AB Çelik Hasır İhracatını Kayda Aldı: Vergi Riski Yüzde 51 (2026)

Avrupa Birliği'ne kaynaklı çelik hasır (tel örgü) ihraç eden Türk üreticileri için Eylül ayı kritik bir eşik oldu. AB Resmî Gazetesi'nde 11 Eylül 2026'da yayımlanan (AB) 2026/2022 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü, Türkiye ve Çin menşeli kaynaklı çelik hasır ithalatını 12 Eylül 2026'dan itibaren 9 ay süreyle kayda aldı. Kayıt (registration) tek başına bir vergi anlamına gelmiyor; ama soruşturma kesin önlemle sonuçlanırsa, AB'nin bu tarihten itibaren yapılan ithalata geriye dönük olarak vergi uygulamasının önünü açıyor.

Bu yazıda kaydın hukuki dayanağını, zaman çizelgesini, kapsanan ürünleri, dosyada yer alan tahmini oranları ve ihracatçının şimdi atması gereken adımları birincil kaynaklara dayanarak özetliyoruz.

Not: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki veya gümrük müşavirliği danışmanlığı yerine geçmez. Soruşturmaya taraf olma ve bireysel marj talebi gibi adımlar için ihracatçı birliğiniz, gümrük müşaviriniz ve dış ticaret avukatınızla birlikte çalışın.

Sürecin kimliği

Kayıt (registration) ne anlama geliyor, hangi ürünler kapsamda?

AB'nin anti-damping mevzuatında "kayıt" (registration), soruşturma devam ederken gümrük idarelerinin ilgili ürünün ithalatını izlemeye almasıdır. Bu adımın kendisi bir vergi getirmiyor; ithalatçı kayıt süresince normal şartlarda gümrükleme yapmaya devam ediyor. Ancak kayıt, AB Komisyonu'na önemli bir hak tanıyor: soruşturma kesin anti-damping önlemiyle sonuçlanırsa, Komisyon kayıt tarihinden itibaren yapılmış ithalata geriye dönük olarak vergi uygulayabiliyor.

Bu, ihracatçı için somut bir belirsizlik anlamına geliyor: 12 Eylül 2026'dan sonra AB'ye sevk edilen kaynaklı çelik hasır yükleri, aylar sonra netleşecek bir vergi oranına maruz kalabilir. Komisyon kendi açıklamasında da bu aşamada olası yükümlülüğün tutarını henüz belirleyemediğini vurguluyor; yani şu an için elde kesin bir rakam yok, sadece dosyadaki iddialar ve bir olasılık var.

Kayıt tüzüğü, düz tellerin kesişim noktalarında kaynaklanmasıyla oluşan ızgara, hasır, ağ ve çit ürünlerini kapsıyor; kaplamalı/kaplamasız, galvanizli/galvanizsiz ve rulo hâlinde olup olmama farkı gözetmiyor. Gümrük tarife sınıflandırmasında bu ürünler şu CN/GTİP kodlarında yer alıyor:

• 7314.20.90
• 7314.31.00
• 7314.39.00

Bu kodlar altında AB'ye ihracat yapan firmalar — özellikle inşaat sektörüne beton donatı hasırı (kaynaklı hasır) tedarik eden üreticiler — sürecin doğrudan tarafı. Ürün gamınızda farklı bir alt kod veya farklı bir çelik tel örgü çeşidi varsa, kapsam dışı kalıp kalmadığınızı GTİP eşleştirmesiyle netleştirmeniz gerekiyor; sınıflandırma tartışmalı ise gümrük müşavirinizden bağlayıcı tarife bilgisi (BTB benzeri AB'de "Binding Tariff Information") desteği almanız isabetli olur.

Zaman çizelgesi: şikâyetten kayda

Soruşturma bir gecede ortaya çıkmadı; AB'nin standart anti-damping prosedürünün aşamalarını takip etti:

1. 20 Nisan 2026: AB üretiminin yüzde 25'inden fazlasını temsil eden Avrupa Kaynaklı Çelik Hasır Üreticileri Birliği, Türkiye ve Çin menşeli ithalata karşı şikâyet dilekçesi verdi.
2. 3 Haziran 2026: AB Komisyonu, şikâyeti yeterli bulup resmî anti-damping soruşturmasını başlattı.
3. 11 Eylül 2026: Komisyon, soruşturma tamamlanmadan ithalatı kayda alma kararını (AB) 2026/2022 sayılı Tüzükle AB Resmî Gazetesi'nde yayımladı.
4. 12 Eylül 2026: Kayıt uygulaması fiilen başladı; üye ülke gümrük idareleri Türkiye ve Çin menşeli kapsam ürünlerinin ithalatını kaydetmeye başladı.

Kayıt kararının bu kadar erken (soruşturmanın ortasında) gelmesi tesadüf değil: AB mevzuatı, şikâyetçi tarafın "ithalatçıların önlem beklentisiyle stok yaptığı" veya "geçmişte damping geçmişi bulunduğu" yönünde delil sunması hâlinde Komisyon'un kayıt kararı almasına izin veriyor. Bu, soruşturmanın erken aşamasında dahi ciddiye alındığının bir göstergesi.

İlgili taraf olmak neden önemli? Soru formu ve örnekleme mekaniği

AB'nin temel anti-damping mevzuatı ((AB) 2016/1036 sayılı Tüzük), soruşturma sürecinde ihracatçı firmalara bireysel damping marjı elde etme imkânı tanıyor — ama bu imkân otomatik değil, başvuruya bağlı. Süreç genel hatlarıyla şöyle işliyor:

• İlgili taraf kaydı: Komisyon'un TRON.tdi platformu üzerinden soruşturmaya ilgili taraf (interested party) olarak kaydolan firmalar, dosyadaki gizli olmayan belgelere erişebiliyor ve resmî bildirim alabiliyor.
• Örnekleme (sampling): İhracatçı sayısı fazlaysa Komisyon, genellikle en yüksek ihracat hacmine sahip firmalardan oluşan sınırlı bir örneklem seçiyor; örnekleme dışında kalan firmalar, ayrıca talep etmedikçe genellikle "ağırlıklı ortalama" veya "kalan" (residual) orana tabi tutuluyor.
• Soru formu (questionnaire): Örnekleme kapsamına giren veya bireysel inceleme talep eden firmalar, maliyet, satış fiyatı ve üretim verilerini içeren kapsamlı bir soru formunu belirlenen sürede eksiksiz doldurmak zorunda.
• Saha doğrulama ziyareti: Komisyon uzmanları, soru formunda beyan edilen verileri firma merkezinde yerinde kontrol edebiliyor.
• Nihai bildirim ve yorum hakkı: Soruşturma sonuna doğru Komisyon, varmayı planladığı sonucu "nihai bildirim" ile taraflara duyuruyor; taraflar bu bildirime yazılı ve gerekirse sözlü dinleme talebiyle itiraz edebiliyor.

Bu adımların hiçbirine katılmayan firmalar süreçten tamamen dışlanmıyor, ama genellikle dosyadaki en yüksek damping marjına yakın bir "kalan" orana tabi tutuluyor. Başka bir deyişle, sürece erken ve doğru katılmak, firmanın kendi gerçek maliyet ve fiyat yapısını yansıtan daha düşük bir bireysel oran elde etmesinin tek yolu.

Türkiye için iddia edilen oranlar: 44-51 değil, "iddia edilen" 44-51

Basına ve ihracatçı birliği duyurularına yansıyan rakamlara göre şikâyet dosyasında Türkiye menşeli ürünler için yüzde 44 ile yüzde 51 arasında tahmini damping marjı, yüzde 41 zarar giderme seviyesi hesaplandığı belirtiliyor (referans dönem: 1 Ekim 2024 - 30 Eylül 2025). Çin menşeli ürünler için ise iddia edilen aralık yüzde 26-73 olarak paylaşılıyor.

Bu noktada iki uyarı önemli:

• Bu rakamlar şikâyetçinin kendi hesaplamaları; AB Komisyonu'nun soruşturma sonunda vereceği nihai karar farklı (daha düşük veya daha yüksek) çıkabilir.
• Komisyon, kayıt tüzüğünde olası yükümlülüğün tutarını şu an için belirleyemediğini açıkça belirtiyor. Yani bugün "yüzde 51 vergi geliyor" demek erken; ama bu üst sınır, fiyatlandırma ve sözleşme risk analizinde referans olarak kullanılabilir.

Kimleri ilgilendiriyor?

• AB'ye kaynaklı çelik hasır / tel örgü ihraç eden üreticiler: Soruşturmanın doğrudan muhatabı; ilgili taraf olarak kaydolup soru formu doldurmaları, bireysel damping marjı elde etmelerinin önkoşulu.
• AB'deki ithalatçı/distribütör iş ortakları: Kayıt süresince yaptıkları alımlarda geriye dönük vergi riskini üstlenecekleri için, Türk tedarikçiden fiyat ve teslim koşullarında ek güvence isteyebilirler.
• İnşaat malzemesi ve donatı ihracatçıları: Kaynaklı çelik hasır büyük ölçüde beton donatısında kullanıldığından, yapı malzemesi ihracat portföyünde bu kalemi bulunduran firmalar dolaylı olarak etkileniyor.
• Gümrük müşavirleri ve dış ticaret avukatları: AB soruşturma dosyasına taraf olma, soru formu hazırlama ve sözlü dinleme talebi gibi süreçler teknik uzmanlık gerektiriyor.

Ne yapmalı? Aksiyon listesi

• GTİP/CN eşleştirmenizi doğrulayın. İhraç ettiğiniz ürünün 7314.20.90, 7314.31.00 veya 7314.39.00 kapsamına girip girmediğini gümrük müşavirinizle netleştirin; kapsam dışı bir varyant üretiyorsanız bunu belgeleyin.
• Soruşturmaya ilgili taraf olarak kaydolmayı değerlendirin. AB Komisyonu'nun soruşturma dosyasına (TRON.tdi platformu üzerinden) taraf olarak kaydolmak, soru formu alma ve bireysel damping marjı talep etme hakkı doğurur; kaydolmayan firmalar genellikle en yüksek "kalan" (residual) orana tabi tutulur.
• Mevcut ve yeni AB sözleşmelerine vergi riski maddesi ekleyin. Uzun vadeli teslimat sözleşmelerinde ve fiyat tekliflerinde, olası geriye dönük anti-damping vergisinin kim tarafından karşılanacağını netleştiren bir madde bulundurun.
• 12 Eylül 2026 sonrası sevkiyatlarınızı ayrı takip edin. Kayıt tarihinden sonraki ihracatınızın kayıtlarını (fatura, konşimento, gümrük beyannamesi) düzenli arşivleyin; geriye dönük vergi hesaplaması bu kayıtlara dayanacak.
• İhracatçı birliğinizle (DAİB, OAİB gibi) koordineli hareket edin. Sektör birlikleri, Ticaret Bakanlığı ile ortak savunma stratejisi ve bilgilendirme toplantıları organize edebiliyor; bireysel savunmadan çok daha güçlü bir pozisyon sağlıyor.
• Dış ticaret hukuku alanında uzman bir danışmanla çalışın. Soru formu doldurma, saha doğrulama ziyaretine hazırlanma ve nihai bildirime itiraz gibi adımlar teknik hata kaldırmıyor; bu noktada profesyonel danışmanlık desteği almak, sürecin ilerleyen aşamalarında oran farkı yaratabiliyor.

Bundan sonra ne olacak?

AB'nin standart takviminde anti-damping soruşturmaları genellikle geçici önlemle (soruşturma başlangıcından 7-8 ay içinde) ve kesin önlemle (13-14 ay içinde) sonuçlanıyor. Bu soruşturma 3 Haziran 2026'da başladığı için, geçici önlem kararının 2027'nin ilk çeyreğinde, kesin önlemin ise 2027 ortasına doğru gelmesi olağan takvime uygun düşüyor. Ancak kayıt kararının bu denli erken alınmış olması, dosyanın Komisyon tarafından öncelikli izlendiğine işaret ediyor; ihracatçıların süreci "ileride bir tarih" değil, şimdiden yönetilmesi gereken bir risk olarak ele alması gerekiyor.

Benzer bir sürecin nasıl kesin önleme dönüştüğünü ve etkisinin nasıl hesaplandığını görmek isteyenler yassı çelik nihai önlem etki analizi yazımıza, itiraz ve dava sürecinin işleyişi için ise anti-damping vergisine itiraz rehberi ve gümrük itiraz ve dava süreci rehberi yazılarımıza bakabilir. Anti-damping mekanizmasının temel mantığını baştan öğrenmek isteyenler için anti-damping vergisi nedir yazımız da faydalı olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

AB, Türkiye'den kaynaklı çelik hasır ithalatını ne zaman kayda aldı? (AB) 2026/2022 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü 11 Eylül 2026'da AB Resmî Gazetesi'nde yayımlandı; kayıt uygulaması 12 Eylül 2026'dan itibaren başladı.

Kayıt (registration) demek, hemen vergi ödeyeceğim demek mi? Hayır. Kayıt, ithalatın izlenmesi anlamına geliyor; vergi ancak soruşturma kesin önlemle sonuçlanırsa ve o zaman geriye dönük olarak uygulanabiliyor.

Kayıt süresi ne kadar? Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 9 ay.

Hangi GTİP/CN kodları kapsamda? 7314.20.90, 7314.31.00 ve 7314.39.00 kodlu, düz tellerin kesişim noktasında kaynaklanmasıyla oluşan ızgara, hasır, ağ ve çit ürünleri.

Türkiye için iddia edilen damping oranı kaç? Şikâyet dosyasında yüzde 44-51 aralığında tahmini damping marjı ve yüzde 41 zarar giderme seviyesi yer alıyor; bunlar nihai değil, dosyadaki iddialar.

İhracatçı olarak ne yapmalıyım? Soruşturmaya ilgili taraf olarak kaydolmayı, soru formunu eksiksiz doldurmayı ve bireysel damping marjı talep etmeyi değerlendirin; aksi hâlde genellikle en yüksek kalan orana tabi olursunuz.

Soruşturma ne zaman sonuçlanır? AB'nin standart takviminde geçici önlem genellikle soruşturma başlangıcından 7-8 ay, kesin önlem ise 13-14 ay içinde açıklanıyor; bu soruşturma 3 Haziran 2026'da başladığı için 2027 içinde netleşmesi bekleniyor.

Bu karar yalnızca Türkiye'yi mi ilgilendiriyor? Hayır, kayıt kararı hem Türkiye hem Çin menşeli ürünleri kapsıyor; ancak iddia edilen oran aralıkları iki ülke için farklı.

Sorumluluk Reddi: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki, gümrük müşavirliği veya dış ticaret danışmanlığı niteliği taşımaz. (AB) 2026/2022 sayılı Tüzüğün tam metni, soruşturma dosyasının güncel durumu ve süreler AB Resmî Gazetesi'nin (EUR-Lex) ve T.C. Ticaret Bakanlığı'nın güncel duyurularının esas alınmasını gerektirir. Soruşturmaya taraf olma, soru formu hazırlama ve bireysel marj talebi gibi adımlar öncesinde yetkili gümrük müşaviriniz ve dış ticaret hukuku alanında uzman avukatınızla birlikte çalışmanız esastır. Mevzuat ve süreç değişebilir; güncel bilgi için daima EUR-Lex, ticaret.gov.tr ve ihracatçı birliğinizin duyuruları esas alınmalıdır.