2026 İthalat Rejimi Kararı ve Anti-Damping Tebliğleri Özeti: İGV Yeniden Adlandırma ve Önemli Değişiklikler

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır. Spesifik tebliğ numaraları, oran ve süreler için Resmi Gazete üzerinden teyit alın ve yetkili gümrük müşavirinizle çalışın.

1) 2026 İthalat Rejimi Kararı — Yapısal Değişiklik

Yıllar boyunca ithalatçılar ve gümrük müşavirleri için "ek mali yükümlülük (EMY)" ile "İlave Gümrük Vergisi (İGV)" ayrımı bir kavram karmaşası kaynağı oldu. 2026 İthalat Rejimi Kararıyla bu karışıklık büyük ölçüde giderildi: belirli ürün gruplarında uygulanan ek mali yükümlülükler İlave Gümrük Vergisi olarak yeniden sınıflandırıldı.

Pratik etkiler

Oran açısından: Genelde tutar değişmedi; sadece kavramsal sınıflandırma değişti. Yani aynı ürünün ithalatında ödenen toplam vergi miktarı yaklaşık aynı kaldı.

Beyanname kalemi açısından: İthalat beyannamesinde EMY kalemi yerine İGV kalemi kullanılacak. Bu, BİLGE sisteminde otomatik güncellendi; ihracatçının dikkat etmesi gereken yer kendi muhasebe yazılımı / ERP entegrasyonu.

WTO uyumu açısından: "Ek mali yükümlülük" terimi WTO çerçevesinde sıkça eleştirilen muğlak bir kavramdı. İGV olarak yeniden adlandırma, DTÖ standartlarına daha uyumlu bir çerçeve sağladı.

Aksiyon listesi

• ERP/muhasebe yazılımınızda EMY → İGV kod güncellemesini yapın.
• Geriye dönük 2025 yıl sonu beyannamelerinizi EMY ile kapatın; 2026 başından itibaren İGV ile kapatın.
• İthalat fiyat sözleşmelerinizde "tüm vergi kalemleri" tanımı yer alıyorsa bu hüküm İGV'yi de kapsadığından emin olun.

2) Anti-Damping Önlemleri — 2026 İlk Yarı

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında 3577 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik kapsamında, Türk üreticisinin başvurusu üzerine Ticaret Bakanlığı tarafından soruşturma açılır; haksız rekabet (damping, sübvansiyon, vb.) tespit edilirse önlem getirilir. Önlemler genelde CIF tutarın belirli bir yüzdesi ya da birim başına Dolar/Euro olarak uygulanır.

2026'nın ilk yarısında dikkat çeken üç dosya:

a) Çin menşeli alüminyum folyo

Nihai gözden geçirme soruşturması sonucu mevcut anti-damping önleminin aynen devamına karar verildi. Folyo ithalatçısı için kısa vadede maliyet sabit kalıyor; uzun vadede alternatif menşe (Endonezya, Vietnam, Hindistan gibi) arayışı sürmeli.

b) Çin menşeli "diğer çapa makineleri"

Nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldı. İlgili GTİP ithalatçısı, 37 günlük süre içinde soru formuna cevap vererek görüşünü bildirebilir. Karar çıkana dek mevcut önlem uygulanır.

c) Çin menşeli mikrofiber suni deri (2026/20 sayılı tebliğ — 24 Mayıs 2026)

Mevcut anti-damping önleminin devamı için nihai gözden geçirme soruşturması başlatıldı. Etkilenen sektörler: ayakkabı, mobilya, otomotiv döşeme. Bu üç sektörden ithalatçıların 37 günlük süre içinde soru formuna cevap vermesi önemli.

Anti-damping önlemiyle nasıl başa çıkılır?

• Soruşturmaya cevap verin. Sessiz kalan ithalatçı için en yüksek varsayılan oran uygulanır.
• Alternatif menşe üreticisi araştırın; menşe gerçekten farklıysa avantaj sağlar.
• Üretici beyanı ile menşe değişikliğini sahiplenmeye çalışmayın — etkisiz kılma soruşturması açılır (bkz. Anti-Damping Etkisiz Kılma Soruşturması Rehberi).
• Vergiye itiraz sürecini ve süresini doğru takip edin (bkz. Anti-Damping Vergisine İtiraz Rehberi).

3) Gözetim Tebliği Değişiklikleri — Vana, Hidrolik / Pnömatik Ekipman

2026 yılının ilk yarısında vana, hidrolik / pnömatik ekipman ve yangın sistemi bileşenleri (GTİP 8424 ve 8481 fasıllarında) için gözetim tebliği yenilendi. Gözetim uygulaması, belirli CIF fiyat eşiğinin altında beyan edilen ithalatlarda ek belge ve denetim gerektirir.

Pratik sonuç

• Eşik altı fiyat beyan eden ithalatçı, gözetim belgesi alarak beyannamesini kapatabilir.
• Gözetim belgesi almadan eşik altı beyan, beyannamenin kapatılamamasına ve gecikmeye yol açar.
• Gözetim belgesi başvurusu e-Devlet ve Ticaret Bakanlığı online sistemleri üzerinden yapılır.

Risk

Eşik üstüne çekilmiş "kâğıt üzeri" beyan, sonradan kontrolde kıymet incelemesine konu olur; gerçek kıymet eşik altıysa, sahte beyan suçlamasına dönüşebilir. Bu nedenle gerçek alış faturasıyla uyumlu beyan kritik.

4) Türkiye PEM Matrisi Güncellemesi — 20 Mayıs 2026

Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) Sözleşmesi kapsamında, ülkeler arasındaki diyagonal kümülasyon imkânının hangi tarihten itibaren hangi ülke ikilisinde geçerli olduğunu gösteren bir matris vardır. Bu matris zaman zaman güncellenir.

20 Mayıs 2026 itibarıyla yapılan güncellemede, Türkiye'nin imzaladığı tercihli düzenlemelerden 15'i (AB tarımsal ürünler, AKÇT, EFTA, Filistin, Fas, Bosna, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ, Gürcistan, Sırbistan, Moldova, Mısır, Arnavutluk, Faroe Adaları) için yeni PEM kurallarıyla çapraz kümülasyon süreçleri tamamlandı.

Pratik etkiler

• Türk ihracatçısı, PEM bölgesinden gelen menşeli girdileri kullanırken matrisin son sürümünden hangi ülkeler için imkânın aktif olduğunu teyit etmek zorunda.
• EUR-MED düzenleyen ihracatçı, menşe beyan metnini PEM kümülasyon kuralına göre revize etmelidir.
• Tedarikçiden alınan üretici beyanları PEM güncel sürümüne uyumlu olmalı; eski metin sonradan kontrolde reddedilebilir.

Bkz. Tercihli Menşe PEM/PAAMK Kümülasyon Rehberi.

5) Dahilde İşleme Rejimi Tebliği Değişikliği — Kıymetli Metal / Mücevher

Kıymetli metaller ve mücevher (GTİP 7108, 7112.91 ve 7113.19) için Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Tebliği geçici maddesinde ek süre imkânı getirildi. Taahhüt kapatma süresi sıkışan DİİB'ler (Dahilde İşleme İzin Belgeleri) için, orijinal sürenin yarısını aşmamak kaydıyla 1 aya kadar uzatma mümkün hâle geldi.

Pratik sonuç

• Mücevher / kuyum ihracatçısı için kısa vadeli rahatlama.
• Başvuru için belirli bir pencere içinde (6 ay gibi) hareket etmek gerekir; süre kaçırılırsa imkân kapanır.
• Uzatma sebebiyle kapatılan DİİB'lerde ihracat performansı orijinal süreden farklı değerlendirilmez.

6) KDV Genel Uygulama Tebliği Değişikliği — İade Süreleri

Yıl başında yayımlanan KDV Genel Uygulama Tebliği güncellemesi ile ihracat KDV iade taleplerinde süre ve belge süreçleri açıklandı:

• 2024 yılı ihracat / tevkifat kaynaklı iade taleplerinde son başvuru tarihi 31 Aralık 2026.
• YMM raporu sunulması gereken hâllerde son tarih 30 Haziran 2027.

Aksiyon

İhracat KDV iadesi başvurusunda olan veya hazırlık yapan KOBİ:

• 2024 dönemine ait iadeleri 2026 yıl sonuna kadar ibraz etmeli.
• YMM raporu gerektiren dosyalarda YMM ile erken mutabakata varmalı (raporun süresi kısıtlı).
• Geç başvuruda iade hakkı kaybı vardır.

7) Hizmet İhracı Kazançlarında İndirim Oranı

Yurt dışı kâr payı / iştirak kazancı istisnası ile hizmet ihracında indirim oranı 2026 yılı içinde yeniden belirlendi (Cumhurbaşkanı Kararı; spesifik karar numarası için Resmi Gazete'den teyit edin).

Bu değişiklikten etkilenen başlıca kesim: yazılım, mühendislik, danışmanlık, mimari, tasarım, çeviri alanlarında yurt dışına hizmet ihraç eden Türkiye merkezli şirketler. Yıllık Kurumlar Vergisi beyannamesinde uygulanacak indirim oranı değişti; mali müşavirinizle birlikte 2026 geçici vergi hesaplamasını revize edin.

8) İhracat Bedellerinin Yurda Getirilmesinde Genişleyen İstisna

TCMB İhracat Genelgesi kapsamında, ihracat bedellerinin yurda getirilme istisna ülkeleri listesine yeni ülkeler eklendi (örn. Burkina Faso, Mozambik gibi). İhracatçı, bu ülkelere yaptığı ihracatta bedeli yurda getirme zorunluluğundan ileri sürülen istisnalardan yararlanabilir.

Güncel istisna ülke listesi için TCMB'nin yayımladığı güncel İhracat Genelgesi'ne mutlaka bakın. Mevzuat değişebildiği için bu liste yıl içinde revize edilir.

İhracat bedellerinin belirli bir oranını TCMB'ye satma yükümlülüğü (uzun süredir uygulanan %5 oranı) belirli tarihe kadar uzatıldı. Bu tarih de revize edilebilir; mali müşavirinizle düzenli takip edin.

9) Beyanname Kapatma Sorunları — Sektör Şikayeti

2026 yılında 5 büyük şehrin (Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir, Mersin) gümrük müşavirleri dernekleri 15 Mayıs tarihinde ortak açıklama yayımlayarak; özellikle kıymetli maden ve mücevher kapsamında, BİLGE sisteminde sistem kaydı kapanmayan beyannamelerden kaynaklı sorunlar bildirdi. Sonuç olarak:

• İhracatçı ihracat bedelini getirse bile sistem kaydı kapatılmazsa DAB düzenlenemiyor.
• DAB olmadan KDV iadesi başvurusu yapılamıyor.
• İhracatçı, getirilen parayı firmasında serbestçe kullanamıyor.

Bu sorun açıkça raporlanmıştır; mevzuat / sistem güncellemesiyle çözüm beklenmektedir. Etkilenen ihracatçıların müşavir derneklerinin açıklamalarını ve Ticaret Bakanlığı duyurularını takip etmesi pratik bir tavsiyedir.

10) Pratik Aksiyon Listesi

• ERP / muhasebe yazılımınızda EMY → İGV kod güncellemesini yapın.
• Anti-damping kapsamına girebilecek ürünlerde alternatif menşe ve soru formuna cevap stratejisini belirleyin.
• Gözetim tebliği güncellenmiş GTİP'lerde gözetim belgesi başvurusu sürecini kurun.
• Tercihli menşede çalışıyorsanız PEM matrisinin son sürümünü inceleyip menşe beyan metinlerinizi revize edin.
• DİR taahhüt süresi sıkışan mücevher ihracatçısı ek süre başvurusunu 6 ay içinde değerlendirin.
• 2024 dönemi KDV iadesi için 31 Aralık 2026 son tarihi unutulmamalı; YMM raporu süresi 30 Haziran 2027.
• TCMB İhracat Genelgesi istisna ülke listesini güncel tutun.

Sorumluluk Reddi. Bu özet, Mart-Haziran 2026 dönemi mevzuat değişikliklerine ilişkin yapısal bir derlemedir. Spesifik tebliğ numarası, tarih, oran ve süre için resmigazete.gov.tr üzerinden teyit alın ve uygulamalar için yetkili gümrük müşaviri / mali müşavir ile çalışın.