Anti-damping 2026 Ç1-Ç2 Özeti: Yeni Önlem Aldığımız 7 Sektör

Anti-damping önlemleri, Türk ithalatçısının kâr-zarar tablosunu en sert vuran kalemlerden biridir. Bir GTİP'iniz vardır, yıllarca sorunsuz ithal etmişsinizdir; bir gün Resmi Gazete'de tebliğ çıkar ve aynı malı CIF bedelin %48'i kadar ek vergi ödeyerek almak zorunda kalırsınız. Müşavir olarak otuz yıldır gördüğüm en sık hata budur: GTİP listesini takip etmeyen ithalatçı, sürprizle karşılaşır.

2026'nın ilk iki çeyreğinde Ticaret Bakanlığı, 3577 sayılı Kanun çerçevesinde yedi farklı sektörde harekete geçti. Aşağıda bu önlemlerin özetini, KOBİ ithalatçısı için pratik etkilerini ve önümüzdeki altı aya dair beklentilerimi paylaşıyorum.

Not: Aşağıdaki tebliğ ve oran bilgileri kamuya açık Resmi Gazete duyurularına dayanır. Sipariş öncesinde gümrük müşavirinizle güncel tebliğ metnini ve uygulama tarihlerini mutlaka teyit edin.

3577 sayılı Kanun çerçevesi — neden bu önlemler var?

3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun, dampinge konu ithalatın yerli üretime zarar verdiği tespit edildiğinde Bakanlığa dampinge karşı vergi ya da sübvansiyona karşı telafi edici vergi uygulama yetkisi verir. Süreç tipik olarak şu adımlarla yürür:

1. Yerli üretici şikâyeti (sektör birliği, dernek ya da üretici firmalar)
2. Soruşturma açma kararı ve Resmi Gazete'de duyuru
3. Damping marjı ve zarar tespiti hesaplaması (12-18 ay)
4. Kesin önlem tebliği ve oran açıklaması
5. 5 yıllık uygulama + nihai gözden geçirme (yenileme) soruşturması

Önlem oranı genellikle CIF bedelin yüzdesi olarak ya da birim başı USD olarak uygulanır. Türkiye'de yürürlükte olan anti-damping önlemlerinin büyük çoğunluğu Çin menşeli ürünlere yöneliktir; Vietnam, Hindistan, Tayvan ve Endonezya da listede sıkça yer alır.

Q1-Q2 2026 — yedi sektör, yedi farklı hikâye

1. Çin menşeli sarımsak — Mart 2026 yenileme

Çin menşeli taze ve kuru sarımsak (GTİP 0703.20) için uygulanan dampinge karşı önlem, 2026 Mart'ında nihai gözden geçirme soruşturması sonucu yenilendi. Önlem birim başına USD bazlı uygulanmaya devam ediyor; oran, yerli üretici taleplerine paralel olarak aşağı yönlü revize edildi ancak hâlâ ciddi bir koruma sağlıyor. Kayseri ve Taşköprü merkezli yerli üreticilerin lobi gücü her yenilemede kendini gösteriyor.

2. Çin menşeli laminat parke — nihai gözden geçirme soruşturması açıldı

Çin menşeli MDF/HDF tabanlı laminat parke (GTİP 4411.13.90.00.11, 4411.14.90.00.11, 4411.92.90.00.11, 4411.93.90.00.11) için yürürlükte olan dampinge karşı önlem birim bazlı uygulanıyor: m² başına yaklaşık 1,60-2,40 USD bandında. Bu, ürün başına %40+ etkiye karşılık gelebiliyor. Yerli üretici başvurusu üzerine nihai gözden geçirme soruşturması açıldı; soruşturma sonuçlanana kadar mevcut önlem yürürlükte kalıyor. Yapı malzemesi ithalatçıları için pratik sonuç değişmedi: Çin'den laminat parke hâlâ ekonomik değil; Almanya, Avusturya, Polonya kaynakları öne çıkıyor.

3. Çin menşeli pencere/kapı bileşenleri — yeni önlem

2026'nın ikinci çeyreğinde alüminyum ve PVC pencere/kapı profilleri ile aksesuarları için yeni bir soruşturma kesin önlem aşamasına geldi. Yerli profil üreticilerinin (Pimaş, Egepen, Adopen vb. firmaların temsil edildiği sektör birliği) talebiyle başlatılan soruşturma, orta ölçek bir damping marjı ile sonuçlandı. Yapı sektörü ithalatçılarının GTİP 7610 ve 3925 başlıklarını yeniden incelemesi gerekiyor.

4. Vietnam menşeli bisiklet kasası — devreye giriyor

Daha önce sadece Çin menşeli bisiklet ve aksamı için uygulanan önlem, son yıllarda Vietnam üzerinden gelen sevkiyatlardaki artış üzerine Vietnam'ı da kapsayacak şekilde genişletildi. Bu, klasik bir menşe atlatma (circumvention) soruşturmasının sonucudur. Pratik sonuç: Çin malını Vietnam'a kısa konaklatıp "Made in Vietnam" etiketiyle Türkiye'ye sokmak artık fiilen mümkün değil.

5. Hindistan, Tayvan ve Tayland menşeli polyester elyaf — önlem 5 yıl uzatıldı

Tekstil hammadde tarafında, Hindistan, Tayvan ve Tayland menşeli polyester sentetik kesik elyaf (GTİP 5503.20) için yürürlükteki dampinge karşı önlem 2026/1 sayılı Tebliğ (RG 30.01.2026) ile nihai gözden geçirme soruşturması sonucu 5 yıl daha uzatıldı. SASA, Korteks gibi yerli polyester üreticilerinin tezi doğrulandı. İplik ve kumaş üreticileri için bu üç kaynağın fiyat avantajı sabit kalıyor — alternatif menşe (Çin halihazırda kapsamda; Vietnam/Endonezya menşe atlatma riskiyle) titiz incelenmeli.

6. Çin (ve Tayvan'a teşmil) menşeli rulman — önlem yürürlükte

Bilyalı ve makaralı rulmanlar (GTİP 8482) için Çin menşeli ürünlere uygulanan dampinge karşı önlem yürürlükte; menşe atlatma soruşturması sonucu Çin Tayvanı (Tayvan) menşeli/çıkışlı ürünlere de teşmil edildi. Geçerli oran-tutar tablosu üretici/firma bazında değişiyor; sipariş öncesi GTİP + menşe + üretici firma kombinasyonunu yürürlükteki tebliğ üzerinden müşavirinizle teyit ettirin. Otomotiv yedek parça, beyaz eşya yedek parça ve makina sektörü ithalatçıları için Avrupa (SKF, FAG) ve Japon (NSK, NTN) markalarının pazar payı bu önlem sayesinde korunuyor.

7. Çin menşeli akümülatör — yeni soruşturma kesin önlem aşamasında

Yerli akümülatör üreticilerinin (İnci Akü, Mutlu Akü, Yiğit Akü vb. firmaların yer aldığı sektör birliği) talebiyle başlatılan soruşturma, 2026 Mayıs ayı itibarıyla kesin önlem yayım aşamasına çok yakın. Çin menşeli kurşun-asit ve lityum-iyon akümülatörlerde (GTİP 8507 grubu) ciddi bir damping marjı tespit edildiği biliniyor. Sektör temsilcileri %30-40 bandında bir önlem bekliyor.

Pratik kural: Yeni siparişten önce GTİP bazında Resmi Gazete'de yapılacak basit bir arama, ileride 50.000 TL'lik sürpriz vergiden sizi kurtarır. Müşavirinizi haftada bir kez gtip + anti-damping araması yapması için yönlendirin.

KOBİ ithalatçısına pratik tavsiyeler

1. GTİP listenizi düzenli kontrol edin

Düzenli ithal ettiğiniz her GTİP için üç ayda bir Resmi Gazete + Ticaret Bakanlığı duyuruları taraması yapın. GTİP kodu nasıl bulunur rehberimizde anlatıldığı üzere, doğru GTİP'in tespiti zaten kritiktir; üzerine bir de anti-damping kontrolü eklemek 15 dakikalık iştir.

2. Menşe değişikliği taktiğine dikkat

Çok yaygın bir hata: "Çin'den almak yerine Vietnam üzerinden çekersem önlemi atlatırım." Bu, menşe atlatma soruşturmasının klasik tetikleyicisidir ve Türkiye Bakanlığı son yıllarda bu konuda çok aktif. Ayrıca sahte menşe beyanı Gümrük Kanunu kapsamında ciddi cezalara (CIF değerin 3 katına kadar) yol açar. Üçüncü ülke kaynakları ancak gerçek üretim orada yapılıyorsa anlamlıdır.

3. DİR avantajını kullanın

Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında, ihraç taahhüdüyle ithal edilen mallarda anti-damping vergisi tahsil edilmez. Bu, ihracatçı/ithalatçı KOBİ'ler için en güçlü maliyet avantajıdır. Çin menşeli laminat parkeyi m² başına 1,60-2,40 USD birim spesifik anti-damping ödeyerek almak yerine, DİİB kapsamında ithal edip işleyip ihraç ederseniz vergiyi sıfırlarsınız. Detay için Dahilde İşleme Rejimi rehberimize bakın.

4. Sözleşmelerde "anti-damping çıkarsa" maddesi

Tedarikçinizle yıllık çerçeve sözleşmesi yapıyorsanız, fiyat geçerlilik süresi içinde Türkiye'de anti-damping önlemi yürürlüğe girerse sözleşmenin yeniden müzakere edilebileceğine dair bir madde ekleyin. Bu, Çinli tedarikçilerle bile pazarlık masasında kabul gören bir maddedir.

Dikkat: Anti-damping vergisi gümrük vergisinden ayrı bir kalemdir, üzerine ayrıca KDV %20 uygulanır. Yani CIF $10.000 olan ve %30 oranında anti-damping uygulanan bir üründe ek vergi yükü $3.000, KDV ise toplam matrah ($10.000 + GV + anti-damping) üzerinden hesaplanır. Maliyet hesaplayıcınızda anti-damping satırı mutlaka ayrı görünmeli.

6 aylık öngörü — hangi sektörlerde önlem geliyor?

Müşavir gözüyle, 2026 yılının ikinci yarısında soruşturma başlama ya da kesin önlem ihtimali yüksek üç sektör:

Birincisi, güneş enerjisi panelleri ve invertörler (GTİP 8541, 8504). Yerli panel üretiminin (Kalyon, CW Enerji vb.) artmasıyla birlikte Çin menşeli paneller için soruşturma çağrıları artıyor. AB'nin benzer önlemlerini Türkiye'nin de devreye alması ihtimali yüksek.

İkincisi, elektrikli bisiklet ve e-scooter (GTİP 8711, 8712 alt grupları). Bisiklet kasası soruşturmasının doğal devamı olarak Vietnam ve Çin menşeli e-bike sevkiyatları radarda.

Üçüncüsü, seramik karo (GTİP 6907) tarafında, Hindistan menşeli ürünlere yönelik bir soruşturma sinyali var. Eskişehir-Bilecik aksındaki yerli üreticilerin lobi faaliyetleri yoğunlaşmış durumda.

Özet — bu hafta yapmanız gereken üç şey

1. Düzenli ithal ettiğiniz GTİP'lerin listesini çıkartın, müşavirinize anti-damping ve gözetim taraması yaptırın.
2. Vietnam, Endonezya, Hindistan menşeli alımlarınız varsa menşe belgelerinin (Form A, EUR.1, MENSE.1) gerçeğe uygunluğunu tedarikçiden yazılı olarak teyit ettirin.
3. İhracat tarafınız varsa, mevcut anti-damping yüklü ithalat kalemlerinizi DİİB'e taşıma fizibilitesini bir hafta içinde çıkartın.

Anti-damping önlemleri, doğru takip edildiğinde rakipleriniz karşısında size avantaj sağlayabilecek bir mevzuat alanıdır. Yanlış takip edildiğinde ise tek bir gümrük beyannamesinde yıllık kârınızı silebilir.

Sorularınız için iletişim formundan ulaşın; sektörel anti-damping bültenlerini her çeyrek başında yayımlamaya devam edeceğiz.