DTSŞ Statüsü Şartları 2026: 100 Milyon Dolar İhracat

Üretici firmanın ihracatını kendi adına yapmak yerine bir aracı şirket üzerinden yürüttüğü modeller, Türkiye'de uzun süredir kullanılıyor. Bu modelin en bilinen çatısı dış ticaret sermaye şirketi (DTSŞ) statüsüdür. Statü, Ticaret Bakanlığının her yıl Resmî Gazete'de yayımladığı bir kararla verilir ve 19 Aralık 2025'ten itibaren yeni bir tebliğe, yani İhracat: 2025/7 sayılı Tebliğe dayanır.

Bu rehberde statünün şartlarını, başvuru sürecini, aracılık yapan şirketle üretici arasındaki sorumluluk dağılımını ve statünün hangi durumlarda geri alındığını resmî metne bağlı kalarak anlatıyoruz.

DTSŞ statüsü nedir?

DTSŞ, ihracat hacmi ve sermaye gücü belirli eşiklerin üzerindeki şirketlere Ticaret Bakanlığınca tanınan özel bir statüdür. Hukuki dayanağı, 22/12/1995 tarihli ve 95/7623 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İhracat Rejimi Kararının 3. maddesinin birinci fıkrasının (k) bendidir. Tebliğ, statünün verilmesini, geri alınmasını ve statüye bağlı yetki ve sorumlulukları düzenler.

Kapsama Türk Ticaret Kanunu'nun 124. maddesindeki şirketler girer. Ayrıca Kooperatifler Kanunu ve Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Kanunu kapsamında ticari veya sınai faaliyet yürüten kooperatif ve birlikler de tebliğin kapsamındadır. Ancak statü şartları (md. 4) anonim şirketlere göre kurgulanmıştır.

Mevzuat çerçevesi: hangi metinler yürürlükte?

Eski tebliğ kapsamında statü almış şirketler için geçiş hükmü vardır: Geçici Madde 1 (2) uyarınca bu statüler, 2026 yılına ilişkin karar yayımlanana kadar korunur. Genelgenin geçici maddesi de statü sahibi şirketlere eski mevzuatın lehe hükümlerinin uygulanmasını, ayrıca yeni genelgenin lehe hükümlerinden de yararlanmalarını öngörür.

DTSŞ olmanın şartları (Tebliğ md. 4)

Statü verilebilmesi için şirketin aşağıdaki şartları birlikte taşıması gerekir:

1. İhracat tutarı: Önceki takvim yılında en az 100.000.000 ABD doları FOB ihracat yapmış olmak.
2. Şirket türü: Anonim şirket olmak.
3. Ödenmiş sermaye: En az 10.000.000 TL ödenmiş sermayeye sahip olmak.
4. Yanıltıcı belge yazısı: VUK md. 359'da sayılan yanıltıcı belge düzenlememiş ve kullanmamış olduğunu, bağlı olunan vergi dairesinden alınacak yazıyla belgelemek.

31/12/2026'ya kadar geçici sermaye indirimi

Geçici Madde 1 (1) uyarınca, tebliğin yayımından 31/12/2026'ya kadar başvuracak anonim şirketler için ödenmiş sermaye şartı en az 2.000.000 TL'dir. Yani 10 milyon TL'lik kalıcı sınır, bu tarihten sonraki başvurularda aranacaktır. Sermayesi bu iki sınır arasında kalan bir şirket için başvurunun hangi takvim yılında yapılacağı bu nedenle önem taşır. Başvurunuzun hangi sermaye sınırına tabi olacağını, başvuru tarihinizi esas alarak Tebliğin geçici maddesinden ve Bakanlığın güncel duyurularından teyit edin.

Rakam neyi ölçer?

Şart "önceki takvim yılı" içindeki FOB ihracat tutarıdır. Tebliğ metni, hesaba hangi kalemlerin girip girmeyeceğini md. 4'te ayrıca saymıyor; bu nedenle hesaplama yöntemini başvurudan önce Bakanlıktan teyit etmek yerinde olur. Sınırda kalan firmalar, ihracat dosyasını başvurudan önce bir yetkili gümrük müşaviri ile birlikte gözden geçirmelidir.

Başvuru süreci adım adım

Süreç tamamen elektronik yürür. Tebliğ md. 5 ve Genelge md. 6 çerçevesinde adımlar şöyledir:

1. Dönem: Karara girmek isteyen şirket, ilgili yılın ocak ayının son gününe kadar başvurur. Mevcut statü sahipleri için aynı tarih statünün yenilenmesi içindir.
2. Kanal: Başvuru, Ticaret Bakanlığı Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden İhracat Genel Müdürlüğüne yapılır.
3. Belgeler: EK-1'de sayılan belgeler yüklenir (aşağıdaki liste).
4. Eksiklik bildirimi: Bakanlık eksik bilgi veya ek belge isterse şirket bildirim tarihinden itibaren en geç bir ay içinde DYS üzerinden tamamlar. Süre kaçarsa başvuru reddedilir.
5. Yerinde inceleme: Bakanlık gerek görürse şirkette yerinde inceleme yapabilir (md. 5/3).
6. Karar: Uygun bulunan şirketler, şirket bilgileriyle birlikte Resmî Gazete'de yayımlanan kararla statüyü kazanır (md. 6).

Karara girmemiş şirketler de talep edebilir: Tebliğe göre kararda yer almayan şirketlere, başvuru tarihinden on iki ay geriye dönük inceleme yapılarak statü verilebilir. Genelge md. 6 (2) bu durumu "ek karar" başlığıyla anar. Nitekim 2026 yılında Resmî Gazete'de önce 4 Nisan 2026 tarihli ve 33214 sayılı, ardından 3 Temmuz 2026 tarihli ve 33299 sayılı kararlar yayımlanmıştır; ikincisi ek karar niteliğindedir.

Başvuru belgeleri (Genelge EK-1)

Ticaret Bakanlığının yayımladığı EK-1'e göre başvuruda şu belgeler istenir:

• Dış Ticaret Sermaye Şirketi Başvuru Formu (EK A-1)
• Ticaret oda kaydı belgesi
• Vergi levhası
• Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
• Ana sözleşme (Ticaret Sicili Gazetesinin aslı veya noterce, Ticaret Sicil Memurluğunca ya da bağlı olunan odaca onaylı veya karekodlu sureti)
• Noter tasdikli imza sirküleri
• En son veya bir önceki hesap yılına ait, vergi dairesince veya yeminli mali müşavirce onaylı bilanço
• Bağlı olunan vergi dairesinden alınan, yanıltıcı belge düzenlenmediğini veya kullanılmadığını belgeleyen yazı
• Bakanlıkça talep edilebilecek diğer bilgi ve belgeler

Yanıltıcı belge yazısı hem başvuruda hem de aracılık öncesinde istendiği için, vergi dairesinden bu yazıyı vaktinde almak sürecin kritik adımlarından biridir. Yazının tarihi ve içeriği, başvuru tarihine göre güncel olmalıdır.

Aracılık: DTSŞ başka firmanın ihracatını nasıl yapar?

Tebliğ md. 7, DTSŞ'lere başka şirketlerin ihracatına aracılık etme imkânı tanır. Bu, üreticinin kendi ihracat altyapısını kurmadan yurt dışına satış yapabilmesinin yoludur. Aracılığa başlamadan önce DTSŞ, VUK md. 359 kapsamındaki yanıltıcı belge düzenlemediğini vergi dairesi yazısıyla belgelemek zorundadır.

Aracılık ilişkisinde hangi tarafın neyden sorumlu olduğu, sözleşmeye ve tebliğin md. 8 hükmüne göre belirlenir. Bu nedenle üretici firma için aracılık sözleşmesinin dilini dikkatle okumak gerekir.

Sorumluluk dağılımı (Tebliğ md. 8)

İkinci satır özellikle önemlidir. Aracılık modelinde sorumluluğun "aksine hüküm yoksa" üretici veya tedarikçide kalması, üreticinin yalnızca üretime odaklanıp ihracat belgelerini DTSŞ'ye bırakamayacağı anlamına gelir. Aracılık sözleşmesine sorumluluğun nasıl paylaşıldığını açıkça yazmak, ileride çıkabilecek bir uyuşmazlıkta tarafların konumunu belirler.

Statünün geri alınması (Tebliğ md. 9)

Tebliğ, statünün hangi hâllerde ve hangi sonuçlarla geri alınacağını iki ayrı grupta düzenler:

Bakanlık eksiklik veya aykırılık tespit ederse şirkete bildirim yapar ve bir ay içinde eksikliklerin giderilmesini ve açıklamaların iletilmesini ister (md. 9/4). Bildirimler ve yazışmalar DYS veya KEP üzerinden yürür. Bu nedenle KEP adresinin güncel tutulması, Genelge md. 8 uyarınca başvuru sahibinin yükümlülüğüdür.

Belge saklama ve elektronik ortam yükümlülükleri

Genelge md. 7 uyarınca DYS veya KEP ile ibraz edilen belgelerin asılları, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 82 ve ilgili mevzuat çerçevesinde on yıldan az olmamak üzere sınıflandırılmış biçimde saklanmak zorundadır. Bakanlık bu belgeleri denetim sırasında isteyebilir.

KEP üzerinden iletilen belgelerin her biri, başvuru sahibini temsile yetkili kişi veya kişilerce, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu standartlarındaki nitelikli elektronik sertifika ile imzalanmalıdır. Elektronik imzalı dokümanların dosya uzantıları, Bakanlık Elektronik Belge Yönetim Sisteminin tanıyacağı biçimde olmalıdır (Genelge md. 8/3).

DTSŞ mi, onaylanmış ihracatçı mı, yetkilendirilmiş yükümlü mü?

Bu üç kavram sık karıştırılır, çünkü üçü de ihracatçıya kolaylık sağlayan statülerdir. Ama konuları farklıdır:

• DTSŞ: Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünün verdiği, ihracat hacmi ve sermaye şartına bağlı özel statüdür; aracılık yetkisi içerir.
• Onaylanmış ihracatçı: Menşe belgelerini (A.TR, EUR.MED, fatura beyanı) kendi düzenleme yetkisiyle ilgilidir. Ayrıntı için onaylanmış ihracatçı rehberimize bakın.
• Yetkilendirilmiş yükümlü (YYS/AEO): Gümrük işlemlerinde güvenilir yükümlü statüsüdür. Ayrıntı için yetkilendirilmiş yükümlü rehberimizi okuyun.

Üç statü birbirinin yerine geçmez ve birini almak diğerini otomatik olarak getirmez.

DTSŞ ile ihracat yapmanın dikkat edilecek yönleri

Aracılık modelinde ihracat bedelinin yurda getirilmesi, kambiyo yükümlülükleri ve belgelendirme zinciri en kritik noktalardır. İhracat bedelinin yurda getirilmesine ilişkin süre ve istisnalar için ihracat bedellerinin yurda getirilmesi rehberine başvurabilirsiniz. Vergisel boyut için ise ihracatta KDV istisnası ve iade yazımızı inceleyin. Bu konuda DTSŞ'ye özgü bir vergi avantajı iddiasıyla karşılaşırsanız, kaynağının birincil mevzuat olup olmadığını mutlaka sorgulayın; bu rehber yalnızca tebliğ ve genelge metinlerinde yer alan hükümlere dayanır.

Çok ortaklı bir ihracat zinciri kuracaksanız, aracılık sözleşmesinin kapsamı, sorumluluk paylaşımı ve belge akışı için danışmanlık sayfamızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

DTSŞ olmak için ne kadar ihracat gerekir?

Önceki takvim yılında en az 100.000.000 ABD doları FOB ihracat gerekir (2025/7 Tebliği md. 4).

Şirket limited olabilir mi?

Tebliğ md. 4'e göre statü için anonim şirket olmak gerekir. Kapsam maddesinde sayılan kooperatif ve birlikler için ise tebliğin ve ilgili kanunların hükümlerini ayrıca değerlendirmek gerekir; şüphe halinde Bakanlığa danışın.

Ödenmiş sermaye şartı ne kadar?

Kalıcı şart 10.000.000 TL'dir. Tebliğin yayımından 31/12/2026'ya kadar başvuracak anonim şirketler için geçici olarak 2.000.000 TL uygulanır.

Ne zaman başvurulur?

Her yılın ocak ayının son gününe kadar, DYS üzerinden. Mevcut statü sahipleri için aynı tarih yenileme içindir.

Başvuru reddedilirse ne olur?

Eksik bilgi veya belge bildirildiği hâlde bir ay içinde tamamlanmazsa başvuru reddedilir (md. 5). Eksikliği gidermek için yeniden başvuru yapmadan önce Bakanlığın bildirimini ve gerekçesini inceleyin.

Statü ne kadar süre geçerlidir?

Statü, yayım tarihinden sonraki yıla ait karar yayımlanana kadar geçerlidir (md. 6).

Kararda adı geçen şirketleri nerede görebilirim?

Güncel şirket listesi Ticaret Bakanlığının "Özel Statülü Şirketler" sayfasında yayımlanır; ayrıca 4/4/2026 (33214) ve 3/7/2026 (33299) sayılı Resmî Gazete kararlarına bakabilirsiniz.

Aracılık yapan DTSŞ'nin sorumluluğu nedir?

Kendi adına ve hesabına tedarik ettiği malda tüm belgelerden DTSŞ sorumludur. Aracılıkta ise sözleşmede aksi yoksa sorumluluk doğrudan üretici veya tedarikçidedir (md. 8).

Aksiyon Listesi

1. Önceki takvim yılı FOB ihracat tutarınızı beyanname bazında çıkarın ve 100 milyon dolar sınırına göre durumunuzu hesaplayın.
2. Şirket türünüzü ve ödenmiş sermayenizi kontrol edin; geçici 2 milyon TL sınırının 31/12/2026'da sona erdiğini not edin.
3. Bağlı olduğunuz vergi dairesinden yanıltıcı belge düzenlenmediğine ve kullanılmadığına ilişkin yazıyı güncel tarihli olarak talep edin.
4. EK-1 belge setini (bilanço, imza sirküleri, sicil gazetesi, oda kaydı) hazırlayın.
5. Ocak ayı sonundan önce DYS üzerinden başvuruyu tamamlayın ve KEP adresinizi güncel tutun.
6. Aracılık yapacaksanız sözleşmede sorumluluk paylaşımını açıkça yazın.
7. Başvuru belgelerinin asıllarını en az on yıl saklayacak bir arşiv düzeni kurun.

Sorumluluk Reddi

Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki, mali veya gümrük müşavirliği tavsiyesi niteliği taşımaz. Mevzuat zaman içinde değişebilir. Başvuru yapmadan önce İhracat: 2025/7 sayılı Tebliğin ve genelgenin güncel metnini Resmî Gazete ile Ticaret Bakanlığı sayfalarından teyit edin; kararlarınızı yetkili gümrük müşaviri ve mali müşavir görüşüyle birlikte alın.