvuru penceresinin kapanmasından sonra kalan yolun ne olduğunu birincil metinler üzerinden ele alıyoruz.

1 Temmuz 2026 paketinde ne var?

33297 sayılı Resmî Gazete'nin yürütme ve idare bölümünde tarife kontenjanıyla doğrudan ilgili şu düzenlemeler yer aldı:

Kararların üçü de 30 Haziran 2026 tarihlidir; tebliğler ise yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yapı klasik ikili mimariyi izliyor: Karar kontenjanın miktarını ve indirimli vergi oranını belirliyor, Tebliğ ise o kontenjana kimin, nasıl ve hangi sürede başvuracağını düzenliyor. Biri olmadan diğeri işlemiyor.

Tarife kontenjanı ile kota aynı şey değil

Uygulamada iki kavram sık karıştırılıyor, oysa çerçeve mevzuat ikisini net biçimde ayırıyor. 14/4/2010 tarihli ve 2010/339 sayılı İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresi Hakkında Karar'ın (RG 2/6/2010, 27599) 2'nci maddesine göre:

• Kota, "belirli bir dönem itibarıyla yapılmasına izin verilen ithalatın miktar ve/veya değerini" ifade eder. Yani miktarı sınırlayan, korumacı bir tavan.
• Tarife kontenjanı ise "belirli bir dönem itibarıyla gümrük vergisinde ve/veya diğer mali yüklerde indirim yapılan ya da muafiyet sağlanan ithalatın miktar veya değerini" ifade eder. Yani ithalatı yasaklamaz; belirli bir miktara kadar ucuzlatır.

Fark, ithalatçı açısından tamamen farklı iki refleks gerektiriyor. Kotada amaç sınırın altında kalmak; tarife kontenjanında amaç sıraya erken girip tahsis alabilmek. 11487 sayılı Karar ikinci kategoriye giriyor: kontenjan dışında kalan ithalat yasak değil, sadece yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı'ndaki normal vergiyi ödüyor (Karar md. 2).

Aynı Kararın 4'üncü maddesi dağıtım yönteminin tebliğlerle belirleneceğini, 6'ncı maddesi ise belgelerde tahrifat yapıldığı veya sahte belge kullanıldığı tespit edilirse tahsisin iptal edileceğini ve firmaya beş yıl süreyle o tebliğ çerçevesinde tahsis yapılmayacağını hükme bağlıyor. Tahsis avantajının karşılığındaki risk budur.

Karar 11487: sıfır vergiyle açılan üç yeni kontenjan

11487 sayılı Karar'ın 1'inci maddesi, ekli tabloda gümrük tarife pozisyonu ve tanımı belirtilen eşyanın ithalatında 15/2/2027 tarihine kadar (bu tarih dâhil) geçerli olmak üzere kontenjan açıyor. Tablo şöyle:

Tablonun dipnotları iki kritik sınır çiziyor. Yıldız işareti, ilgili GTP'lerde yalnızca eşya tanımı sütununda özellikleri belirtilen ürünler için oranın indirildiğini söylüyor — yani aynı pozisyondaki her ürün otomatik olarak kontenjandan yararlanmıyor. "(a)" dipnotu ise 3815 ve 9607.20.90 satırları için oranın sadece belirtilen amaçlarla kullanım hâlinde indirildiğini ve bu eşyanın gümrük mevzuatının nihai kullanım hükümlerine tabi olduğunu belirtiyor.

Bu ayrım, ithalat sonrası denetimde en çok sorun çıkaran noktadır. Nihai kullanım rejiminde eşyanın beyan edilen amaç dışında kullanıldığının tespiti, indirimden yararlanılan verginin gecikme faiziyle birlikte geri istenmesi sonucunu doğurabilir. Katalizör bileşenlerini dizel üretimi dışında bir proseste kullanmak ya da fermuar şeridini başka bir imalata aktarmak, tahsis avantajını riske atar.

Kararın dayanağı da tabloda değil, yürürlük maddesinde saklı: 1567 sy. K. md. 1, 474 sy. K. md. 2, 3283 sy. K. md. 2, 4458 sy. K. md. 16 ve 22 ile 2976 sy. K. hükümleri. 4458 sy. K. md. 16 ve 22'ye yapılan atıf, kontenjanın gümrük tarifesi ve tercihli tarife uygulaması içindeki yerini gösteriyor.

Tebliğ 2026/9: başvuru, dağıtım ve %10 tavanı

2026/9 sayılı Tebliğ, 11487 sayılı Karar ile açılan kontenjanların dağıtımını düzenliyor ve dayanağını hem bu Karardan hem de 2010/339 sayılı Karardan alıyor.

Başvuru (md. 3). Başvurular, Tebliğ'in yayımı tarihinden itibaren 15 iş günü içinde yapılır. Başvuru elektroniktir: ticaret.gov.tr üzerinden "E-Hizmetler" ve "E-İşlemler" menüsünden İthalat Belge İşlemleri uygulamasına girilir ve TPS-0955-İthal Lisansı (Sanayi) belge türü seçilerek e-imzalı olarak iletilir. Birden fazla ürün için başvuruluyorsa her ürün için ayrı başvuru yapılır. Eksik belge için sürenin bitiminden sonra beş iş günlük tamamlama imkânı tanınıyor.

Bu pencere 1 Temmuz 2026 yayımına bağlı olduğundan, Temmuz ayının ikinci yarısında kapanmıştır. Ancak bu, kapıların tamamen kapandığı anlamına gelmiyor.

Dağıtım (md. 4). Kontenjan önce talep toplama yöntemiyle dağıtılır. Toplam talep kontenjandan azsa talepler tam karşılanır. Talep kontenjanı aşarsa dağıtımda başvuru tarihi ve sırası, toplam talep, fiili sarfiyat, üretim miktarı, üretim kapasitesi, toplam ithalat ve önceki yıl performansı gibi ölçütler dikkate alınır. Talep toplama sonrasında artan miktar, ilk gelen ilk alır yöntemiyle dağıtılır. Kritik sınır şu: tek bir ithal lisansına, kalan kontenjanın %10'undan fazlası tahsis edilmez.

Pratik sonuç açık. Talep toplama dönemini kaçıran firmalar için oyun bitmiş değil; kalan bakiye üzerinden başvuru yapılabilir. Ancak artık ne kadar erken başvurulduğu belirleyici hâle gelir ve tek seferde alınabilecek miktar tavana takılır. Kalan kontenjan miktarları, yetkili kullanıcılarca İthalatBİS sisteminden görüntülenebiliyor.

Belgenin kullanımı (md. 5). İthal lisansı elektronik olarak düzenlenir; başvuru formundaki e-posta adresine bildirim gider ve Tek Pencere Sistemi üzerinden 23 haneli belge numarası ile belge tarihi verilir. Gümrük beyannamesinin 44 no'lu kutusuna "Belge Referans No" ve "Belge Tarihi" yazılır; beyannamenin tescilinde ilgili gümrük idaresi bu belgeyi arar. Tek Pencere akışının nasıl işlediğini daha önce Tek Pencere Sistemi başvuru ve kullanım rehberimizde ayrıntılı olarak ele almıştık.

Devir ve revize (md. 6-8). İthal lisansı 15/2/2027 tarihine kadar (bu tarih dâhil) geçerlidir ve üçüncü kişilere devredilemez; lisans sahibi ithalatı bizzat yapmak zorundadır. Revize talepleri İthalat Genel Müdürlüğünce değerlendirilir; ancak miktarın artırılmasına yönelik talepler değerlendirmeye alınmaz. Yani başvuruda beyan edilen miktar, sonradan büyütülemez — talep miktarını belirlerken üretim planını gerçekçi tutmak gerekiyor.

Karar 11484 ve 11486: mevcut tablolarda temizlik ve revizyon

Paketin diğer iki Kararı yeni kontenjan açmıyor, 31/12/2025 tarihinde yürürlüğe konulan tabloları güncelliyor.

11484 sayılı Karar, 31/12/2025 tarihli ve 10792 sayılı Karara ekli tablodaki 3815.19.90 GTP'li satırı yürürlükten kaldırıyor. Aynı hareket idari tarafta da yapıldı: 2026/7 sayılı Tebliğ, 2026/1 sayılı Tebliğ'in Ek-1'indeki 3815.19.90 satırını yürürlükten kaldırdı. Bu, bir kaldırma değil bir taşıma işlemi olarak okunmalı; aynı GTP, 11487 sayılı Kararın yeni tablosunda 3815.11.00 ile birlikte 800.000 kg'lık tek bir kalem hâlinde yeniden düzenlendi.

11486 sayılı Karar ise 31/12/2025 tarihli ve 10793 sayılı Karara ekli tabloda beş satırı yeniden belirledi. Tamamı özel kimyasal ara ürünlerden oluşuyor ve tamamında gümrük vergisi %0, kontenjan kullanım dönemi 16/2/2026-31/12/2026:

2026/8 sayılı Tebliğ de buna paralel olarak 2026/2 sayılı Tebliğ'in Ek-1 tablosunu yeniledi. Bu kalemler boya-pigment ve tekstil boyar madde zincirinin girdileri; miktarların kilogram bazında görece küçük olması, kontenjanın az sayıda üreticiye yönelik olduğunu gösteriyor.

Hangi sektörler etkileniyor?

Kimya ve boyar madde. 11486 sayılı Kararın beş satırı ile 11487'deki 2909.49.80 satırı doğrudan özel kimyasal ara ürünlere yönelik. CAS numarası düzeyinde tanımlanmış ürünlerde eşya tanımının birebir tutması zorunlu; sadece GTİP tutması yetmiyor. Kimyasal ithalatında beyan ve belge disiplinini kimyasal hammadde ithalatı rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Rafineri ve enerji. 3815 pozisyonundaki 800.000 kg'lık katalizör kontenjanı, dizel üretim proseslerinde kullanılan bileşenleri hedefliyor. Nihai kullanım şartı burada en katı biçimde uygulanacak kalemdir.

Tekstil aksesuar ve hazır giyim. 9607.20.90 için açılan 5.000.000 kg'lık kontenjan, paketin en büyük kalemi ve fermuar imalatına özgülenmiş. Fermuar şeridi ithal eden aksesuar üreticileri için sıfır vergi, birim maliyette doğrudan bir iyileşme anlamına geliyor — ancak yine sadece belirtilen amaçla kullanım şartıyla.

Ortak payda: doğru GTİP. Kontenjandan yararlanmanın ilk şartı, eşyanın tabloda yazılı GTP'ye ve eşya tanımına gerçekten girmesi. Sınıflandırmada tereddüt varsa Bağlayıcı Tarife Bilgisi yolu açıktır; GTİP tespitinin yöntemini GTİP kodu nasıl bulunur yazımızda adım adım anlattık. Yılın diğer rejim değişikliklerini ise 2026 İthalat Rejimi ara değişiklik yazımızda derledik.

Sık yapılan hatalar

GTİP tutuyor, eşya tanımı tutmuyor. Tablodaki yıldız dipnotu nedeniyle, aynı GTP altındaki her ürün kontenjana giremiyor. Saflık derecesi, CAS numarası veya kullanım amacı uyuşmuyorsa tahsis alınsa bile ithalatta sorun çıkar.

Nihai kullanım şartının atlanması. "(a)" dipnotlu satırlarda eşya, gümrük mevzuatının nihai kullanım hükümlerine tabidir. Bu, ayrı bir izin ve takip yükümlülüğü demektir.

Belgenin devredilebileceği varsayımı. İthal lisansı devredilemez. Grup şirketlerinden birinin aldığı lisansla diğerinin ithalat yapması mümkün değildir.

Miktarın sonradan artırılabileceği beklentisi. Tebliğ md. 8 bu talepleri açıkça değerlendirme dışı bırakıyor.

Beyanname alanının boş bırakılması. 44 no'lu kutuya belge referans numarası ve tarihi girilmeden tescil aşamasında kontenjan uygulanmaz.

Lisans süresinin unutulması. Beyannamenin, lisansın geçerlilik süresi içinde tescil edilmiş olması şarttır (Karar md. 3/2). 15/2/2027 sonrası tescil edilen beyannameye kontenjan işlemez.

Sıkça sorulan sorular

Talep toplama süresini kaçırdım, hâlâ başvurabilir miyim? Evet. Tebliğ md. 4 uyarınca talep toplama sonrasında artan miktar ilk gelen ilk alır yöntemiyle dağıtılır. Kalan bakiye İthalatBİS üzerinden yetkili kullanıcılarca görüntülenebilir.

Tek başvuruyla kontenjanın tamamını alabilir miyim? Hayır. Bir ithal lisansına kalan kontenjanın en fazla %10'u tahsis edilir.

Kontenjan dolarsa ithalat yasaklanır mı? Hayır. Tarife kontenjanı bir yasak değil, indirim aracıdır. Kontenjan dışı ithalatta yürürlükteki İthalat Rejimi Kararı'nda o eşya için belirlenmiş gümrük vergisi uygulanır (Karar md. 2).

İthal lisansı ile ithalat kaydı aynı şey mi? Hayır. İthal lisansı, tarife kontenjanı kapsamında indirimli/sıfır vergiden yararlanma hakkı veren bir belgedir ve Ticaret Bakanlığı (İthalat Genel Müdürlüğü) tarafından düzenlenir. Gözetim veya kayıt belgesi uygulamaları ayrı rejimlerdir.

Kontenjan başvurusu için üretici olmak şart mı? Tebliğ, tahsis ölçütleri arasında fiili sarfiyat, üretim miktarı ve üretim kapasitesini sayıyor. Talebin kontenjanı aşması hâlinde bu ölçütler belirleyici olduğundan, üretim verisini belgeleyebilen firmaların konumu güçlüdür.

Yanlış beyanla tahsis alınırsa ne olur? 2010/339 sayılı Kararın 6'ncı maddesi, belgelerde tahrifat veya sahte belge kullanımının tespiti hâlinde tahsisin iptalini ve beş yıl süreyle tahsis yapılmamasını öngörür.

Aksiyon listesi

1. Ürün eşleştirmesi yapın. İthal ettiğiniz eşyanın GTP'sini ve eşya tanımını (saflık, CAS RN, kullanım amacı) tablodaki metinle birebir karşılaştırın.
2. Bakiyeyi kontrol edin. İthalatBİS üzerinden ilgili kontenjanın kalan miktarını sorgulayın; talep toplama sonrası dağıtım ilk gelen ilk alır esasına göre işliyor.
3. Başvuruyu ürün bazında hazırlayın. Her ürün için ayrı başvuru, TPS-0955-İthal Lisansı (Sanayi) belge türü ve e-imza gerekiyor.
4. Talep miktarını gerçekçi belirleyin. Sonradan artırım talebi kabul edilmiyor; %10 tavanını da hesaba katın.
5. Nihai kullanım dosyasını kurun. Dipnotlu satırlarda kullanım amacının izlenebilir biçimde belgelenmesi gerekiyor.
6. Beyanname alanlarını kontrol ettirin. 44 no'lu kutuda belge referans numarası ve tarihi eksiksiz olmalı.
7. Takvimi işaretleyin. Lisans 15/2/2027'ye kadar geçerli; beyannamenin bu tarihe kadar tescil edilmiş olması şart.
8. Değişiklikleri izleyin. 11484 ve 11486 sayılı Kararların gösterdiği gibi tablolar yıl içinde revize edilebiliyor; Resmî Gazete takibi bırakılmamalı.

Sorumluluk Reddi

Bu yazı, 1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan metinler ile 2010/339 sayılı Karar esas alınarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş veya mali müşavirlik hizmeti niteliği taşımaz. Tarife kontenjanı tabloları, miktarlar ve kullanım dönemleri yıl içinde Cumhurbaşkanı Kararı veya tebliğlerle değiştirilebilir. Somut bir ithalat işlemine karar vermeden önce yürürlükteki metnin güncel hâlini Resmî Gazete üzerinden teyit ediniz ve yetkilendirilmiş gümrük müşaviriniz ile mali müşavirinizden yazılı görüş alınız. Eşyanızın GTİP sınıflandırması konusunda tereddüt varsa Bağlayıcı Tarife Bilgisi başvurusu yolunu değerlendiriniz.