Tek Pencere Sistemi (TPS) Başvuru ve Kullanım Rehberi — 2026

TLDR

Tek Pencere Sistemi (TPS), dış ticaret işlemleri için onlarca farklı kurumdan alınan izin ve belgelerin tek bir elektronik platform üzerinden alınmasını sağlar. İthalatçı veya gümrük müşaviri e-Devlet/uygulama.gtb.gov.tr üzerinden e-imza ile başvurur; sistem onayı sonrası başvurularını 23 haneli bir belge numarasıyla beyannameye ekler. KOBİ'ler işlemlerini genellikle vekâletle gümrük müşaviri aracılığıyla yürütür; e-imza ve vekâlet kapsamı doğru kurulmamışsa süreç kilitlenir.

Tek Pencere Sistemi (TPS) nedir?

Tek Pencere Sistemi, dış ticaret işlemlerinde gerekli belgelerin tek bir noktadan elektronik olarak alınmasını ve gümrük başvurularının tek bir uygulama üzerinden yürütülmesini sağlayan ulusal platformdur. 20 Mart 2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2012/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile kurulmuş, kara yolu taşımacılığı işlemlerinde 1 Ocak 2013 itibarıyla devreye alınmıştır. Sistem yıllar içinde tüm gümrük rejimlerini ve onlarca farklı kurumun belgesini kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Yasal dayanağı 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği'nin ilgili hükümleridir. Yetkili idare Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğüdür. Sistem; ABD, Singapur, Güney Kore ve Almanya gibi ülkelerdeki "single window" uygulamalarının Türkiye'deki karşılığıdır.

Sistemde her başarılı başvuru, beyannamede referans olarak kullanılmak üzere 23 haneli bir belge kimlik numarası üretir. Bu numara olmadan elektronik belgeli gümrük işlemleri tamamlanamaz.

TPS'in birleştirdiği kurum/sistemler

TPS, hem doğrudan Ticaret Bakanlığı sistemleri hem de farklı bakanlık ve kurumların belge süreçleriyle entegredir. Önemli olanlar:

• BİLGE — Bilgisayarlı Gümrük Etkinlikleri sistemi (gümrük beyanname motoru). TPS, BİLGE ile entegredir; üretilen 23 haneli TPS belgesi BİLGE beyannamesinde otomatik olarak doğrulanır.
• Ticaret Bakanlığı — İthalat/ihracat kontrol belgeleri, Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB), dahilde işleme izin belgesi gibi süreçler.
• Tarım ve Orman Bakanlığı — Bitki sağlığı sertifikası, veteriner uygunluk yazısı, gıda kontrol belgeleri.
• Türk Standardları Enstitüsü (TSE) — TSE Uygunluk/İthal Malı Belgesi.
• Sağlık Bakanlığı — İlaç, tıbbi cihaz ve kozmetik kontrol belgeleri.
• Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı — Sanayi ürünleri kontrol süreçleri.
• Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı — Atık, kimyasal, ozon tabakasını incelten/HFC ürünler için kontrol belgeleri.
• TCMB, MASAK ve diğer denetim otoriteleri — Bilgi paylaşımı düzeyinde entegre.

Entegre kurum/belge listesi sürekli güncellenir; bir belge için TPS zorunlu mu yoksa hâlâ ayrı bir başvuru var mı sorusunun güncel cevabını ticaret.gov.tr Tek Pencere sayfasından kontrol edin.

Kim TPS kullanmalı?

Kullanıcılar: ithalatçı ve ihracatçı firmalar, gümrük müşavirleri ve müşavir yardımcıları, Yetkilendirilmiş Yükümlü (YYS) sahibi şirketler, serbest bölge işletmecileri, antrepo işletmecileri.

İki temel kullanım modeli vardır:

• Doğrudan kullanım — Firma kendi adına başvuru yapar. Genelde sürekli dış ticaret yapan, kendi gümrük operasyonunu yöneten orta-büyük ölçekli firmalar tercih eder.
• Dolaylı kullanım (vekâletle) — Firma, noter tasdikli vekâletle yetkilendirdiği gümrük müşavirliği üzerinden TPS işlemlerini yaptırır. KOBİ'ler için tipik ve genellikle daha verimli yöntemdir.

TPS Başvuru ve Kayıt (adım adım)

1. e-Devlet üzerinden giriş. turkiye.gov.tr → Ticaret Bakanlığı menüsü → "Tek Pencere" hizmeti. Alternatif olarak doğrudan uygulama.gtb.gov.tr/TekPencere adresine girilebilir.
2. Yetkili kişinin tanımlanması. Firma yetkilisi (sahibi, müdürü veya imza yetkilisi) nitelikli elektronik sertifika (e-imza) ya da mobil imza ile sisteme tanıtılır.
3. Vekâlet bilgilerinin girilmesi. İşlemler gümrük müşaviri tarafından yapılacaksa noter tasdikli vekâletteki yetki kapsamı sisteme yüklenir; müşavirin kullanıcı tanımı yapılır.
4. İlgili gümrük idaresinin onayı. Kullanıcı tanımları, bağlı bulunulan Gümrük Müdürlüğü tarafından doğrulanır. Süre Bakanlık iş yüküne göre değişir; emin değilseniz "ticaret.gov.tr TPS sayfasını kontrol edin" notunu güncel başvuru sayfasında bulabilirsiniz.
5. Portal giriş ve parametre tanımı. Onay sonrası firma TPS portalına girer, kullanıcı yetkilerini ve belge tiplerini yapılandırır, başvurularına başlar.

Gerekli belgeler: vergi sicil tasdiknamesi, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi, yetkiliye ait nitelikli elektronik sertifika (e-imza/mobil imza), gümrük müşaviri için noter tasdikli vekâletname.

TPS'te yapılan işlemler

• Gümrük beyannamesi süreciyle entegre belge başvuruları (BİLGE üzerinden referans)
• Kontrol belgesi başvuruları (TSE, çevre, sağlık, tarım, vb.)
• Bitki sağlığı sertifikası ve veteriner uygunluk talepleri
• Kontrol ve muayene talepleri
• Belge iptali, iadesi, süre uzatımı
• Resmi yazışma ve tebligat
• Vergi tahakkuk ve takip işlemleri

TPS'in faydaları

• Tek noktadan başvuru. Kurum kurum dolaşmak yerine tek portaldan onlarca belge tipine erişim.
• Paralel onaylar. Aynı anda birden çok kuruma başvuru yapılarak süreç kısalır.
• Belgelerin dijital saklanması. Belge kayıpları azalır, denetimde elektronik kayıt sunulur.
• Şeffaflık. Başvurunun hangi kurumda hangi aşamada olduğu anlık görülür.
• Tarihsel kayıt. Geçmiş başvurular ve belge numaraları üzerinden raporlama ve denetim kolaylaşır.

TPS-Belge: Kâğıt belgenin elektronik karşılığı

TPS kapsamına alınan belgelerde, eski "kâğıt belge" sürümleri kademeli olarak yürürlükten kaldırılmaktadır. Bir belge TPS'e alındığında, gümrük idaresi artık o belgenin TPS üzerinden üretilen 23 haneli numarasını kabul eder; ayrı bir kâğıt sürüm geçerli olmaz. Tipik örnekler:

• Tarım ve Orman Bakanlığı bitki sağlığı/veteriner uygunluk yazıları
• TSE Uygunluk/İthal Malı Belgesi
• Çevre Bakanlığı kontrol belgeleri (atık, ozon tabakasını incelten maddeler, HFC vb.)
• Sanayi ürünleri ve sağlık ürünleri kontrol belgeleri

Bir belge için TPS-belge mi, kâğıt belge mi geçerli? sorusunun cevabı ürün ve tarih bazında değişir; başvuru öncesi ilgili kurumun TPS duyurularına ve ticaret.gov.tr Tek Pencere sayfasına bakın.

Yaygın hatalar

• Süresi dolmuş e-imza ile başvuru — Sertifika geçerlilik tarihi bittiyse sistem reddeder. Önceden yenileyin.
• Vekâlet kapsamı eksik — Vekâletnamede TPS işlemleri açıkça yazılı değilse müşavir başvuru yapamaz.
• Yanlış başvuru/belge numarası eşleştirmesi — TPS numarası beyannameye yanlış girilirse gümrük işlemi durur. Karakter karakter kontrol edin.
• Süresi dolmuş başvuruyu yenilemek yerine tekrar başvurmak — Bazı belgelerde süre uzatımı mümkündür; yeni başvuru hem ücret hem zaman kaybıdır.
• TPS-belge zorunluyken kâğıt belge sunmaya çalışmak — Belge TPS kapsamına alınmışsa eski kâğıt sürümler gümrükte kabul edilmez.

Sık Sorulan Sorular

TPS kullanmak zorunlu mu? Bir belge TPS kapsamına alındığında o belge için TPS üzerinden başvuru zorunlu hâle gelir. BİLGE ile bütünleşik gümrük işlemleri için TPS pratikte zorunludur.

Tek e-imza ile birden çok firmayı yönetebilir miyim? Evet, gümrük müşaviri kendisine vekâlet veren tüm firmalar adına aynı e-imza ile işlem yapabilir; her firma için ayrı kullanıcı tanımı yapılır.

TPS başvurusu kaç gün sürer? Kullanıcı tanımı ile bir belge için yapılan TPS başvurusu farklı şeylerdir. Spesifik süre belgeyi düzenleyen kuruma göre değişir; güncel süre için ticaret.gov.tr TPS sayfasını kontrol edin.

Hangi belgeler hâlâ kâğıtta? TPS kapsamı sürekli genişliyor. Bazı özel izinler ve istisnai işlemler hâlâ ayrı yürütülebilir; ürün/ürün grubu bazında ilgili kurumun TPS duyurusuna bakın.

TPS portal erişimi sorun olursa ne yapmalıyım? Önce e-imza/sertifika ve tarayıcı (Java/eklenti) ayarlarını kontrol edin. Sorun devam ederse bağlı olduğunuz Gümrük Müdürlüğü TPS birimine ve Bakanlığın bildirdiği destek kanalına başvurun.

YYS (Yetkilendirilmiş Yükümlü) ile TPS aynı şey mi? Hayır. YYS bir statü/sertifikadır; basitleştirilmiş gümrük prosedürlerine erişim sağlar. TPS ise işlemlerin yürütüldüğü platformdur. YYS sahibi firmalar da işlemlerini TPS üzerinden yapar.

Sonuç

Tek Pencere Sistemi, Türkiye'de dış ticaretin elektronik omurgasıdır. KOBİ tarafında pratik mesele genelde "kendim mi kullanayım, gümrük müşaviri mi yapsın" değil; e-imza, vekâlet kapsamı ve kullanıcı tanımının doğru kurulup kurulmadığıdır. Bu üç ayak doğruysa, başvurular paralel ilerler ve gümrük süreciniz öngörülebilir hâle gelir.

İlk ithalatınızı planlıyorsanız İlk İthalat İçin Gerekli Belgeler rehberini, müşavir seçimi için Gümrük Müşaviri Nasıl Seçilir yazımızı ve sınıflandırma için BTB Başvuru Rehberi içeriğini inceleyin.

Kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı — Tek Pencere Sistemi sayfası (ticaret.gov.tr)
• Gümrük Rehberi — "Tek Pencere Sistemi nedir?" (gumrukrehberi.gov.tr/sayfa/tek-pencere-sistemi)
• Tek Pencere Portal Sistemi (uygulama.gtb.gov.tr/TekPencere)
• e-Devlet — Ticaret Bakanlığı Tek Pencere hizmeti (turkiye.gov.tr/gumruk-ve-ticaret-tek-pencere)
• 20.03.2012 tarih ve 28239 sayılı Resmî Gazete — 2012/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi "Gümrük Hizmetlerinde Tek Pencere Sistemi"
• 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
• Ticaret Bakanlığı — "Tek Pencere Sistemi E-Başvuru Genel Kullanım Rehberi" (ticaret.gov.tr yayını)

Erişim tarihi: 12 Mayıs 2026.